“Een mooie reis maken door Canada stond al lang op ons wensenlijstje. We waren op een punt in ons leven waarin we dachten: wat gaan we doen? Onze twee kinderen zijn inmiddels uitgevlogen, we hebben een grote boerderij met paarden en allebei een drukke baan. Ik ben vertrouwenspersoon en heb een eigen bedrijf en Marko is projectdirecteur. Deze vakantie was bedoeld om samen, met alle tijd voor elkaar, antwoorden te krijgen op de vraag hoe we de laatste tien jaar voor ons pensioen willen inrichten. Het werd een onvergetelijke reis, maar op een manier die we nooit voor mogelijk hadden kunnen houden. We zijn door het oog van de naald gekropen.”
Boekingsfout
“Marko is vooraf lang bezig geweest met het uitstippelen van onze reis. We strijken graag met een camper een paar dagen neer op mooie plekken om de highlights te bekijken en lange wandelingen te maken, om na een paar dagen weer verder te trekken. Voor de derde dag hadden we een tocht met een watervliegtuig in het Noorden van Vancouver Island gereserveerd. In tegenstelling tot Marko ben ik geen enorme durfal, maar dit leek me een bijzondere ervaring.
Twee dagen na onze aankomst op Vancouver Island stapten we aan het begin van de middag vanaf onze camping het boekingskantoor binnen dat ernaast lag. Het zou wel fris zijn boven het water, dacht ik, dus ik had een lange, dikke jas aangetrokken. Door een boekingsfout hadden ze niet meer op ons gerekend en zaten ze op één plekje na vol. ‘Komen jullie vanavond om 19.00 uur terug, dan krijgen jullie een privévlucht met een andere piloot,’ zei de vriendelijke eigenares. Tevreden met de aangeboden oplossing hebben we nog een tijdje met de piloot staan praten. Marko heeft in zijn tijd in de offshore (olie- en gaswinning op zee, red.) een cursus gehad over wat je moet doen als een helikopter in zee stort, dus op een gegeven moment ging het ook over dat je in het ijskoude water maar een paar minuten hebt om jezelf te redden. Helemaal niet met de verwachting dat al die kennis ons nog dezelfde avond van pas zou komen.
‘Er is een leven voor het ongeluk en erna. Deels ben ik angstiger geworden, op andere vlakken juist krachtiger’
‘Wat kan ik vanavond het beste aantrekken?’ vroeg ik nog voor we gedag zeiden. Het zou qua buitentemperatuur warm genoeg zijn, dus iets lichts, winddicht was het handigste. Dat ik voor onze avondvlucht mijn dikke jas van de ochtend heb verruild voor een dunne regenjas is één van die dingen die mijn leven hebben gered.”
Durf ik dit wel?
“Voordat ik instapte, dacht ik opeens: durf ik dit eigenlijk wel? Ik wilde me niet aanstellen, dus met mijn reddingsvest aan klom ik naar binnen.
Marko zat al achterin en mijn stoel was ten koste van zijn zitcomfort helemaal naar achter geschoven. ‘Ga jij maar voorin, dan zie je straks het meeste,’ zei hij. Met het gesprek van eerder die dag over veiligheid nog in mijn hoofd vroeg ik hoe ik de deur moest openen in een noodgeval. Na de uitleg van de piloot wilde ik nog vragen of ik dan linksom of rechtsom moest trekken, maar ik hield mezelf in. Stoppen met zo bang doen, er gaat heus niks mis, sprak ik mezelf streng toe. We stegen op en eenmaal in de lucht was het uitzicht waanzinnig. Het uitgestrekte water, de bossen. De piloot vertelde over het gebied, de eilanden, over de orka’s in het water. Tegen de tijd dat hij de baai aanwees waar onze eerste tussenstop zou zijn en de landing werd ingezet, was ik inmiddels stukken kalmer. Had ik me hier nu zo druk over gemaakt? Maar toen ging het mis.”
Ondersteboven in het ijskoude water
“Direct nadat we het water raakten, maakten we vaart en gingen we weer de lucht in. Wat vreemd, maar nog voor ik iets kon vragen stuiterden we nog een keer op het water. Tot wel drie keer toe stegen we telkens hoger om daarna harder op het water te klappen. Gaat dit nog goed? Uit het raam zag ik dat de vleugel het water raakte. O god, nu slaan we over de kop, wist ik uit het gesprek met de piloot eerder die dag. En dat gebeurde. Ik zette me schrap en op het moment dat ik mijn ogen weer opendeed, lagen we al in het water. Marko heeft de hele rit gefilmd, maar is achteraf bij de laatste klap bewusteloos geraakt. Mijn gordel moet af, dacht ik helder. Dat lukte eerst niet. Na drie keer proberen schoot hij eindelijk los waardoor ik viel. Pas toen besefte ik dat we ondersteboven in het water lagen. Alles ging razendsnel. Dit wordt onze dood! Maar dát gaan we niet doen en ik trok aan de deurhendel. Geen beweging. De waterlijn kwam razendsnel omhoog. Ik wist dondersgoed: ik heb één poging om eruit te komen en die deur zou pas opengaan als de luchtbel weg is. Toen dat gebeurde heb ik met mijn laatste adem de deur opengetrapt. Daarna weet ik niks meer.
