Als in de familie voor de grap een DNA-test wordt gedaan, heeft Simone Reijnders (33) geen idee dat het haar leven op z'n kop zal zetten. Zowel haar broer als zijzelf blijken een andere vader hebben. 'We keken elkaar aan en ik was meteen zó misselijk. Hoe kon dit?'
'Het moment waarop ik hoorde dat mijn vader niet mijn biologische vader is, was als een soort bom die werd gedropt. Mijn broer Cas had eerder dat jaar in een gekke bui een DNA-test laten doen in de hoop dat hij misschien wel Italiaanse roots zou hebben. Tot zijn grote verbazing wees die test iets heel anders uit, namelijk dat hij een halfzus had. Mijn zus en ik lachten zijn ontdekking weg. Een halfzus? Dan had papa in zijn jonge jaren vast een slippertje begaan óf – en dat leek ons allemaal aannemelijker – er was een fout gemaakt met die DNA-test.
'EEN VADER IS IEMAND DIE ER VOOR JE IS, DIE JE GROOTBRENGT EN DIE JE HEEFT GEVORMD'
Cas en ik wisten op dat moment niet dat we allebei met behulp van kunstmatige inseminatie waren verwekt, waardoor er dus totaal geen belletjes gingen rinkelen. Zijn DNA-test is daardoor helemaal niet blijven hangen. Ik was er niet mee bezig en ging gewoon over tot de orde van de dag. Maar doordat de mensen om ons heen vragen bleven stellen over deze toch wat opmerkelijke ontdekking, besloten mijn zus en ik een halfjaar later ook een DNA-test te doen. Gewoon om het uit te sluiten.'
Verbouwereerd
'We besloten wel om de uitslag met z'n drietjes te bekijken. We waren totaal niet zenuwachtig, want we waren er écht van overtuigd dat er niks uit zou komen. Alleen liep dat even anders: niet alleen Cas, ook ik bleek een andere vader te hebben. Mijn zus was wel helemaal van mijn ouders. Ineens was het doodstil. We keken elkaar aan en ik was meteen zó misselijk. Hoe kon dit? We waren zo'n hecht gezin waarin altijd alles besproken werd. Hadden onze ouders dit ál die jaren geheimgehouden voor ons? Meteen speculeerden we er op los. Waarschijnlijk was papa onvruchtbaar en hadden ze hulp ingeschakeld van een fertiliteitskliniek om hun kinderwens in vervulling te laten gaan. Of deze theorie klopte, durfden we niet aan onze ouders te vragen.
'Iedere keer als ik hem zie, BEN IK ZO VERDRIETIG DAT HIJ NIET MIJN VADER IS'
We voelden meteen hoe kwetsbaar dit onderwerp was. Dat we onze ouders verdriet zouden doen als we erover zouden beginnen, maar ook dat er iets kapot zou gaan. Verbouwereerd namen we die avond afscheid van elkaar. Die nacht heb ik amper geslapen. Er ging van alles door mijn hoofd. Mijn ouders moesten dit geweten hebben, waarom hadden ze ons dit niet verteld? Er waren genoeg momenten geweest.
Kunstmatige inseminatie
'We wilden de uitslag met onze ouders bespreken. Maar wanneer én hoe? We hebben het eerst een paar dagen laten sudderen. Dagen waarin we alle drie konden verwerken wat we hadden ontdekt. Voor zover je zoiets kunt verwerken. Daarna spraken we af bij papa en mama thuis. Ik zie ons daar nog zitten aan de keukentafel. Heel voorzichtig vertelden we wat we hadden ontdekt. Mama barstte meteen in tranen uit. 'Wat bedoelen jullie? Dat kan toch helemaal niet? Jullie zijn onze kinderen,' is wat ze zei. Ze vertelden ons dat zwanger worden inderdaad niet vanzelfsprekend was geweest. Niet omdat er iets mis was met papa, maar met mama. 'Maar jullie zijn honderd procent mijn kinderen, jullie hebben in mijn buik gezeten,' zei ze in tranen. 'Maar ook die van mij hoor,' vulde mijn vader, die net zo ondersteboven was van het nieuws, direct aan. Hij ging meteen op zoek naar feiten. Wat én waar was dit fout gegaan? Ik vroeg mama of ze wist hoe de arts in de kliniek heette. Bij het googelen van zijn naam dook het ene na het andere artikel op over hoe deze oud-gynaecoloog zijn eigen sperma gebruikte bij de kunstmatige inseminatie van zijn patiënten. Dan zakt de grond écht onder je voeten vandaan. Mijn emoties gingen alle kanten op. Ik was boos, verdrietig, maar voelde me ook een beetje vies dat ik verwekt was met het zaad van iemand anders. Mijn moeder kon alleen maar huilen en mijn vader maakte uit een soort ongemak grapjes dat het druk zou worden met kerst met al die halfbroers- en zussen. De dagen daarna belden we elkaar dagelijks. We waren er allemaal kapot van en wilden zo snel mogelijk weten wat er was gebeurd.
