Vorige week zag ik hem ineens zitten. Een nieuwe rimpel, naast mijn oog. Niet eentje die er langzaam was ingeslopen, maar zo'n plotselinge, best dominant aanwezige. Ik stond 's ochtends in de badkamer om mijn tanden te poetsen en checkte mijn gezicht. Niet lang, niet obsessief, maar gewoon omdat dit mijn hoofd is en dat springt nogal in het zicht.
Laat ik maar meteen eerlijk zijn: ik ben niet dol op mijn rimpels. Ik verwelkom ze niet enthousiast, ik vind ze niet mooi en doe ook niet alsof ik ze zie als lijnen vol levenservaring. Tegelijkertijd raak ik niet in paniek van die nieuwe rimpel. En ik ben niet krampachtig bezig om rimpels te vermijden. Ik zit ergens in het midden: ik weet dat ze erbij horen en onderga mijn veranderende uiterlijk gelaten.
Realiteit vs. mirakels
Vanaf je dertigste neemt de hoeveelheid collageen en elastine in je huid af en rond je vijftigste gaat dat proces sneller, mede door de daling van oestrogeen. De huid wordt dunner, droger en herstelt minder snel. Niemand ontkomt eraan, het is simpelweg hoe het lichaam werkt. Daar komen leefstijlkeuzes bovenop. Zonkracht is verreweg de grootste veroorzaker van huidveroudering. Roken, chronische stress en structureel slecht slapen helpen evenmin, net als alcohol (droogt de huid uit) en suiker (tast collageenvezels aan via glycatie). Dat gebeurt ook als je ‘niet zo veel’ drinkt en ‘best gezond’ eet. De effecten zijn niet spectaculair, maar cumulatief. Net als de jaren zelf.
En natuurlijk heb ook ik alles geprobeerd. Dure potjes, serums met ingewikkelde namen, rollers, maskers en crèmes met ‘lifting’ in de titel. Niet omdat ik dacht dat ze mirakels zouden verrichten, maar omdat verzorging ook een ritueel is en omdat ik ergens toch geloof dat het beter is dan een simpele hydraterende crème. Maar dat crème rimpels kan wegtoveren, is onzin. Crèmes kunnen hydrateren, de huidbarrière ondersteunen en soms fijne lijntjes tijdelijk verzachten. Retinol kan de celvernieuwing stimuleren en pigment verminderen. Zonbescherming (héél belangrijk, het hele jaar door) voorkomt verdere schade. Maar een diepe rimpel verdwijnt er niet door. Wie dat beweert, verkoopt een verhaal.
Mentale ruimte
Wat zelden hardop wordt gezegd, maar waar vrouwen onderling wel degelijk over praten, is hoeveel mentale ruimte rimpels innemen. Niet de rimpels zelf, maar het denken erover: het vergelijken, controleren en afwegen wat nog kan en wat misschien niet meer ‘hoort’. Dat kost energie, energie die je ook ergens anders voor zou kunnen gebruiken. En hoe ouder ik word, hoe duidelijker ik zie dat rust in mijn hoofd meer invloed heeft op hoe ik eruitzie dan welke crème ook. Je huid weerspiegelt namelijk niet alleen wat je erop smeert of erin laat spuiten, maar ook hoe je leeft, hoe je slaapt, hoe gespannen je bent en hoe streng je voor jezelf bent. Dat is geen spiritueel verhaal, maar fysiologie. Stresshormonen beïnvloeden doorbloeding en herstel. Je ziet het verschil tussen iemand die voortdurend in de weerstand zit en iemand die het leven iets minder strak vasthoudt. Zelfs bij gelijke rimpels. Vergelijken is verleidelijk. Zeker als je vrouwen ziet bij wie het bijna oneerlijk lijkt verdeeld. Ik ken een vrouw van 53 met Indonesisch bloed die eruitziet als 39. Prachtige huid, scherpe kaaklijn, heldere ogen. Ze smeert niet obsessief, gaat niet naar een kliniek en rookt af en toe zelfs een sigaret. Genen. Je kunt daar gefrustreerd van raken, maar je kunt ook vaststellen dat vergelijken weinig oplevert. Mijn eigen genen zijn prima, maar niet uitzonderlijk. En dat is ook precies hoe ik eruit wil zien: prima. Gewoon zoals mezelf, maar wel de meest frisse versie van mezelf: verzorgd en niet afgeleefd.
‘Rust in mijn hoofd heeft meer invloed op hoe ik eruitzie dan welke crème ook’
Beste versie
Daarom ga ik regelmatig naar een kliniek in Amsterdam: de enige kliniek op de planeet waar mensen met een naald in de buurt van mijn gezicht mogen komen. Daar werken ze volgens een principe dat mij aanspreekt: the face without a trace. Het idee is niet dat iemand ziet dát er iets is gedaan, maar dat je er uitgerust uitziet. Fris, en de beste versie van jezelf. Dat lukt, want niemand ziet het bij mij, terwijl ik botox doe, fillers en profhilo structura. Alles subtiel. Het doel daarva is niet jonger worden, maar rust creëren.
Er bestaat veel onzin over injectables. Botox bevriest je gezicht niet automatisch. Dat gebeurt alleen als er te veel wordt gebruikt of als het doel verkeerd is. Fillers maken je niet per definitie opgeblazen. Dat gebeurt alleen als er volume wordt toegevoegd waar het niet hoort. Profhilo structura is geen filler, maar een injectie met hyaluronzuur die de huidkwaliteit verbetert door hydratatie en stimulatie van collageen. Geen wondermiddel, geen sprookje, maar chemie en anatomie. Botox is voor mij ook geen poging om de tijd stil te zetten. Het is een manier om mijn gezicht terug te brengen naar hoe het voelt. Ik heb best een expressief hoofd. Ik frons, trek mijn wenkbrauwen op en reageer zichtbaar op alles wat me verbaast of irriteert. Botox haalt daar de scherpste randjes vanaf. Het verandert me niet, maar maakt me net wat minder vermoeid.
