Hij presenteert het populairste radioprogramma van de Nederlandse publieke omroep, is al ruim dertig jaar succesvol kunstenaar, schroomt niet om zijn mening te geven, is zeer stijlbewust, charismatisch en grappig. En hij zet zich ook nog eens belangeloos in voor de twee grote Amsterdamse ziekenhuizen, om mensen die de diagnose kanker hebben gekregen handvatten te bieden om hen door een verwarrende tijd heen te loodsen. Wat JFK betreft is het volledig logisch dat Ruud de Wild (56) dit jaar de titel ‘Greatest Man’ krijgt toebedeeld. De Wild zelf? Die vindt het ergens wat ongemakkelijk. Al geeft hij wel toe dat dit een prijs is die ‘iedere man wel wil winnen’.
Het had totáál anders kunnen lopen met De Wild, want als kleine jongen wilde hij architect worden. Hij vertelt het terwijl hij vanaf de 21e verdieping waar Ventuno Skylounge is gevestigd de skyline van Amsterdam bewondert. ‘Ik vind het ritme van gebouwen mooier dan het ritme van schilderijen. In het lijnenspel van een goed ontworpen gebouw zit muziek, een fascinerende cadans. Als je Amsterdam vanaf hier ziet, is het wel een rare stad, met losse plukjes hoge gebouwen. Hier eentje, daar eentje.’
Als locatie voor zijn Greatest Manshoot koos De Wild een andere grote stad, Parijs. ‘Ik zou zo graag Parijzenaar willen zijn. Stiekem ben ik het ook, alleen dan versnipperd. Ik ben vrij recent zo’n anderhalf jaar alleen geweest, single bedoel ik dan. In die tijd ging ik bijna elk weekend op en neer naar Parijs. Om te schetsen of schrijven. Parijs is een fijne stad om te werken. Eigenlijk zou ik ook wel beter Frans willen leren spreken, maar ik ben te lui om daarvoor naar de nonnen te gaan, haha.’
Inmiddels is De Wild ‘meer in balans’, zoals hij dat zo mooi stelt. ‘En ik ben een fatsoenlijke vader. Ik zorg dat mijn drie kinderen altijd overal op tijd zijn waar ze moeten zijn, dat ze het normaal doen op school en dat ze gezond en veilig zijn. Ik ben geen beste vriend, ik ben echt een vader. Een vertrouwenspersoon.’ Hij kijkt even rond, neemt een slok bruiswater en vervolgt: ‘Misschien wel omdat ik zo’n vaderlijke vertrouwenspersoon zelf een beetje heb gemist in mijn jeugd.’
Hoe zou je jouw jeugd omschrijven? ‘Ik ben heel gelovig opgevoed. Ons gezin was onderdeel van een afsplitsing van de pinkstergemeente en geen officieel erkend geloof. Het was een vrijgevochten doe-het-zelfclubje dat uit slechts een paar families bestond. De vrouwen gingen gesluierd, alles ging met de Bijbel in de hand en er was veel dat niet mocht. Ik wist al heel vroeg dat er iets niet klopte, al wist ik niet precies wat. In zo’n sekte wordt nooit iets eerlijk verteld, maar hoe ouder ik werd, hoe meer er niet klopte. Op mijn vijftiende ben ik hem gesmeerd.’
Waarna je terecht kwam bij een an-dere familie die jou als het ware heeft geadopteerd. ‘Klopt, ik werd opgenomen in het gezin van een meisje uit mijn klas. Ik raakte bevriend met haar broer en ontmoette zo ook hun ouders. Zij hadden door wat er aan de hand was en besloten, toen ik eenmaal de stap zette om uit de sekte te stappen, zich over mij te ontfermen. Daar ben ik ontzettend blij om, dit was mijn way out, mijn golden ticket. Dankzij hen heb ik op de resetknop kunnen drukken.’
Heb je gebroken met je ouders? ‘Dat was niet nodig. Ze waren er heel makkelijk in om mij te laten gaan. Ik heb altijd contact met hen gehouden, al deelde ik nooit iets vanuit mijn hart. Het was eerder een soort verstandshuwelijk. Misschien dat ik daarom ook de drang heb om een duidelijke bonding te voelen met mijn kinderen. Ik wil heel graag betrokken zijn bij hun leven en weten en snappen wat er aan de hand is. Ik wil er altijd zeker van zijn dat ze oké zijn.’
