Tijdschrift.nl is nu Lezerij

MENSEN

‘Parkinson is de dief vanons leven’

Sinds haar man, zanger rob de nijs (81) in 2019 de diagnose parkinson kreeg, is zijn vrouw jet de nijs-koetschruiter (55) fulltime verpleegkundige. Nu, na vijf jaar, nemen de zorgen toe: “Zijn situatie gaat nu rap naar beneden.”

tekst Nicole Gabriëls

‘HOE GAAT HET MET ROB?’ HET IS DE VRAAG DIE IEDEREEN haar stelt. Gevolgd door: ‘En met jou? Kun je het allemaal nog aan?’ Het is liefdevol dat mensen ernaar informeren, vindt Jet de Nijs, maar mán, wat is het lastig om die vragen te beantwoorden. Ze zijn zo groot dat ze zich telkens afvraagt welk stuk, welk plukje van het geheel, ze moet beantwoorden. Hoe het fysiek met Rob gaat, of hoe het cognitief met hem gesteld is. Hoe ze in interactie zijn, of wat er alleen al die week is gebeurd. Sinds Rob te horen kreeg dat hij aan parkinson lijdt, staat hun wereld op z’n kop.

“Gisteravond en deze ochtend vertelde ik Rob dat ik dit interview ging doen. ‘Hoe laat is dat, hoe laat moet ik klaar zijn?’ vroeg hij. Ik antwoordde: ‘Nee joh, jij hoeft dat niet meer te doen, weet je nog?’ Ik doe dit voor Rob en uiteindelijk ook voor de mensen die van hem houden. Zijn zestig jaar durende carrière moet ik proberen op een nette manier in stand te houden. Om te eren wat hij heeft gecreëerd, om het levend te houden ook nu hij er nog gewoon is. Interviews geven was nooit zijn hobby. Hij kon het prachtig, hoor. Hij kon echt oeverloos lullen. Als ik stukken teruglees, waren het heel mooie woorden. Maar hij vond het afschuwelijk om te doen. Ook fotoshoots. Och alsjeblieft, hij moest er niet aan denken.

Hoe kan ik in een paar woorden beschrijven hoe het gaat met Rob? Ik sta naast hem, maar zonder Rob hadden we dit interview niet gehad. Ik ben daarin dienend. Ook letterlijk, ik ben zijn verpleegkundige. Parkinson is de dief van ons leven. De ziekte slaat hard om zich heen en pakt veel van ons af. Rob fysiek kan niet veel meer, behalve de gewone dingen die hem in leven houden. Hij is afhankelijk van zorg en hoe graag ik ook zou willen dat het anders is, het is heel zwaar en veelomvattend. Het grijpt me naar de strot als ik erover vertel.

Vanaf het moment dat Rob in 2023 meerdere longembolieën achter elkaar had en hij honderd dagen in het ziekenhuis en het revalidatiecentrum verbleef, houden we met z’n allen, zijn familie en ik, rekening met zijn naderende einde. Sindsdien gaat het fysiek namelijk een heel stuk minder. Zijn afscheidsconcert in 2022 deed hij in een rolstoel, maar toen kon hij nog lopen. We wilden een waardig concert, zonder decorumverlies. Daarom werden er allerlei ideeën geopperd hoe Rob het beste het podium op kon komen. De meest krankzinnige ideeën passeerden de revue. Eén idee was om Rob na het zingen in een soort harnas de nok van Ziggo Dome in te laten stijgen – als een engel op weg naar de hemel. Rob moest erom lachen, maar het plan haalde het gelukkig niet. Daarom kwam die rolstoel er. Daarin deed Rob het fantastisch, hij was die avond helemaal in controle. Hij voelde zich gedragen door de zaal, ik zag dat grote geluk in zijn ogen. Hij legde zijn hand op zijn hart en keerde het publiek de rug toe. Het zat erop. Ik heb hem ongelooflijk gekust en vertelt hoe trots ik op hem ben.

