In een recente aflevering van de successerie Kopen zonder kijken toont makelaar Alex van Keulen bouwdeskundige Bob Sikkes (56) een treurig rijtjeshuis dat hij wil aankopen voor een jong stel. Denk: veel schrootjes, een donkergroen betegelde wc uit het jaar nul, een uitbouw met verlaagd plafond. Bob Sikkes herinnert zich zijn verzuchting van destijds nog goed: “Het was een heel lelijk huis. Gezien de eisen van dat stel was het ongeveer hun enige mogelijkheid, maar ik wist ook wat het budget was dat na de aanschaf overbleef voor de verbouwing. Eigenlijk kon het niet. Ik wil altijd de basis van een huis goed hebben en hier zag ik even niet hoe dat moest.” Gelukkig kwam het, zoals zo vaak bij Kopen zonder kijken, allemaal dik in orde. Bob vroeg (vaste prik) en kreeg extra budget en kon het plafond van de uitbouw laten ophogen. “Dat was een relatief dure ingreep, maar het maakte voor dat huis alles uit. Het voelde opeens veel ruimer.”
“Iedereen wil nu eenmaal die stalen kozijnen en die zwarte keuken”
Hij ontvangt me in zijn eigen nieuwe buitenhuis: een lief brugwachtershuisje aan het water, vlak bij Amsterdam. “We hadden de droom om ooit een huisje binnen een uur van Amsterdam te kopen om de stad te kunnen ontvluchten”, vertelt hij bij de koffie. “Toen we het daar een keer over hadden met vrienden die hier aan de overkant wonen, wees ik naar dit huisje. ‘Zoiets zou ik leuk vinden.’ Het was een soort ideaalbeeld. Een halfjaar later belde die vriend: ‘Volgens mij gaan de eigenaars van dat brugwachtershuisje verhuizen.’ De eigenares liet ons even wachten voordat we konden afspreken, maar op een zondagochtend belde ze opeens: ‘Zouden jullie over twee uur kunnen langskomen?’ Er lag die dag sneeuw, de zon scheen, het huis stond er op z’n allerbest bij.”
De warme chocolademelk stond klaar… “Precies! Michiel en ik liepen de woonkamer in, keken elkaar aan, knikten en tien minuten later was het huis van ons. We hadden in de auto al besproken hoeveel we maximaal wilden betalen met een heel harde grens: tot daar, niet meer. En het lukte. Anderhalve week later tekenden we het voorlopig koopcontract, niet veel later gingen de vorige eigenaars eruit. Hoewel het huis er best goed uitzag, hebben we daarna nog acht weken verbouwd.”
Dat is je vak, tenslotte! Je werkt al vijftien jaar aan woonprogramma’s, waaronder Kopen zonder kijken. Waarom is dat programma zo populair? “Dat het niet lukt om een huis te kopen is heel erg van nu. Iedereen herkent het. Je kunt je als kijker goed identificeren met het stel dat het huis koopt: wat had jij in dat geval gedaan? De boosheid als mensen een tussenwoning van vijf ton kopen is heel relevant, zeker als je buiten de randstad woont: ‘Hè, vijf ton voor zo’n huisje? Daar koop je hier een paleis voor!’ En dan de spanning: kopen we een huis waar mensen blij mee zijn, wordt het wat ze willen? Stiekem hoopt iedereen dat er ook afleveringen tussen zitten waarbij kopers huilend in de dakkapel staan. Die zitten er inderdaad elk seizoen tussen.”
“MENSEN GUNNEN ZICHZELF NIET DE RUST OM EEN EIGEN WOONSTIJL TE ONTWIKKELEN”
Wat vind je van de kritiek dat de afleveringen te veel op elkaar lijken? Er is zelfs een bingokaart waarop de stalen deuren, het visgraatparket en de zwarte keuken kunnen worden aangevinkt. “In kandidaten zijn we diverser geworden, maar aan woonwensen kunnen wij niet heel veel veranderen. Woonmodes gaan snel en zijn allesoverheersend. Mensen gunnen zichzelf niet de rust om een eigen stijl te ontwikkelen. Ze kijken allemaal naar dezelfde Pinterest- en Instagram-plaatjes en denken: dat wil ik ook! De moodboards die de kandidaten meenemen zijn inwisselbaar. Natuurlijk kijk ik ernaar, maar belangrijker vind ik vragen als: wat voor huis is het, wie zijn de mensen die er gaan wonen, hoe leven zij? Ik vind zelf de huizen die we maken iets te modieus, maar dit is wat mensen willen. Op al die moordboards staan toch echt die stalen kozijnen en die zwarte keuken.”