Je vertelde eerder dat je angsten hebt overgehouden aan de eerste periode in je leven. ‘Ja, zeker, ik kampte met rare angststoornissen. En tegelijk heb ik ook heel veel angsten níet leren kennen. Toen ik achttien was, ben ik in mijn eentje van Spanje naar Nederland gelift. Dat deed ik omdat ik het mooi vond, niet om ergens tegenaan te schoppen. Ik wilde de wereld zien. Die drang heb ik nog steeds.’
Ben je rebels? ‘Ik ben nul rebel. Ik ben eerder naïef. Mijn imago klopt zó niet met wie ik ben. Ik denk dat mensen denken dat ik altijd grote bekken geef en mensen schoffeer of iets in die geest. Niets is minder waar: ik ben stil, heb tafelmanieren. Als je zelf leuk bent, gaan mensen ook leuk terugdoen. Ik denk dat mensen het idee hebben dat ik vaak maar een beetje aanrommel. Ik ben een heel serieuze kunstenaar en ik ben ook heel serieus met radio bezig. Ik ben een vakidioot.’
Kun je überhaupt decennialang succesvol zijn als radiomaker en kunste-naar als je maar wat aanrommelt? ‘Nee, dat denk ik niet. Je moet bevlogen zijn, streng voor jezelf zijn en voor de mensen met wie je werkt. Je gaat iets met zijn allen aan en je besluit als team dat je nummer één wil zijn. Daar moet je dan offers voor brengen. Ik luister álles kritisch terug, laat me coachen en ik verwacht dat mensen me vertellen wat er kut ging. Dat is niet altijd makkelijk. Wij evalueren behoorlijk met elkaar en we hebben ook afgesproken dat we, op de dag dat we dat niet meer doen en de boel sleets dreigt te worden, ermee stoppen.’
Zorgt dat voor wedstrijdspanning voor je een radio-uitzending ingaat? ‘Nou, voor een gezonde spanning. Ik wil het écht goed doen en ik kan er ook behoorlijk van balen als het niet naar mijn zin loopt. Dat een liedje niet goed werkt of ik vergis me ergens in. De ene dag kan ik dat beter hebben dan de andere. Als er iets in de show misgaat, hoe klein ook, moet de rest echt vlekkeloos verlopen. Vergelijk het met surfen: je moet constant in balans blijven op de golf, anders lig je eraf.’
Heb je binnen het radiovak nog een plek waar je ooit hoopt te geraken? ‘Heel eerlijk? Nee. Ik zit op Radio 2, de zender waar alles mag en bovendien de succesvolste zender van Nederland. En dan heb ik ook nog het mooiste tijdslot. Ik voel me heel erg thuis bij de NPO. Ik heb overigens niet de illusie dat mensen nog naar radio luisteren voor de muziek. Ze luisteren voor de informatie. Of ze willen even lachen of hun geest verrijken. Muziek kunnen ze zelf wel uitzoeken.’
Wat denk je dat mensen niet van jou verwachten? ‘Over het algemeen zijn dj’s randdebielen, mensen die op zolderkamertjes studio’s hebben. Ik vind het leuk om uit die karikatuur te stappen en uit te vogelen: wat is nu eigenlijk een dj. Ik kan werkelijk iedere mengtafel ter wereld bedienen, maar zodra zo’n ding opengaat, weet ik niks meer. Ik zou niet weten welke stekker waar hoort. Ik denk dat je twee soorten dj’s hebt: het type dat het land ingaat en met de mensen is en het type dat zich het liefst in de studio opsluit. Ik behoor tot die laatste categorie. Ik trek de deur dicht en kom pas aan het einde van de show de studio uit.’
Zie je je kunstenaarschap ook als werk? ‘Jazeker. Sterker nog, het is een bedrijf. Er werken acht mensen. Ik ben iedere dag rond acht uur ’s ochtends in mijn atelier. Ik schets de hele dag door, heb altijd wel iets te doen. Vrij werk, opdrachten, te gek. Dat doe ik zes dagen per week, waarvan ik er vier ook nog radio maak in de middag. Soms overlapt mijn kunst met de radio. Ik maak bijvoorbeeld ieder jaar de ontwerpen voor de crewkleding voor de Top 2000. Dat vind ik heel leuk om te doen.’
