EEN FRAGMENT UIT ZIJN BOEK ‘IF I’M BEING HONEST’: ‘Toen ik in Duitsland met Kylie Minogue op tournee was, nodigde ze me na een van haar optredens uit voor een feestje. Het gaf me ook de kans om te gaan met andere beroemdheden, agenten en producenten, om te netwerken en relaties op te bouwen. Maar toen ik eenmaal binnen was, voelde ik me zoals gewoonlijk heel ongemakkelijk. Ik stond daar twintig minuten lang stokstijf stil terwijl ik de smalltalk over me heen liet komen, werd door Kylie aan een aantal mensen voorgesteld, verontschuldigde me toen zo snel mogelijk en racete terug naar de tourbus. Een van Kylies assistenten ging een tijdje later naar me op zoek en betrapte me terwijl ik met een glas in de hand gepijpt werd door mijn vriendin. Wonder boven wonder is daar nooit iemand op teruggekomen. Eigenlijk is het een wonder dat mijn carrière bleef stijgen naar de hoogtepunten die het bereikte, maar het is ook moeilijk om niet te denken aan wat het nog meer had kunnen zijn.’
Dan Karaty is veertien jaar als hij voor het eerst drinkt, vijftien als hij op regelmatige basis net zolang doordrinkt totdat er een black-out op volgt. Iets dat hij dertig jaar lang blijft doen, tot 11 mei 2021, de dag dat hij – aangeschoten – incheckt bij een afkickcentrum.
Op dat moment is hij vader van twee kinderen, getrouwd met zijn grote liefde Natasha en in meerdere landen bekend als jurylid in hitshow So You Think You Can Dance, nadat hij eerder de choreograaf was van wereldsterren als Britney Spears, Justin Timberlake, Janet Jackson, Kylie Minogue en Jessica Simpson. Tot zijn beste vrienden behoorden dansers Cris Judd (destijds getrouwd met Jennifer Lopez), Wade Robson (de protegé van Michael Jackson die Jackson na zijn dood zal beschuldigen van misbruik) en, nog steeds, manager Michael Sanchez en zijn zus Laura, die verkering heeft met Jeff Bezos, een van de drie rijkste mensen op aarde. Hij werkte met Hugh Grant en Drew Barrymore, *NSYNC en Pink, werd voor etentjes uitgenodigd op Neverland, de beroemde ranch van Michael Jackson, danste op een private party met Prince, tijdens een fashionshow met de Pussycat Dolls, en logeerde wekenlang thuis bij Justin Timberlake.
Maar in plaats van te genieten van wat hem allemaal overkwam, zocht Dan Karaty uit New Jersey overal naar de snelste way out: hoe kan ik weg bij deze mensen, hoe kan ik zo snel mogelijk weer alleen zijn en beginnen met drinken?
Eind juni verschijnt Karaty via Zoom op het scherm. Het is acht uur ’s ochtends in New Jersey, de zon schijnt buiten al fanatiek boven het groen in zijn tuin. Het huis is nog rustig, zegt hij, dochter Quinn (11) en zoon Daniel (9) hebben vakantie, maar zullen straks ongetwijfeld binnenstormen. Hij lacht de brede Amerikaanse lach waarmee hij via de zenders van RTL ook hier in Nederland bekend werd, maar die een maskerade bleek voor onderliggende gevoelens van angst, stress en zelftwijfel.
Jij groeit op in de Fine Family, vertel je in je boek. Bij de Karaty’s thuis was altijd alles ‘fine’.
“Smile and carry on is ons adagium, en ik was daar heel goed in. Als iemand vroeg hoe het met me ging, was het altijd ‘Great! Fantastisch!’ Bij ons thuis werd nooit over gevoelens gesproken. Iets dat ik mijn ouders niet kwalijk neem, zij zijn waarschijnlijk zelf ook zo opgevoed. En wij hádden ook niets te klagen: we woonden in een leuke stad, in een mooi huis, mijn ouders hadden hun eigen dansstudio. We waren heel close met mijn grootouders, een oom en tante. Toen zij stierven, gingen we met ons gezin naar de uitvaart – en daarna spraken we nooit meer over het feit dat deze mensen waren overleden. Dat is hoe we overal mee omgingen. You smile, you move on.”
Jij stapt regelmatig dronken in de auto: ook daar wordt verder niet over gesproken.
“Het idee alleen al dat een van míjn kinderen dat zou doen ... ik zou er eindeloos met ze over praten en er alles aan doen om ervoor te zorgen dat dat nooit meer zou gebeuren. Maar bij mij werd er geen woord aan vuilgemaakt, niemand vroeg ooit: ‘Waar ben jij in hemelsnaam mee bezig?’”