Inmiddels weten we dat bij Cas en bij mij zaad is verwisseld of vermengd. Daar werd in die tijd wel vaker mee gesjoemeld om de kans op een zwangerschap te vergroten. Via het Fiom, een stichting die onder andere donorkinderen helpt bij het zoeken naar hun biologische ouders, kwamen we erachter dat we allebei van een anonieme donor zijn en dus niet van die oud-gynaecoloog. Van mijn zus is mijn moeder spontaan zwanger geraakt, dus zij is wel volledig van mijn vader en moeder. Wat betekent dat we een gezin zijn met drie kinderen van drie verschillende vaders. Al vind ik vader een heel groot woord. Een vader is voor mij iemand die er voor je is, die je grootbrengt en die je heeft gevormd tot wie je nu bent. Dat is mijn verwekker niet. Desondanks had ik na een klein halfjaar wel de behoefte om te achterhalen wie hij is. Niet omdat ik op zoek ben naar een nieuw vaderfiguur, wel omdat ik wil weten wie hij is. Ik wil me niet de rest van mijn leven bij iedere man die ik tegenkom op straat afvragen of het misschien mijn biologische vader kan zijn. Bovendien heb ik twee kinderen van vijf en drie en vond ik het voor hen belangrijk om te weten of er mogelijk erfelijke ziektes in de familie zitten. Met dat idee heb ik contact gezocht met het Fiom om mijn vader op te sporen. Na een kleine twee maanden werd ik gebeld: er was een match. Meteen ging er van álles door mijn hoofd. Wie was het? Leefde hij nog? Leek ik op hem? Ze vertelden me in grote lijnen wie hij was met daarbij de mededeling dat er een mogelijkheid was om een videoportret te bekijken dat mijn donor had laten maken voor zijn donorkinderen. Dat heb ik gedaan. Samen met mijn vriend en mijn zus ging ik naar het Fiom om deze beelden te bekijken. Alles kwam voorbij: wie hij is, wat voor werk hij doet, welke hobby's hij heeft, wat zijn beweegredenen zijn geweest. Maar misschien nog wel belangrijker: ik kon hem zien. Zien hoe hij bewoog, welke trekjes hij had. Mijn zus zag direct enkele gelijkenissen. Dat raakte haar, omdat het ineens heel echt werd dat ik een andere vader had. Zelf zag ik die gelijkenissen ook. Ik heb me altijd een beetje een vreemde eend in de bijt gevoeld. Ik was lang, blond en had een wat grotere neus. Allemaal dingen die ik bij niemand in het gezin terugzag, maar wel bij deze man, die genetisch aan mij verbonden bleek te zijn. Gek genoeg was ik ook meteen dolenthousiast: ik wilde álles over hem weten. Het aanbod om hem te ontmoeten heb ik dan ook direct met beide handen aangegrepen. Ik was niet van papa, maar ik wilde dolgraag weten wie die man was van wie ik dan wel bleek te zijn.'
Eerste ontmoeting
'Een kleine twee weken later stond onze eerste ontmoeting gepland. De avond van tevoren was ik vooral bezig met wat ik hem allemaal wilde vragen. Ik was zo nieuwsgierig, maar ook gespannen. Hoe moest ik hem begroeten? Met een hand? En moest ik mezelf voorstellen? Ik had geen idee. De zenuwen bleken voor niets, want toen we elkaar voor het eerst zagen, verdween mijn goed bedoelde hand al snel in een knuffel. Het voelde gek, maar toch vertrouwd. Alsof je thuis komt na een lange reis. Ik weet nog dat ik bij hem aan de keukentafel zat en het zo'n gekke gewaarwording vond om ineens tegenover iemand te zitten die je net kent, maar die wel dezelfde genen heeft. Net zo goed als het voor hem ook vreemd was om zijn volwassen dochter te ontmoeten. Ook omdat ik geen 'gebruikelijk' donorkind ben. Ik was de eerste waarbij de ouders niet bewust hadden gekozen voor spermadonatie. Ik wist niet goed waar te beginnen. Gelukkig was het een heel warme en uitnodigende man, waardoor ik me meteen op m'n gemak voelde. We hebben bijna twee uur gekletst. Juist omdat je zo veel van elkaar wilt weten, ga je meteen de diepte in. Ik zag de gelijkenissen. Zo zijn we allebei groot, sociaal, ruimdenkend en hebben we dezelfde humor.