Thuis hebben we op de begane grond een slaapkamer met ziekenhuisbed, waaraan een koppelbed is vastgemaakt. Dat heeft een matras met extra rand, waardoor je er een tweepersoonsbed van kunt maken. Je kunt wel een bed naast zo’n ziekenhuisbed zetten, maar dat is niet intiem. Nu slapen we weer met z’n tweeën naast elkaar. Daar ligt ons geluk. Ook in handen vasthouden. Of een film kijken met onze zoon Julius van twaalf. Samen ontbijten in dat bed, heerlijk tussen de kruimels – het zijn ónze momenten. Elkaar een goede nacht wensen, slapen en ’s ochtends wakker worden, wetende dat Rob naast me ligt. Het is een gewoonte geworden: luisteren, adem je nog, beseffen dat ons nog een dag gegeven is. Na de laatste keren in het ziekenhuis, en de keer dat Rob mond-op-mondbeademing moest geven omdat zijn ademhaling was gestopt, wordt het Rob vaker gevraagd: ‘Wat wilt u als er iets ernstigs met u gebeurt?’ We hebben daar uitvoerig over gesproken. De artsen zijn het erover eens dat we reanimatie niet meer moeten doen. Dat is in Robs belang: hij zou er niet goed uitkomen. Rob begrijpt het, maar het is enorm dubbel, want hij wil zo graag blijven leven. Hij gríjpt het leven. Op social media zie ik soms reacties van mensen met een anoniem profiel. Ze schrijven: ‘Rob is toe aan de dood, maar zij niet, ze laat hem niet los.’ Ze moesten eens weten hoe graag Rob wil leven. Daarbij: hoe durven ze. Waar bemoeien ze zich mee. Het gaat hier over leven en dood, zaken die binnen de intimiteit van een familie thuishoren. Anderen gaat het geen drol aan.

Ik ben verliefd geworden op een man die 26 jaar ouder is. Toen we elkaar leerden kennen, was ik begin twintig, Rob halverwege de veertig. Ik zag een advertentie in de krant dat Rob zou optreden in Tiel. Ik had nog nooit van hem gehoord, maar dacht: daar moet ik heen. Ik snapte niet eens waarom. Rob zong, ik keek, luisterde. En voelde: ik weet zeker dat ik met jou ga trouwen. En meteen daarna: wat ís dit voor krankzinnige gedachte? In die tijd signeerde Rob na afloop van zijn optredens nog cd’tjes aan een tafel. Ik kocht een cd, keek hem in de ogen en wist: wij zouden samenkomen. Later vertelde Rob dat hij het ook had gevoeld. Via via achterhaalde hij mijn telefoonnummer en nam contact met me op. Zo zijn we in elkaars leven gekomen.

We voelden een enorme verliefdheid. Dat was heftig, want zo’n grote verliefdheid is niet altijd even plezierig. De situatie was er namelijk niet naar. Rob was nog getrouwd met Belinda. Dat wist ik de eerste periode niet, hij woonde apart. Ik dacht vooral: ik ben jong, ik zie wel. Het was een complexe tijd, zeker toen ik erachter kwam dat er nog wel degelijk een relatie was. Anders dan een ‘normale’ relatie, maar er was nog wel iets tussen hen. Als ik er nu aan terugdenk, vind ik dat het niet fraai was. Niet fraai dat ik op Robs initiatief voor hem ben gaan werken om maar dicht bij elkaar te kunnen zijn. Rommelig, dat is het juiste woord. Op een bepaald punt kon ik er niet meer tegen en namen we een periode afstand, van elkaar en van deze nietgezonde situatie. We hadden die tijd nodig om erachter te komen dat het echt zo moest zijn, wij samen. En toen was er geen houden meer aan.

We kregen een zoon, Julius. Hij zit inmiddels in groep acht. Daar waar alle ouders straks bij de afscheidsmusical aanwezig zullen zijn, is Rob daar niet bij. Natuurlijk weet ik dat Rob 81 is, een leeftijd heeft waarop dit soort dingen, ziek zijn, bergafwaarts gaan, erbij horen. Toen we net een relatie kregen, kreeg ik een hoop naar mijn hoofd geslingerd. Rob was vitaal en sterk, maar veel mensen – ook de media – vonden er wat van dat ik zwanger was. Nu komen de opmerkingen van toen vertraagd binnen, zoals: ‘Dan had je maar niet dat kind moeten nemen, je wist dat die man al oud was.’ De mensen hebben gedeeltelijk gelijk. Maar het verlangen om iets wezenlijks van ons samen te willen, was zo groot. De consequentie dragen we nu. Ook Julius. Op momenten gaat onze zoon er fantastisch mee om. Hij fietst er wel doorheen, denk ik dan. Op andere momenten zie ik, of eigenlijk registreerde Rob het, dat Julius afstand neemt uit angst om zijn papa te verliezen. ‘Hij kijkt me de laatste tijd niet meer aan als hij me een knuffel geeft voordat-ie naar bed gaat’, zei Rob laatst. Ik ben er met Julius over gaan praten en inderdaad, hij zei: ‘Als ik papa niet te veel in de ogen kijk, heb ik straks niet zo veel pijn als hij er niet meer is.’ Dat is verdrietig, hè.