Je bent een van de uitverkorenen die na de MTV Awards op een feestje met Prince en zijn toenmalige vrouw Mayte mag blijven; iedereen geniet, behalve jij. Jij blijft net zo lang doordrinken aan de bar totdat je een black-out krijgt.
“Zo is het in mijn leven vaak gegaan. Ik ontmoette de meest geweldige mensen, in de meest unieke situaties, maar kon nooit ergens écht van genieten. Omdat mijn zelfbewustzijn me altijd in de weg zat. Ik was zo socially akward en voortdurend overbewust van mezelf, dat ik dacht dat iedereen op mij lette. Ik liep een club in met *NSYNC, in de jaren negentig een van de populairste boybands, en wist zeker dat alle ogen op míj gericht waren. ‘Wie is hij? Waarom is hij met die jongens op stap?’ Sloeg natuurlijk nergens op, maar de enige manier om dat stemmetje in mijn hoofd stil te krijgen, was drinken. Alleen had ik geen uitknop; ik dronk altijd veel te veel. Waardoor ik de volgende ochtend nog meer last had van spanning, en daar dan maar één oplossing voor zag: alcohol.”
Je verlaat New Jersey om het in Los Angeles te gaan maken als danser en choreograaf; nog geen achttien maanden later logeer je samen met Wade Robson al bij Justin Timberlake, om samen zijn wereldtour vorm te geven. In je boek schrijf je: ‘Kort nadat ik in LA aankwam, werd ik oneerlijk en nep.’
“Ik reisde de wereld over, ging uit met beroemdheden, verdiende veel geld en schepte tegen mijn familie en vrienden op hoe ongelooflijk goed het met me ging. Liegen werd een soort tweede natuur voor me. Wat ontzettend vermoeiend was, en waardoor de spanning in mijn lijf alleen maar toenam. De oorsprong ervan lag er natuurlijk in dat ik iets te verbergen had: mijn drankgebruik.”
Hoe groot je kater ook was, je had altijd de discipline om vroeg op te staan, te sporten en vervolgens lange werkdagen te maken, waarin je wél van de drank af kon blijven.
“Ik weet nu dat ik een highly functional alcoholic was. Die discipline van mij was zowel een zegen als een vloek. Omdat ik in staat was alle ballen hoog te houden, kon ik ook doorleven zoals ik deed.
Misschien was ik anders veel eerder tegen de lamp gelopen. Ik vond dat ik niet hetzelfde was als anderen – ik dronk weliswaar veel, maar had het ook allemaal onder controle. Ik realiseer me nu dat mijn dure lunches als een soort luxe dekmantel dienden: als ik die kon betalen, deed ik vast iets goed, dus was het ook oké om er iets bij te drinken. Dat is natuurlijk ook een leugen. En ik had inmiddels twee identiteiten ontwikkeld: de publieke persoon Dan, die later als jurylid moeiteloos kalm en zelfverzekerd kon spreken voor miljoenen tv-kijkers, én de alcoholist die zich opsloot in zijn kamer en zodra de camera’s uitgingen niet wist wat hij tegen z’n collega’s moest zeggen.”
Als je bij Justin Timberlake logeert, vraagt hij je om advies. Hij heeft een relatie met Britney Spears, die jij ook goed kent, maar het loopt niet lekker tussen die twee, en hij is bang dat ze vreemdgaat.
“Justin is een heel bijzondere, ongelooflijk getalenteerde jongen. Maar ondanks zijn sterrenstatus had hij dezelfde zorgen als gewone mensen. Ik was ouder dan hij en hij vroeg om mijn hulp. En dat hád ik hem kunnen geven, maar ik was in sociaal opzicht zo onderontwikkeld dat ik geen idee had hoe je zo’n gesprek moest voeren. Ik dacht alleen: waarom vertel je mij dit? Laat me gewoon met rust!”
Gaat Timberlake in jouw boek lezen dat Britney vreemdging, namelijk met jouw vriend Wade, die ook bij hem logeerde?
“Daar kwam Justin al eerder achter. Helaas op een heel nare manier, waardoor relaties en vriendschappen voor altijd zijn verpest. Dat had ik kunnen voorkomen, door eerder in te grijpen en te praten met betrokkenen. Ik was zo met mezelf bezig, dat ik daar niet aan dacht.
Op een gegeven moment ontdek je een nieuwe manier om je gevoelens van ongemak te onderdrukken: cocaïne.