“Niemand zit meer met visite op de bank, alles gebeurt aan de eettafel”
Heb je in de loop der jaren woonwensen zien veranderen? “In heel grote lijnen: tien jaar geleden wilde iedereen één grote leefruimte. Nu zie je dat mensen vaker iets en-suite-achtigs willen hebben, zodat je ook apart van elkaar kunt zitten. Als mijn ouders vroeger visite kregen, zat men met een kop koffie op de bank in de huiskamer. Dat gebeurt niet meer. Alles gebeurt nu aan de eettafel. Of we beginnen in de keuken aan het kookeiland met wijn en verplaatsen ons daarna naar die tafel.”
Met iemand op de bank zitten heeft inderdaad bijna iets intiems gekregen. “Daardoor is de hoek waar de bank staat steeds kleiner geworden. Je zit er als je samen bent of met de kinderen naar The Voice kijkt, verder niet. Ik vind het belangrijk om huizen te creëren waar je makkelijk bij elkaar kunt zijn, om samen te eten bijvoorbeeld. Met het hele gezin op de bank voor de tv eten… voor mij is dat armoe. Bij ons thuis ging zelfs de radio uit als we aan tafel gingen. Tijdens de maaltijd waren we met het gezin: mijn ouders en hun drie zoons. Ik vind het zonde als je daar niet de tijd voor neemt. Je onthoudt jezelf iets moois dat niets kost: tijd en aandacht.”
En als de mensen voor wie jij werkt dat niet zo belangrijk vinden? “Dat kan. Ik heb ook moeten leren om dingen los te laten. Het gaat niet over mij of over mijn smaak. De lay-out van een huis moet wel kloppen. Ik ga niet iets maken wat ik slecht of lelijk vind. Maar het maakt mij niet meer uit als mensen per se messing kranen willen waarvan ik weet dat ze over vijf jaar denken: waarom heb ik dit gedaan?”
Heb je in de loop der jaren ook de kandidaten van het programma zien veranderen? “In het eerste seizoen hadden mensen nog paniek in hun ogen als ze het koopcontract ondertekenden. Wat doe ik? Nu staan ze handenwrijvend in de rij: kom maar op! Terwijl wij ook niet altijd alles voor hen kunnen oplossen. Vaak blijkt dat mensen geen realistische verwachtingen hebben van wat ze met hun geld kunnen kopen op deze markt. Er was dit seizoen geen huis waarbij we niet hebben overboden, in het hele land. Relatief gezien moesten we in een plaatsje in Groningen nog het meest overbieden, gek genoeg. Wie nieuw is op de markt, komt er bijna niet tussen. Dat is de realiteit, toch hebben mensen vaak enorme wensenlijsten. Ik zit voor dit programma soms aan tafel met dertigers die het al heel goed hebben en toch nóg meer willen voor een budget dat er niet is. Bij de intake vind ik het leuk om ze daarmee te confronteren door erop te wijzen dat de keukens die ze zo mooi vinden ongeveer even groot zijn als de hele benedenverdieping van het huis dat ze kunnen betalen.”
Wat vind je zelf belangrijk in je interieur? “Strak en toch gezellig. Mijn huizen hebben altijd een duidelijke eigen stijl. De lamp die hier naast de bank staat heb ik al drieëndertig jaar. Die sleep ik dus al die tijd met me mee en die heb ik tot mijn dood.”
Ben je zelf gevoelig voor trends? “Ja, dat ben ik wel. Iedereen is gevoelig voor trends. Ik heb hier een schemerlampje staan waarvan ik weet: dat had ik vijf jaar geleden nooit gekocht en het is over vijf jaar ook weer weg. Maar ik vind het nu in dit huis leuk staan. Ons huis in Amsterdam is veel strakker, maar dit tuttige past bij dit brugwachtershuisje.”