Vind je dit interessant?

Ontdek nu alle Nederlandse top titels in één app!

Bestel nu
‘HET IS ZO ZWAAR, HET GRIJPT ME NAAR DE STROT ALS IK EROVER VERTEL’

In aanloop naar dit interview bedacht ik wat voor mij de belangrijkste boodschap is. En dat is dat ik dankzij Rob echte liefde heb gekend in mijn leven. Dat ik hem, de liefde van mijn leven, heb ontmoet, heb mogen meemaken hoe prachtig dat is. Voor Rob idem dito. Ik kan me niet voorstellen dat ik zo’n dergelijke liefde nog eens ga voelen. Ik ben een dankbaar mens.

‘ONZE ZOON WIL ROB NIET MEER AANKIJKEN, DAT IS VERDRIETIG HÈ?’

De dagen, ze worden steeds waardevoller. Het is een heel intiem traject. Onlangs is Robs zoon Robbert getrouwd met zijn Sharon. Ik denk dat ze in eerste instantie niet van plan waren om te trouwen, maar ze wilden het toch, vooral omdat Rob er nog bij kon zijn. Mariska van Kolck was babs en tijdens de huwelijksceremonie las ze een stuk voor dat Rob had geschreven. Over dat hij spijt had dat hij er niet altijd was geweest voor Robbert. Een roerend stuk, ik zag de emoties bij vader en zoon. Mannen zeggen dat soort dingen niet zo vaak tegen elkaar.

We gaan bijna niet meer de deur uit en mengen ons niet meer zo onder de mensen. We staan niet veel bezoek toe thuis, want welke meerwaarde zou het hebben voor Rob? Zijn toestand gaat rap naar beneden nu. Naar beneden en dan, uiteindelijk, zal het zijn overlijden zijn. Ik kan er niet goed over praten.

Rob haalt veel dingen door elkaar, vooral in tijd en plaats. Het is voor hem moeilijk aan te geven of het ochtend of avond is, in welk jaar we zitten of in welk huis hij is. Hij heeft in zijn volwassen leven op veel plekken gewoond. ‘Waar de liefde was, woonde ik’, vertelde hij me ooit. Ha, en dat waren er aardig wat. Rob had ontelbaar veel affaires; hij was een knappe jongeman die mensen wist in te pakken met zijn nonchalance. Het vak van artiest werkt schijnbaar erotiserend. Ik ken verhalen uit de tijd dat hij een caravan deelde met Johnny Lion. Je snapt wel wat er gebeurde in die caravan ... Het was een wilde tijd. Rob heeft een intens en rijk leven gekend. Een paar jaar terug werden we in één week door drie afzonderlijke partijen benaderd met een musicalidee over Robs leven. Uiteindelijk zijn we met Joop van den Ende in zee gegaan voor Malle Babbe de Musical. Ook mijn karakter komt erin terug, dat is heel vervreemdend. Joop van den Ende belt ons geregeld op: ‘Jet, het gaat heel hard. Dit kennen we niet, voor zo’n eigen musical.’ Er zijn al tienduizenden kaarten verkocht, terwijl de première pas in februari is. Februari, dat voelt eng ver weg. Ik hoop dat Rob in de gelegenheid is om erbij te zijn. Jaren geleden heeft Rob eens gezegd dat als hij het echt niet meer ziet zitten, hij voor euthanasie wil kiezen. Maar hij hangt zo aan het leven, dat ik hem dat niet zie doen. Ik denk – ik hoop – dat het kaarsje op een gegeven moment gewoon uitgaat. En dat dat thuis mag gebeuren. Laatst hoorde ik hem zingen. Uit volle borst, zijn stem zuiver en krachtig. Volgens mij is zijn stem nog het krachtigst van zijn hele lijf. Hij zong mee met een lied van Frank Sinatra en daarna met Nat King Cole. Verder is er niet zo heel veel ontspanning in huis. We zijn zo dicht bij elkaar, dat even weggaan uit de zorgbubbel er niet in zit. Ik voel een schuldgevoel naar Julius toe en er zit een verlangen naar vrijheid en onbezorgdheid in me. Ik kan daar echt over dromen. Maar als ik er te hard aan denk, weet ik ook: als het zover is, dan is Rob er niet meer. Dan maar liever niet de deur uit.