Gaat de romantiek niet een beetje van de kunst af als het bedrijfsmatig wordt? ‘Ik start nog altijd vanuit iets vrijs. Het draait bij mij volledig om de creatiedrift en daarbij bemoei ik me niet met geld, want dat is niet mijn taak. Ik schilder niet voor mijn brood, alles draait om de creativiteit. Datzelfde heb ik met radio, want ook daar gaat het me niet om de luistercijfers. Ik wil vooral iets moois maken. Oké, en natuurlijk wil ik niet de nummer drie van Nederland zijn. Grappig: ooit moest ik bij 538 het veld ruimen, ik werd vervangen door een ander programma. Toen dat gebeurde, had ik één vurige wens: ooit ergens nog een keer de nummer één worden. Ik wil namelijk zelf bepalen hoe ik eindig. Ik ben wat dat betreft toch een mannetje, al wil ik dat liever niet erkennen.’
Maar als je zegt dat je zelf wil bepa-len hoe je eindigt… Ben je daar al mee bezig? ‘Nee, absoluut niet. Ik vind mezelf nog iedere dag opnieuw uit en voorkom koste wat kost dat we op de automatische piloot gaan vliegen. En wat ik niet kwijt kan in mijn radioprogramma, probeer ik op een andere manier een plek te geven.’
Zoals je doet met je podcast Kanker voor beginners? ‘Er was helemaal geen platform voor mensen die kanker krijgen. Je krijgt de uitslag en bam, je hebt kanker. Wat dan? Het eerste dat je denkt is: ik ga dood. Als je daarop gaat googelen – dat moet je niet doen, maar doe je toch – wordt dat alleen maar bevestigd. Maar er schuilt nog een hele wereld achter alle keuzes die moeten worden gemaakt, de hoop die er is en alle vormen van aanpakken die er zijn. Ik ben ex-patiënt, ik heb uit eerste hand ervaren in welk gat je valt. Wie ga je bellen, hoe lang heb je nog, welke vragen moet je stellen, wat voor arts moet je hebben? Het is alsof in een trein zit in China en je stapt uit op een station. Je snapt niet waar je bent, je kunt niks lezen, iedereen spreekt een andere taal. Daarom wilde ik dat deze podcast er kwam. Ik heb ‘m samen met een groot ziekenhuis in Amsterdam en met oncologisch chirurg professor Jurriaan Tuynman gemaakt.’
Sta je anders in het leven sinds je de diagnose endeldarmkanker kreeg? ‘Een aantal jaar geleden ging je daar gewoon aan dood, hè. Ik kwam terecht op een afdeling voor zeer ingewikkelde gevallen, maar godzijdank, ik leef nog. Ik vier het leven nu meer, want – en dit is natuurlijk een cliché – het leven is fucking kort. Hoezeer dat cliché waar is, besef je pas als er ineens aan de noodrem wordt getrokken. Dus ben ik bewuster gaan genieten. En als ik wijn drink, drink ik alleen goeie wijn.’
Was je bang om dood te gaan? ‘Nee, ik was bang om te moeten lijden. Het eerste wat ik dacht, was: och, mijn kinderen. IJdel eigenlijk, dat je dat dan denkt. ‘Hoe moeten ze verder zonder mij?’ Wees niet bang, de mensen om je heen redden het heus ook zonder jou.’
Je wilde niets verdienen aan je ziek-te, las ik. ‘Je hebt mensen die kanker hebben overleefd, die daar commercieel gewin uit halen. Dat had ik ook kunnen doen, het zou ongetwijfeld verkopen, maar ik wil hier geen geld aan verdienen. Ik zet me in voor het UMC en AMC in Amsterdam, onder meer voor onderwijsprogramma’s en ik doe mee aan alle onderzoeken. De podcast hebben we gemaakt voor patiënten die geen idee hebben wat hen overkomt en te wachten staat. Er was op dit gebied niks. Nu is er iets dat mensen kunnen gebruiken. Er wordt in duidelijke mensentaal uitgelegd over hoop, keuzes en hoe daarmee om te gaan.’
Het succesvol combineren van een radio-en kunstcarrière met dit soort belangrijke en onbaatzuchtige activiteiten onderstreept eens te meer waarom je Greatest Man bent. Snap je dat? ‘Het is leuk om te horen, maar ik blijf het ongemakkelijk vinden, moet ik zeggen. Als ik aan de Greatest Man denk, denk ik aan James Bond in een Aston Martin. Al denk ik trouwens dat James Bond tegenwoordig in een Polestar zou rijden. De Greatest Man doet dat in ieder geval wel en daar ben ik best trots op. Ik heb overigens wel een Moto Guzzi in de schuur staan. Een mooi ding om naar te kijken, en ook het rijden is waanzinnig. Dat is voor mij alleen maar feest.’