'IK VOELDE ME EERST EEN BEETJE VIES DAT IK VERWEKT WAS MET HET ZAAD EEN ANDER'
De klik was er. En precies dat was confronterend. Onderweg naar huis heb ik alleen maar gehuild. Ineens kwam alles eruit. Het besef wat er de maanden ervoor was gebeurd. Het feit dat je tegenover iemand zit waarin je zo veel van jezelf herkent, waar je méga
'IK VIND HET MOEILIJK DAT MIJN OUDERS HULP INSCHAKELDEN EN DAT IEMAND DAAR MISBRUIK VAN MAAKTE'
Voor mij voelde het alsof ik vreemdgang met een andere vader. Ik wilde mijn eigen vader niet afvallen en hem al helemaal niet kwetsen. Tegelijkertijd voelde ik aan alles in mijn lichaam dat ik bij mijn donorvader wilde zijn, dat ik álles van hem wilde weten. Dat gevoel heb ik na onze eerste ontmoeting gevolgd, hoe moeilijk dat soms ook was. Bijna iedere week ging ik bij hem langs. Soms kookten we samen, maar ik nam ook weleens mijn laptop mee en dan ging ik bij hem aan de keukentafel mijn werk doen. Alleen bij hem zijn, was voor mij al voldoende. Ik vergelijk het weleens met een beginnende verliefdheid. Dan wil je ook het liefst constant bij iemand zijn. Ik wilde hem in korte tijd zo goed mogelijk leren kennen, want voor mijn gevoel hadden we zo veel in te halen. Hij stond ook open voor contact en vond het leuk om mij beter te leren kennen. Bij hem thuis was ik constant aan het observeren. Wie ben jij? Waarin herken ik mezelf? Wat heb ik van jou en wat komt van mijn opvoeding? Het was een soort ontdekkings-tocht naar mezelf. Eentje die ik niet kón stoppen. Wat andere mensen er ook van vonden. Mijn partner
tekst Eline Roerdink | fotografie Lidian van Megen | styling Marcia van Boxtel | haar & make-up Beau Hogerwerf | kleding Lois Jeans, Scotch & Soda, Haute L'Amitié, American Vintage
Eerste ontmoeting
'Voor de rest van mijn familie was het net zo moeilijk. We belandden met z'n allen in een film waar we helemaal niet in wilden zitten. Ik vond het lastig om mijn zoektocht naar mijn biologische vader met hen te delen, ondanks dat ze me daarin altijd hebben gesteund en compleet achter mijn beslissing stonden om hem op te sporen. Ook mijn vader.
enthousiast over bent, maar tegelijkertijd helemaal niet enthousiast over wilt zijn. Ik wilde helemaal geen andere vader, ik wilde papa.'
vond het bijvoorbeeld best ingewikkeld. Ik was ineens veel van huis en was totaal gefocust op iemand die ik amper kende. Voor zijn gevoel was het alleen DNA wat we deelden en betekende dat niet zo veel. Voor mij voelde dat héél anders.
Nadat ik drie maanden de deur bij hem had platgelopen, veranderde er iets. Ik belde met mijn vader toen hij aan mij vroeg waarom ik zo veel bij mijn donorvader was. 'Waar is het goed voor?' was de vraag die hij mij stelde. Het was net alsof de roze bubbel waarin ik al die maanden had gezeten, werd doorgeprikt. Die vraag bleef maar rondspoken in mijn gedachten. Waar was het eigenlijk goed voor? Zijn vraag in combinatie met het gevoel dat ik voldoende wist over mijn verwekker en over mezelf, zorgden ervoor dat de behoefte aan contact verdween. Ik wilde weer rust in mijn leven en terug naar hoe het was. Ik heb het contact niet verbroken, maar had niet meer de behoefte om hem zo vaak op te zoeken. Dat heb ik aan hem uitgelegd. Hij begreep het, maar vond het ook jammer. Juist omdat we zo'n bijzondere klik hadden. Nu appen we af en toe, op mijn verjaardag krijg ik een berichtje en als we elkaar tegenkomen op een festival drinken we samen een biertje, maar dat is het. Achteraf gezien is het wellicht iets te snel gegaan. Ik ben iemand die zich uit enthousiasme ergens helemaal in kan storten en in dat enthousiasme heb ik misschien niet meer helder nagedacht.
