“Ik bepaal zélf wat er gebeurt in mijn leven”
Vraag aan Fred van Leer hoe het momenteel met hem gaat en hij komt meteen tot de kern: “Het gaat goed. Kijk, dat zég je dan, maar ik zit in een depressie. Dat gaat van hoog naar laag, en de afgelopen twee jaar zat ik extreem laag. Vandaag heb ik een goede dag, al heb ik wel een beetje last van het goede weer. Als het zonnetje schijnt voel ik soms de druk om iets ‘leuks’ te doen, om op een terras te gaan zitten of zo. Maar schat, ik wil dan gewoon naar bed, hou op.”
Wat naar om te horen dat je last hebt van depressie. Hoe komt het dat je daar sinds kort zo open over bent?
“Ik ging zo slecht dat ik dacht: ik wil mezelf niet meer verloochenen door te zeggen dat het goed gaat. Ik ben ook niet de enige hè, de psychische hulpverlening kan de vraag momenteel niet aan. Op Instagram, waar ik al ruim tien jaar heel actief ben, heb ik daarom gezegd: dit is wat het is, en daar schaam ik me niet voor. Maar ik ben vooral eerlijk naar mezelf. Nu ik weet dat ik depressie heb, en dat al mijn hele leven bij me heb, snap ik mezelf veel beter. En anderen mij daardoor misschien ook wel.”
“Mijn beste vriend Michael verdient een standbeeld”
Hoe kwam je er eigenlijk achter?
“Drie jaar geleden lekte er een privéfilmpje van mij uit. Daardoor ging het zo slecht met me dat ik met een heel fijne coach ben gaan praten, en daarna met een psycholoog en een psychiater. Daar kwam uit dat ik aan depressie lijd, en dat is als een zwarte hond die langzaam je hele leven overneemt. Die hond kun je nieuwe trucjes leren, en in die fase zit ik nu. Antidepressiva slik ik niet, ik doe dit op eigen kracht. Daardoor kom ik nu ook tot de échte pijn. En daar wil ik alleen doorheen. Er is niks in mijn leven dat ik kan aanwijzen als slecht. Maar het voelt soms toch alsof er een bulldozer over me heen walst, die alles wat er in groei staat vernietigt. Dat is soms heel zwaar, maar het helpt dat het nu een naam heeft. Ik dacht zo vaak: waarom ben ik nu niet blij? Ik heb ook nooit voorpret, er hangt altijd een waas over me heen. En ik moet oppassen dat die niet over me heen valt, want dan is het voorlopig een paar dagen klaar.”
Hoe ziet dat er dan uit?
“Dan blijf ik thuis, op de bank met de gordijnen dicht. Soms kom ik niet eens mijn bed uit. Dat wil ik dan wel, maar dat kan ik niet. Mijn zes beste vrienden, met wie ik heel blij ben, begrijpen dat en zeggen dan dat ik me eraan moet overgeven. Maar als het echt slecht met me gaat, bel ik niemand. Dat stil blijven moet ik niet doen, je moet de conversatie openhouden heb ik geleerd, maar ik houd alsnog veel voor mezelf. Ik heb dit al heel lang, en het gáát al zo vaak over mij. Al ben ik tegenwoordig ook niet meer the light of the party die ergens gillend binnenkomt, dat kan ik niet meer. Ik kom het liefst backstage binnen en ben rustiger; alles is kleiner geworden. Dit hoort bij mij, en ik moet dat accepteren. Sommige mensen hebben een aandoening die zichtbaar is: ik heb dit.”
Je hebt geen partner, is dat een bewuste keuze?
“Ik ben nu achtenveertig jaar, en ik heb echt weleens een heel leuke man in mijn leven gehad. Maar ik ben nooit op zoek geweest naar een relatie. En waar vind je ze nog? Ik wil niet dat hij vreemdgaat en ik wil hem ook niet delen, dat is best bijzonder in een gayrelatie. Die duidelijkheid is ergens prettig, maar heel soms mis ik het wel. Als ik terugkom van een uitverkocht Ahoy zit er bijvoorbeeld precies niemand in mijn hotelkamer.