“Alcohol hielp me met mijn angsten te dealen, maar cocaïne gaf me zelfvertrouwen. Als ik dat gebruikte, voelde ik me eindelijk de man die ik al zo lang pretendeerde te zijn. Cool, confident en in control. Ineens kon ik het wél, de smalltalk, het middelpunt zijn op feestjes. En ik was zeker óók een drugsverslaafde geworden als je het cokegebruik niet zo goed aan me had afgezien. Ik leek net een freak, met malende kaken en uitpuilende ogen. De ochtenden erna waren bovendien desastreus. Werd ik weer ergens volledig naakt wakker, zonder te weten hoe ik daar was gekomen, met een kater die tien keer erger was dan van de drank.”
Je hebt een relatie met zangeres Jessica Simpson, die nog onzekerder blijkt te zijn dan jijzelf. Die romance eindigt na een nacht waarin jij volledig de weg kwijt bent. Als je uiteindelijk trouwt met jouw jeugdliefde, eindigt jullie huwelijksnacht in een black-out. Zes maanden later zijn jullie alweer gescheiden.
“Ik voel me daar nog steeds vreselijk schuldig over. Alcoholisten zijn vaak zeer egoïstisch. Omdat je denkt dat alles om jóú draait, terwijl ik intussen ook zo veel andere mensen pijn deed. Alleen had ik altijd wel een verhaal klaar om mijn gedrag goed te praten.”
Eenmaal in Nederland verergert jouw gebruik.
“Omdat ik me zo ver van huis heel goed kon isoleren. Zodra het werk eropzat, ging ik terug naar mijn hotelkamer in The Grand waar ik in mijn eentje urenlang zat te drinken.”
Je beschrijft de cultuurshock die je krijgt bij Holland’s Got Talent als je medejuryleden Gordon en Patricia Paay ontmoet. Gordon zegt kandidaten onomwonden dat ze nooit meer zouden moeten zingen, Patricia vertelt je hoe ze sex heeft terwijl ze in een kroon luchter hangt en drukt op de tweede dag na jullie ontmoeting haar blote borsten tegen het raam waar jij achter zit.
“Die twee mensen ... ik had nog nooit zoiets meegemaakt! En I fucking loved it.”
Je gaat regelmatig stappen met Gordon. Over wie je schrijft: ‘Er is zoiets als feesten, er is feesten zoals ik maar een paar keer in mijn leven had gedaan en dán is er feesten met Gordon.’ Je vaart tijdens Sail met hem mee op een boot. ‘De coke, de pillen en de honderd glazen bier zouden me die dag fataal moeten zijn geworden.’ Heb je gehoord over zijn huidige problemen?
“Ja, en ik vind het erg, omdat ik weet waar hij doorheen gaat. Ik geef echt om Gordon, maar we hebben weinig contact, omdat we allebei niet zo goed weten hoe we onze vriendschap nu moeten vormgeven. Die was gebaseerd op samen uitgaan en onze gemeenschappelijke verslavingsgevoeligheid, en ik zorg er tegenwoordig voor dat ik niet meer in situaties kom die verleidelijk zijn. In rehab heb ik geleerd dat jij zélf het probleem bent. Dus je kunt de oplossing gaan zoeken in een nieuw huis, een nieuw land of een nieuwe relatie; je neemt je verslaving altijd met je mee. En ik weet hoe moeilijk het is om in de spiegel te moeten kijken – dat was ook het laatste wat ik wilde doen. Uiteindelijk heb ik me 31 dagen laten opsluiten zonder contact met de buitenwereld voordat het me lukte.”
Je trouwt met Natasha, je grote liefde. Het enige wat zij vanaf het begin van jullie relatie van je vraagt is: zoek hulp.
“En ik deed het niet. Sterker nog: elke keer dat ik recht in haar gezicht zei dat ik zou veranderen, loog ik. Zelfs op de dag dat ik uiteindelijk naar de afkickkliniek ging, was ik niet eerlijk. Tash smeekte me nuchter te blijven, om bij haar en de kinderen te zijn tot het moment dat ze me moest brengen. En ik antwoordde dat ik niet zou drinken – totdat ik het toch deed.”
Je hebt niet alleen jezelf, maar ook haar veel mooie jaren ontnomen.
“Natasha was elke dag bezorgd over welke Dan ze die dag zou aantreffen. Welke Dan stapt er uit het vliegtuig? Welke Dan gaat er met me mee naar een feestje? En vooral: welke Dan laat ik thuis bij de kinderen? Het ging in al die jaren nooit beter met me, alleen maar slechter. En zij probeerde me op elke manier die je kunt bedenken te helpen. Ik denk dat het een vraag is die altijd in haar hoofd zal blijven spoken: ‘Waarom had hij dat niet voor mij over?’ Ik heb er zelf ook geen antwoord op.”