Ik kwam tot het besef dat deze man geen (hoofd)rol in mijn leven gaat innemen. Toch heb ik er geen spijt van. Ik ben blij dat ik hem heb ontmoet en dat ik weet wie mijn donorvader is. Daarmee is het goed. Voor mijn broer is het nog steeds een zoektocht. Hij weet wie zijn donorvader is, maar heeft geen behoefte om hem te ontmoeten. Net als ik geen behoefte heb aan het ontmoeten van mijn nieuwe halfbroers of -zussen. Dat blijken er veertien te zijn. Ik heb als moeder met twee kleine kinderen al moeite om al mijn vriendschappen te onderhouden, dus laat staan dat daar nog veertien mensen bij komen. Er is
'MIJN PARTNER VOND HET BEST INGEWIKKELD. Ik was gefocust op iemand die ik amper kende'
PERSOONLIJK
reden dat we ons verhaal blijven delen. We hebben de podcast Koekoekskind gemaakt, omdat het belangrijk is dat zulke verhalen aan de kaak worden gesteld. Dit mág gewoon niet meer gebeuren. We wilden de oud-gynaecoloog het liefst voor de rechter slepen zodat hij zou boeten, maar al snel kwamen we erachter dat het weinig kans van slagen zou hebben omdat de zaak verjaard is. Een excuus aanbieden vind ik nog steeds wel het minste wat deze man, die complete families heeft geruïneerd, kan doen. Zelf weet ik dat ik hierin een weg zal vinden. Dat mijn ouders nooit hebben verteld dat wij via kunstmatige inseminatie zijn verwekt, neem ik ze niet kwalijk. Ze zijn van een generatie waarin over dat soort dingen niet werd gepraat. Het werd zelfs letterlijk gezegd in de behandelkamer: 'Niemand hoeft te weten dat je hier was.' Ik zou daar zelf veel opener over zijn, maar het is nu een andere tijd. Natuurlijk had ik dit liever allemaal niet gehad, maar ik heb nog steeds een fantastische vader. Eentje die mij met zo veel liefde heeft grootgebracht, die pleisters heeft geplakt als ik viel en met wie ik een heel leven heb gedeeld. Dát is mijn vader en dat zal hij ook voor altijd blijven. Onze band is nog hechter geworden. We zijn heel open naar elkaar. Elke keer als ik hem zie, schiet door mijn hoofd dat we geen DNA met elkaar delen. Dat is pijnlijk. Ergens voelt het ook alsof ik nu geen Reijnders meer ben. Onzin natuurlijk, maar dat gevoel sluimert wel. Dat is ook de reden dat ik een poosje terug een 'R' op mijn arm heb laten tatoeëren. Die 'R' herinnert me eraan dat ik altijd een Reijnders zal blijven. Niet door ons DNA, maar doordat hij mijn vader is.'
Zwarte bladzijde
'Nu, twee jaar na de ontdekking, is de rust eindelijk een beetje weergekeerd, al blijft het altijd een zwarte bladzijde in ons familieboek. Mijn moeder kan er nog steeds wakker van liggen, maar ook zij wil graag door met haar leven. Mijn vader heeft het in het begin vooral weggestopt, na een aantal weken kwam pas het besef. Dat hij ons heeft opgevoed als zijn eigen kinderen, niet wetende dat we dat biologisch niet zijn. Hij vindt het heel verdrietig, maar wil er zo min mogelijk bij stilstaan en gewoon doorgaan met het leven zoals het was. Zelf vind ik het vooral moeilijk voor papa en mama. Dat je zo'n grote kinderwens hebt, in goed vertrouwen hulp inschakelt en dat iemand daar zo'n misbruik van maakt. Dat is ook de
wel jaarlijks een reünie. Misschien dat ik daar ooit nog eens aanhaak, maar nu vind ik dit wel even voldoende.'