‘Rimpels zijn geen fout in het systeem, ze zíjn het systeem. Ze ontstaan waar je leeft’
Rust in en op je hoofd
Best schattig
En eerlijk gezegd zie ik mezelf liever met rimpels dan met een gezicht waarin ik mezelf niet meer herken. Ik wil herkenbaar blijven. Misschien verklaart dat waarom mijn keuzes soms tegenstrijdig lijken. Wel injectables, maar niet alles. Wel verzorgen, maar geen beloftes geloven. Wel kijken, maar niet blijven hangen. Dat is geen strak plan, maar een voortdurende afweging. Misschien hoort dat bij deze leeftijdsfase. Je hoeft niet meteen overal een definitief standpunt over te hebben.
Ik zit ergens tussenin. Ik zie mijn rimpels. Ik weet waar ze zitten. Ik weet ook dat er meer bij gaan komen. Sommige laat ik verzachten, andere laat ik met rust. Mijn ogen bijvoorbeeld. Lachrimpels vind ik namelijk eigenlijk best schattig. Mijn grootste pijnpunt is mijn ‘kalkoenennek’. Die vind ik lastig. Ik zou die best willen laten verhelpen, net als Linda de Mol, maar dat kost duizenden euro's. Voorlopig leer ik daarom leven met iets wat ik niet geweldig vind, maar ook niet bepalend wil laten zijn.
Samenhang
De druk om iets te moeten doen, komt inmiddels minder uit tijdschriften en meer uit je telefoon. Influencers met perfecte huiden die beweren dat ze hun stralende uiterlijk te danken hebben aan product X of shake Y. Reclames spelen in op angst: begin nu, anders ben je te laat. Wat er zelden bij wordt gezegd, is dat veel van die gezichten jonger zijn dan de persoon die ze moeten uitbeelden, genetisch gunstig uitgevallen zijn, professioneel belicht, gefilterd of geholpen door behandelingen waar ze niet open over zijn.
Ik ben de afgelopen tijd in buitenlandse glossy magazines veel persoonlijke verhalen tegengekomen van vrouwen rond de vijftig. Wat opviel: de eerlijkste verhalen zaten niet aan de uitersten. Niet bij volledig loslaten, maar ook niet bij vechten tegen elke lijn. Het waren vrouwen die keuzes maakten. Soms met, soms zonder behandelingen. Maar altijd vanuit het besef: dit is mijn gezicht, dit is mijn leven. Een beetje zoals ik dus.
Ik merk dat mijn blik op andere vrouwen daardoor is veranderd. Waar ik vroeger dacht: zij ziet er goed uit voor haar leeftijd, denk ik nu vaker: zij ziet eruit alsof ze zichzelf niet voortdurend corrigeert. Dat gaat niet over gladheid, maar over samenhang. Over of iemands gezicht past bij wie ze is en hoe ze beweegt. Een gezicht dat te hard wordt bewerkt, verliest die samenhang. Dan zie je geen rimpels meer, maar ook geen verhaal.
Wat dat betreft hebben actrices als Kirsten Davis en Courteney Cox lef getoond door vrijwel helemaal te stoppen met fillers. Nog meer lef hebben actrices die er nooit aan zijn begonnen en daar openlijk over spreken, zoals Kate Winslet, Emma Thompson en Jodie Foster. Zij omarmen hun rimpels wel. Volledig, niet halfslachtig zoals ik. Ik kan daar best jaloers op zijn.
Pamela Anderson
Make-up speelt in dit hele verhaal ook een rol. Goede make-up kan verzachten en sturen zonder iets te veranderen. Het gaat niet om verbergen, maar om accentueren. Licht op de juiste plek doet vaak meer dan een spuit op de verkeerde. En make-up is omkeerbaar. Dat geeft lucht. Het is heel persoonlijk, maar ik snap een vrouw als Pamela Anderson, die alle make-up heeft afgezworen, totaal niet. Ik zie make-up niet als keurslijf of iets wat ons vrouwen wordt opgedrongen, maar als een simpele tool om er net iets beter uit te zien. Maar ook hier geldt: ieder z'n ding. Hoe vaak nemen we elkaar niet de maat als het gaat om (geen) rimpels? Actrice Catherine Zeta-Jones kreeg onlangs veel negatief commentaar toen ze met een overduidelijk compleet natuurlijk gezicht in de openbaarheid verscheen. Online trollen vonden massaal dat ze lelijk oud werd en weleens iets zou kunnen doen aan zichzelf. Het is werkelijk nooit goed.
Onhaalbare meetlat
Wat mij helpt, is relativeren. Rimpels zijn geen fout in het systeem, ze zíjn het systeem. Ze ontstaan waar je leeft. De obsessie ermee is cultureel, niet biologisch. Wij hebben er een markt van gemaakt. Ja, ik kijk 's ochtends soms of er eentje bij is gekomen. Net zoals ik check of mijn haar goed zit en of ik een vlek op mijn trui heb. Dat hoort erbij. Zolang het geen dagtaak wordt, vind ik het prima. Wat ik niet meer doe, is mezelf langs een onhaalbare meetlat leggen. Ik hoef geen twintig te lijken. Zelfs geen veertig. Misschien is dat de kern. Rimpels zijn niet het probleem. De dwang om er iets van te vinden, is dat wel. Je hoeft ze niet te haten en je hoeft ze ook niet te omarmen. Je mag ze gewoon hebben.