In interviews en op Instagram zagen jullie er zorgeloos uit.
“Tash heeft sowieso al een hekel aan camera’s, maar toch liet ik haar naast me zitten tijdens interviews en knikken terwijl ik zat op te scheppen over hoe perfect ons leven was. Terwijl we waarschijnlijk de dag ervoor nog knetterende ruzie hadden gehad over mijn alcoholgebruik. Het ergste is nog dat ik haar heb laten vertellen wat een geweldige vader ik was, en wat een grote steun, toen onze zoon ziek was.”
Jullie zoon Daniel is pas negen maanden als hij dagenlang in het ziekenhuis wordt opgenomen. Jij schrijft: ‘Het enige dat wij konden doen is hem vasthouden, er voor hem zijn en hem proberen gerust te stellen. Ik koos ervoor om dat niet te doen.’ Het lijkt me heel moeilijk om zo eerlijk te durven zijn.
“Dat is het moment geweest dat ik echt rockbottom ging. Alcohol bleek de nummer één in mijn leven, en deze gebeurtenis is daar het meest schrijnende voorbeeld van. Slechts één van ons kon ’s nachts bij Daniel blijven en ik zei meteen dat het beter was als Tash dat deed, dat dat het beste voor onze zoon zou zijn. Wat natuurlijk ook ten dele waar is, maar ik was niet oprecht, ik gebruikte het als een vrijbrief om met onze tweejarige dochter Quinny naar huis te gaan, haar op bed te leggen en te beginnen met drinken.
Mijn zoon had kunnen overlijden, maar ik heb geen enkele poging gedaan om één nachtje bij hem te blijven. Ik verkoos de drank. En kun je je voorstellen wat er was gebeurd als ik midden in de nacht naar het ziekenhuis had gemoeten, met Quinn in de auto, en mijn lijf vol alcohol? Als ik aan die periode denk, is er nog steeds ongeloof. En ook het feit dat het daarna zes jaar heeft geduurd voordat ik begreep dat mijn kinderen méér nodig hadden van een vader dan iemand die af en toe met een bal gooit en de rekeningen betaalt.”
Is dat iets wat je jezelf moest vergeven?
“Ja. Maar ik kan het nooit meer ongedaan maken. De enige ‘het spijt me’ die er nu toe doet is sober blijven. In de kliniek ontmoette ik mannen van eind vijftig die door hun verslaving de jeugd van hun kinderen grotendeels hebben gemist. Iets dat ze zichzelf altijd zullen blijven verwijten. Dus ik ben blij dat mijn kinderen nog zo jong zijn, dat ik kan zorgen dat ik het hun verdere leven beter doe als vader dan de eerste jaren. Al vrees ik de dag dat Daniel in mijn boek over die tijd zal lezen; het kan niet anders dan dat dat voor hem pijnlijk zal zijn.”
Hoe ga je om met het idee dat je beter nooit meer kunt drinken?
“Als ik er nu aan denk dat ik tijdens het huwelijk van mijn dochter niet het glas kan heffen, of nooit meer bier zal drinken terwijl ik met vrienden ga golfen, vind ik dat miserabel klinken. Daarom maak ik het in mijn hoofd overzichtelijker: ‘Het enige dat ik hoef te doen, is vandáág niet drinken. Als dat me lukt, deal ik daarna wel met morgen.’
Het grootste deel van mijn leven heb ik gedacht dat alcohol het magische elixer was, de ultieme party maker, terwijl ik nu inzie dat het uiteindelijk alle glans van mijn leven heeft gehaald.
Thank God dat ik daar op tijd achter ben gekomen.”
DAN KARATY
GEBOREN 1 oktober 1976 in New York IS danser, choreograaf, acteur WERD in Nederland bekend als jurylid van onder meer So You Think You Can Dance, Holland’s Got Talent, The Ultimate Dance Battle, Dance Dance Dance en als acteur in de drie Soof-films PODCAST If I’m being honest TRAINT voor de Ironman in Canada op 20 augustus HET BOEK If I’m being honest verschijnt op 12 september 2023 bij De Boekerij. De presentatie is bij te wonen. Na afloop van het gesprek over alcoholafhankelijkheid en -normalisatie zal Dan Karaty signeren. Kaarten zijn verkrijgbaar via rodehoed.nl INSTA @dankaraty