“Nu ik weet dat ik een depressie heb, snap ik mezelf veel beter”
Dat soort momenten wegen alleen niet op tegen hoe fijn ik het vind om alleen te zijn. Samenwonen, het idee alleen al: er komt echt niets mijn huis in dat ik niet mooi vind. Ik moet er ook niet aan denken dat als ik een rotdag heb de deur ’s avonds opengaat en ik daar óók weer wat mee moet. Andersom is het ook zwaar om een partner te hebben met depressie. Wat dat betreft heb ik soms echt te doen met mijn beste vriend Michael, met wie ik al achttien jaar op vakantie ga. De eerste dagen gaat alles goed, tot het moment waarop ik heel slecht ga. Hij begrijpt dat, maar het is soms wel veel. Die jongen verdient een standbeeld.”
Je bent op eigen kracht een publiek persoon geworden en opvallend gedreven in je werk. Binnenkort sta je weer in Ahoy met je show Fred & Friends. Staan je depressies daarmee op gespannen voet?
“Dat contrast is inderdaad extreem groot. En voor iemand die graag op het podium staat, is die balans heel moeilijk. Jarenlang was mijn werk heilig, daar moest alles voor wijken in mijn leven. Ik genoot ook nooit van succes, ik was altijd bezig met wat er daarna weer moest komen. Maar twee jaar geleden gebeurden er op privégebied ineens zo veel rotdingen achter elkaar, dat mijn lichaam gewoon niet meer kon. Toen heb ik mijn theatertournee gecanceld, die al helemaal uitverkocht was. Ik ben een controlfreak ten top; anderen ben ik altijd tien stappen vooruit. Dat afzeggen van die tournee was dus totale horror, het voelde dat ik zo gefaald had.”
In die tijd ging eerst die video viral, twee weken later werd je overvallen in je huis.
“Er is destijds nog wel meer gebeurd waar niemand weet van heeft. Het was de hel, die tijd, de allerergste jaren van mijn leven. Ik hield een gebroken rib over aan die gewapende overval, in het ziekenhuis kwam Michael langs. Hij dacht: dit was te veel, nu is het klaar met Fred. Maar ik was al met een coach aan het praten, daardoor stond ik in mijn kracht. Achteraf bezien was het misschien ook goed dat al die shit gebeurde; het dwong me om in mezelf naar binnen te keren. En ik heb daarna nooit willen verhuizen. Angst zit in je hoofd, niet in het huis waar je woont.”
Het waren toch ook wel erg heftige gebeurtenissen?
“Maar vriendin, ik heb ook al het geluk van de wereld gehad! Als die overval anders was gelopen, had ik dood kunnen zijn. En een week later had ik gewoon weer opnames voor Say yes to the dress (TLC). Dat zit zo in me, het werk moest doorgaan.”
Weet je waarom je werken zo belangrijk vindt?
“Misschien ben ik vroeger toch niet lekker gehecht. Ik heb heel fijne ouders en ik ben destijds goed door mijn queerzijn heen gekomen, maar er is in mijn jeugd waarschijnlijk toch iets gebeurd waardoor ik me niet meer onveilig wil voelen. Ik ben gewoon een moeilijk mokkel. Voor mezelf, en daardoor ook voor anderen. Ik werk ook altijd met een vast team, en ga altijd met dezelfde mensen op vakantie.”
Waar geniet jij van?
“Met vrienden in een bootje varen, massages krijgen. En ik heb heel fijne buren die als familie voor me zijn. Hun drie kinderen Michiel, Pleun en Kees heb ik alle drie zien opgroeien en ik hou veel van ze, ze brengen zo veel gezelligheid en energie. Hoe rot ik me ook voel: als ik bij hen ben gaat dat helemaal langs me heen en maak ik me druk over een legoblokje dat kwijt is. Ook wandel ik al drie jaar elke dag vijftien kilometer hetzelfde rondje door Rotterdam, het liefst in de ochtend. Het wakker worden van de stad is zo mooi, in ieder seizoen. Muziek luister ik dan niet, hooguit de muziek van mijn show van straks. Naar podcasts luister ik al helemaal niet, dat gelúl van iedereen, hou op. Ik kan niet tegen chitchat, als iemand begint over wat-ie gister heeft gegeten of z’n vakantiefoto’s laat zien denk ik: stóp. Verjaardagen vind ik heel stom, en tijdens de lunch ben ik altijd weg, ik kan niet tegen dat geklets. Nou, als je dat maar vaak genoeg doet ben je wel alleen.”
