Het probleem zit hem in de definitie. Roddelen heeft een slechte naam, omdat mensen er meteen het ergste bij denken: leugens en reputatieschade. Maar onderzoekers hanteren een veel bredere omschrijving: roddelen is simpelweg praten over iemand die er niet bij is. Uit onderzoek van de University of California bleek dat de meeste roddels neutraal zijn: iemand heeft een nieuwe baan of een vierde kind of is de aangewezen persoon voor technische vragen. Evolutionair psycholoog Frank McAndrew van Knox College stelt dat mensen van nature gevormd zijn om te roddelen. In de kleine groepen van onze voorouders was weten wie te vertrouwen was letterlijk een kwestie van overleven. Die oerdrang dient nog steeds een doel.
Dat blijkt niet alleen in je vriendenkring, maar ook op de werkvloer.
Uit onderzoek van Rutgers University in New Jersey en twee andere universiteiten bleek dat medewerkers die roddelden over hun leidinggevende zich daarna dichter bij collega’s voelden staan en beter samenwerkten. Roddelen schept vertrouwen, helpt bij het leren van sociale normen en werkt als informeel controlesysteem.
Die lijmfunctie wordt relevanter nu werknemers minder vriendschappen sluiten op het werk, bijvoorbeeld door thuiswerken en kortere dienstverbanden. Authentieke verbinding op de werkvloer blijkt direct samen te hangen met betere bedrijfsresultaten.
Onderzoekers maken een onderscheid tussen goede en slechte roddel. Goede roddel dient de groep: die waarschuwt, informeert en houdt mensen scherp. Slechte roddel dient alleen de roddelaar zelf. Dat laatste is het probleem. Niet het roddelen zelf.
‘Mensen roddelen van nature. Het is letterlijk EEN KWESTIE VAN OVERLEVEN’
‘BLIJVEN HANGEN IN NEGATIVITEIT OVER ANDEREN IS ONGEZOND’
Loes Krekels, NEI-therapeut:
“Roddelen heeft een slechte naam, maar in de kern is het iets heel menselijks. Je praat over iets wat je raakt, je spreekt uit wat je voelt. En dat is goed voor je. Binnen de Natural Emotion Integration-methode werken we met de koppeling tussen emoties en organen en de galblaas geldt als het orgaan waar opgekropte emoties zich vastzetten. Even je gal spuwen is dus letterlijk wat het is. Emoties die je binnenhoudt, stapelen zich op in je lijf. Dat voelt zwaar, en kan zelfs fysieke klachten geven. Uitspreken wat je bezighoudt, of dat nu irritatie, verbazing of jaloezie is, zorgt voor ontlading. Het wordt pas ongezond als je blijft hangen in negativiteit over anderen zonder te onderzoeken wat het met jóu doet. Want achter elke roddel zit een emotie. En die verdient aandacht.”
Terence das Dores Cruz, gedragswetenschapper VU Amsterdam:
“Roddelen heeft een duidelijke samenwerkingsfunctie. Het is leuk en het schept ook een band. Uit onderzoek [waarvoor Das Dores Cruz in 2022 een Ig Nobelprijs won, een parodie op de Nobelprijs, voor opvallend of hilarisch onderzoek, red.] blijkt dat mensen zich na samen even te roddelen, closer voelen met elkaar. Er is wel een optimale hoeveelheid: te weinig roddelen is niet goed, want het helpt je de normen van je omgeving te leren kennen. Wie zijn afval niet scheidt, wie vreemdgaat: via roddel weet je wat wordt geaccepteerd en wat niet. Maar te veel is ook schadelijk. We weten nog niet precies waar de sweet spot ligt, maar het moet leuk of nuttig zijn. Iemand volledig afzeiken werkt averechts, dan gaan mensen je mijden. Roddelen is ook evolutionair verankerd. Het is mede de reden waarom mensen in zulke grote groepen zijn gaan samenleven: via via horen wie betrouwbaar is. Internet is daar een uitvergroting van. En roddelen over bekende Nederlanders geeft een parasociale verbinding. Het voelt alsof ze deel uitmaken van ons leven.”
‘Iemand volledig afzeiken WERKT AVERECHTS’
‘IEDEREEN RODDELT. DE MEESTEN ONTKENNEN HET, IK VIND HET GEWOON LEUK’
Barbara (39), communicatiemedewerker, is getrouwd en heeft een zoon: “Oké, eerlijk dan: ik roddel. Best veel zelfs. Niet op een gemene manier, maar gewoon omdat ik het interessant vind hoe mensen in elkaar zitten. Je hoort dingen, je ziet gedrag en voor je het weet ga je verbanden leggen. Dat gaat bijna vanzelf. Ik doe ook niet alsof ik daar boven sta. Iedereen praat over elkaar, alleen de meesten ontkennen het. Ik niet. Ik vind het gewoon leuk. Een beetje scherp observeren, een beetje analyseren, en ja: soms ook gewoon lachen om hoe voorspelbaar mensen kunnen zijn. Natuurlijk let ik wel op wat ik zeg en tegen wie. Ik ben geen dorpsomroeper. Maar ja, als je goed luistert naar wat mensen over anderen zeggen, hoor je vaak precies wie ze zelf zijn. Dat vind ik misschien nog wel het interessantst.”