Als Rob komt te overlijden, blijft zijn nalatenschap, met meer dan zevenhonderd muzikale stukken die hij heeft opgenomen, voor altijd bestaan. Hij zal altijd de held van Hamelen blijven. Ik denk dat het hier niet ophoudt. Ook niet als hij er fysiek niet meer is, gaat Rob oneindig door.”

Henriëtte (Jet) de Nijs-Koetschruiter

GEBOREN 8 oktober 1968 TROUWDE in 2008 met Rob de Nijs, zanger van hits als Ritme Van De Regen, Dag Zuster Ursula, Malle Babbe, Alles Wat Ademt en Banger Hart. Sinds 2019 lijdt hij aan parkinson, zijn afscheidsconcert Het Is Mooi Geweest vond plaats in 2022. De registratie won een Gouden Televizier-Ring in de categorie ‘Impact’ THEATER Malle Babbe de Musical gaat in februari 2025 in première SAMEN hebben Jet en Rob een zoon, Julius (12). Ze wonen in Bennekom.

Lees meer

Alle artikelen
Eloise gedraagt zich in Amsterdamse clubs: 'Ik ga los, mar blijf cute en clean'
Weekend

Eloise gedraagt zich in Amsterdamse clubs: 'Ik ga los, mar blijf cute en clean'

Dat ze Van Oranje heet en een bekend gezicht heeft, levert Eloise geen windeieren op. Maar het gevolg is óók dat ze op Koningsdag nauwelijks normaal over straat kan. 'Ik ga niet uit mijn naad.'

Lees meer
Wibi's hart gebroken
Weekend

Wibi's hart gebroken

Wibi Soerjadi moet afscheid nemen van een heel bijzondere vriendin: zijn geliefde paard Niska. Het dier speelde jarenlang een grote rol in het leven van de pianist en bereikte de indrukwekkende leeftijd van dertig jaar. ’Niska was het eerste paard dat ik verwelkomde in mijn leven’, vertelt Wibi emotioneel. Via olympisch kampioene Anky van Grunsven kwam hij destijds bij Niska terecht, iets waar hij haar nog altijd dankbaar voor is. ’Niska had een buitengewoon karakter. Ze was levendig, vol energie en er was vanaf het begin een speciaal begrip tussen ons’, vertelt Wibi over hun band. Voor hem was Niska zijn ’beste vriendin’ en een ’droompaard’. ’Elke rit met haar voelde onvergetelijk en bijzonder’, aldus de pianist.…

Lees meer
De lekkerste foodfestivals van deze zomer
Foodies

De lekkerste foodfestivals van deze zomer

Door heel het land, van parken tot aan stranden en steden – in de zomer zijn er ontzettend veel sfeervolle foodfestivals. Van streetfood tot aan culinaire hoogstandjes en alles daar tussenin, wij zetten de leukste festivals van deze zomer op een rij. Dus pak je agenda er maar alvast bij en schrijf mee!

Lees meer
Quick-fix ijsjes
Foodies

Quick-fix ijsjes

Vier lekkere ijscoupes die supersnel te maken zijn. Dit wil je!

Lees meer
‘Wat als de vrouw die ik had aangereden dood was?’
Flair

‘Wat als de vrouw die ik had aangereden dood was?’

Een aanrijding onder invloed waar ze zich bijna niks meer van herinnerde en een enorm schuldgevoel: zo eindigde elf jaar geleden een avondje stappen voor de Belgische Sanne (35). Niet alleen het leven van de vrouw die ze aanreed veranderde ingrijpend, maar ook dat van Sanne.

Lees meer