“Vrouwen vinden het jammer dat ik een man heb”
Via Kopen zonder kijken ben je een soort BN’er geworden. Hoe bevalt dat? “Ik vind het wel grappig. Wat iedereen opeens heel interessant vindt is dat ik geen vrouw heb, maar een man. Het begon vorig jaar met een stukje in Ditjes & Datjes. Daarna escaleerde het, zelfs RTL Boulevard kwam langs voor een interview. Samen in bed lazen we de honderden reacties op al die stukken en filmpjes, wat je eigenlijk niet moet doen. De teneur was gelukkig positief: vrouwen vonden het jammer! Leuk, maar wat heb je eraan? Ik heb geen zin om die homo-aannemer te worden.”
Je voelt niet de roeping om rolmodel te worden voor homo’s in de bouw die het moeilijk hebben? “Nee, dat past niet bij me. In mijn wereld is het, zoals het ook zou moeten zijn, een non-issue. Ik merk helemaal niks van discriminatie of vooroordelen. Misschien omdat ik de baas ben. Het is misschien anders als je helemaal onder in de hiërarchie staat.”
Hoe heb je Michiel ontmoet? “Gewoon in de kroeg, zoals dat vroeger ging. Dat is op 1 januari aanstaande eenentwintig jaar geleden. Ik had net het pand in Amsterdam-West gekocht waar we nog steeds wonen. Michiel en ik zijn nogal verschillend, zeker van de buitenkant: hij is docent geschiedenis, ik zit in de bouw. Maar we vinden dezelfde dingen leuk, kunnen heel makkelijk samen op vakantie. Daarnaast hebben we ook allebei ons eigen leven met onze eigen vrienden. Pasgeleden zeiden we tegen elkaar: ‘Stel, we hebben nog een jaar. Wat zouden we dan doen?’ Het antwoord was: ‘Niks bijzonders. Zoals het nu is, is het goed.’ Ik ben tevreden.”
Sinds wanneer voelt dat zo? “Rond mijn vijftigste realiseerde ik me dat het leven eindig is. Ik zag het leven van mijn heel actieve ouders na hun zeventigste kleiner worden, vrienden kregen met kanker te maken. Eigenlijk heb ik niet zo veel tijd meer, besefte ik. Alles wat je van plan bent moet je dus nu doen. Vandaar ook dit huisje. Ik voel me bevoorrecht, maar het is ook iets waar ik bewust naartoe heb gewerkt. Ik wil mijn leven lang al de mogelijkheid hebben om te kunnen stoppen met werk dat me ongelukkig maakt, om iets anders te gaan doen. Dat heeft mijn keuzes op woongebied ook bepaald: ik ging voor zekerheid, ik wilde nooit de slaaf worden van mijn leefstijl. Iedereen verklaarde me voor gek toen ik een pand met huurders kocht in een toen matige buurt in Amsterdam, maar ik wist dat het een goede opstap zou zijn. En dat klopte.”
Wanneer is voor jou een Kopen zonder kijken-project geslaagd? “Als de kopers er blij mee zijn.”
En als ze niet blij zijn? “Dat vind ik moeilijk. Ik ben toch wel een beetje een pleaser. Maar als ik zelf vind dat we er alles aan hebben gedaan om het voor elkaar te krijgen, kan ik er tegenwoordig beter mee leven. Weet je waarom het programma ook zo populair is? Omdat het voor veel kijkers troostend is. Zie je wel, denken ze, het lukt hen ook niet om een huis te vinden. Ik doe het zelf helemaal zo gek nog niet.”
“STIEKEM HOOPT IEDEREEN DAT KOPERS OOK WELEENS HUILEND IN DE DAKKAPEL STAAN”
STYLING: MAARTJE BODT. HAAR EN MAKE-UP: MAAIKE BEIJER. MET DANK AAN: SUIT SUPPLY(BLAUW PAK, GESTREEPT PAK, RODE COLTRUI, DONKERBLAUWE COLTRUI, SNEAKERS,CORDUROY OVERHEMD), SAMSØE & SAMSØE (GERUITE JAS), MUD (WITTE JEANS)