Daar spreekt ook een bepaalde gevoeligheid uit, toch?
“Als het werk is, kan ik goed omschakelen. Maar daarbuiten heb ik rust nodig, want ik hoor, zie en voel alles. Dat gezellige is niet gespeeld, maar het is ook niet alles wat ik ben. In schoolrapporten stond al: ‘Fred is snel uit het veld geslagen.’ Dat is nog steeds zo. Als ik mezelf niet wapen, komt alles bij me binnen. Ik heb een schild nodig om mezelf te beschermen.”
Hoe doe je dat?
“Ik was altijd een open boek, vertelde alles aan iedereen. Dat heb ik nu niet meer. Ik had laatst een geperforeerde darm, die moet ooit worden geopereerd. Maar dat kan pas na mijn shows in Ahoy, die gaan voor. Dat is prima; ik ben nooit bang geweest voor ziekte, of voor de dood. Ik heb mijn hele uitvaart al vastgelegd: de muziek, wat mensen aan moeten. Als het zover is hoeft er maar één telefoonnummer gebeld te worden en ligt er een heel draaiboek klaar. Want waarom zou je daar moeilijk over doen? Eigenlijk ben ik een heel goede vriend voor iedereen door deze zorg vast weg te nemen. Al heb ik ook grapjes in mijn testament zitten. Zo van: als jij dit wil hebben, moet je wel eerst… ik heb dat destijds gierend van het lachen laten vastleggen met mijn boekhoudster en de notaris. Misschien is dat té voor sommige mensen, maar ik ben nou eenmaal té, té, té.”
“ Verjaardagen vind ik heel stom, ik kan niet tegen dat geklets”
Een beetje té is ook wel leuk hoor, Fred.
“Ik zal altijd op het podium blijven staan, dat hoort bij me. En ik bepaal zélf wat er gebeurt in mijn leven. Natuurlijk ben ik soms fucked up door mijn depressie, maar er zijn ook heel veel mooie dingen: mijn huis, mijn vrienden, mijn werk. Dat mag ik mezelf nog weleens wat vaker vertellen, maar ik ben ook achtenveertig hè? Ik kan wel tot aan mijn vijfentachtigste aan mezelf blijven werken tot alles ‘goed’ is, maar dan ga ik alsnog dood. Nee joh, dit is het. Ik heb fijne mensen om me heen, professionele mensen ook die me tools geven als ik wil, en ik ben dankbaar dat ik er nog een beetje goed uit mag zien. Dus wie maakt me wat? Al kun je inmiddels ook een trilogie over mijn leven schrijven.” Gierende lach: “Met een open eind!”
“Als het echt slecht met me gaat, bel ik niemand”
Dit is Fred
Stylist, presentator en dragqueen Fred van Leer (Alblasserdam, 1976) is onder meer bekend als jurylid in de tv-programma’s Holland’s next top model, I can see your voice, Say yes to the dress en Make up your mind. Hij is ook bekend van meerdere theatertours en de concertreeks Fred & Friends (11 en 12 oktober in Ahoy), met als gasten dit jaar onder anderen Jim Bakkum, Bettina Holwerda, Jopie Parlevliet en dj Paul Elstak.
fredvanleer.nl, @fredvanleer (Instagram)
Win kaarten!
“Voor Fred & Friends heb ik de muziek gekozen. Het nummer Door de wind, door de regen betekent heel veel voor mij, het werd onlangs onder andere gedraaid op de uitvaarten van mijn zwager en mijn tante. Ik brak in zeventienhonderd stukken toen ik het voor het eerst hoorde.”
We geven 2 x 2 kaarten weg voor FRED & FRIENDS op 11 oktober.
Scan de QR-code of ga naar libelle.nl/fredandfriends en maak kans!
STYLING: RACHEL MILLER. HAAR EN MAKE-UP: FLORINE KOENEN. M.M.V. ON OTHER DRUGS, ROTTERDAM. KLEDING: ZARA (BEIGE JACK, ZWARTE CARGO BROEK, ZWARTE PANTALON, TAUPE COLBERT), WEEKDAY (BEIGE T-SHIRT), FILLING PIECES VIA DE BIJENKORF (LOAFERS MET BORDUURSEL) EN AMIRI VIA DE BIJENKORF (ZWART JACK MET PRINT), UNIQLO (ZWART T-SHIRT)