Terwijl ik bewusteloos in die stoel hing, kwam Marko juist weer bij kennis. Het is hem gelukt om zijn gordel los te maken en hij kon nog net een laatste hap lucht nemen om naar voren te zwemmen en mij mee naar boven te trekken. Eenmaal boven water kwam ik weer bij bewustzijn. Die eerste teug adem vergeet ik nooit. Net als Marko die aan me schudde en riep; ‘Ben je oké, ben je oké?’ Hij heeft mij naar een van de drijvers aan het vliegtuig gesleept. Toen ik daarop lag, voelde ik hoeveel moeite ik had met ademhalen. Net toen Marko weer naar beneden wilde duiken om de piloot te zoeken, kwam deze zelf naar boven. Er gebeurde zo veel tegelijk. Het verbaast me dat ik zo kalm bleef,ik dacht dat ik iemand zou zijn die in een noodsituatie zou verstijven. Het water was ijskoud, maar Marko zag gelukkig de reddingsboten al aankomen. Mensen die het hadden zien gebeuren hadden direct hulp ingeschakeld. We gingen dit overleven.”
Pijn
“Toen ik in de reddingsboot lag, voelde ik voor het eerst hoeveel pijn ik had. Marko en ik waren bont en blauw, hadden overal snij- en schaafwonden. We stonden stijf van de adrenaline, de piloot was nog volledig in shock. Toen ik de hulpverleners met bodybags zag, drong tot me door dat we dood hadden kunnen zijn.
Aan wal vroeg een ambulancebroeder om onze creditcard. Marko legde uit dat die nu waarschijnlijk op de bodem van de zee lag. ‘Zonder creditcard kunnen we jullie niet meenemen,’ werd er volgehouden. De politie bood aan om ons dan maar naar het ziekenhuis te brengen dus stapten we achter in de arrestantenwagen. Bij de ziekenhuisbalie bleven ze herhalen dat ze zonder creditcard niet konden helpen. Na een uur gesteggel besloten we weg te gaan. Achteraf niet slim, we hadden wel inwendige bloedingen kunnen hebben, maar we wilden weg en slapen. Eenmaal terug in onze camper kwam daar weinig van. We waren intens moe, maar hadden zo veel pijn. Pas toen besefte ik: we hebben gewoon een reisverzekering. Een geweldige medewerker van de alarmlijn zei: ‘Bel nu 911, jullie moéten terug naar het ziekenhuis. Wij regelen het dat jullie worden geholpen.’ Niet veel later stonden we weer bij dezelfde balie van de Spoedeisende Hulp. Er werden röntgenfoto’s gemaakt en ik kreeg een CT-scan omdat ik met mijn hoofd op het dashboard was geslagen.
‘Die eerste teug adem toen ik weer boven water kwam, vergeet ik nooit’
De uitslag kregen we op de gang: op gebroken ribben na, hadden we veel geluk gehad mede dankzij een aantal onbewuste en achteraf levensreddende acties.
Als Marko bij het instappen mijn stoel niet helemaal naar achter had geschoven, had ik veel harder op het dashboard kunnen slaan met mijn hoofd. Als ik diezelfde dikke jas van de ochtend nog aan had gehad, had hij mij misschien niet zo snel omhoog kunnen trekken.”
‘We hebben elkaar gered en kunnen samen nu alles aan’
Puzzelstukjes
“In de vroege ochtend zijn we teruggegaan naar de camper. De eerste grote emoties kwamen toen we de kinderen belden. Zij schrokken zich natuurlijk helemaal rot. Het was heel emotioneel om hun te vertellen wat er was gebeurd en dan zit je zo ver bij elkaar vandaan. Vanuit mijn vak als psycholoog wist ik dat het voor de verwerking belangrijk zou zijn om zo veel mogelijk puzzelstukjes te verzamelen voor we naar huis zouden gaan. Dus hebben we verschillende ooggetuigen gesproken en de piloot nog een keer ontmoet. Daar ging het helemaal niet goed mee. Hij voelde zich zó verantwoordelijk en schuldig, al was een ingewikkelde wind waarschijnlijk de oorzaak.
Een week later waren we terug in Nederland. Hoe erg getraumatiseerd we waren, werd duidelijk bij thuiskomst. Toen ik onze kinderen op het pad zag staan, dacht ik: ik wil weer weg. Marko had hetzelfde. We waren helemaal leeg en konden het niet aan. We wilden niemand zien of spreken. Telefoontjes, bezoek, elke prikkel was te veel. We hadden nachtmerries en even naar buiten lukte niet eens, laat staan werken. Het was duidelijk dat we hulp nodig hadden. Eerst van de huisarts en daarna vonden we een traumatherapeut. Zij heeft ons onder andere met EMDR ontzettend geholpen met de verwerking van wat er is gebeurd. Op haar advies zijn we zes maanden na het ongeluk ook teruggegaan naar het eiland. Dat heeft ontzettend geholpen bij de verwerking. Daar weer op dezelfde plek zijn, praten met de mensen die betrokken waren, heeft geholpen om alle puzzelstukjes echt bij elkaar te krijgen.”
Wonder
“Ik kan nu weer zeggen dat het goed gaat, al is er een leven voor het ongeluk en erna. Deels ben ik angstiger geworden en op andere vlakken juist krachtiger. Als we met de auto langs water rijden, vliegt het me aan en word ik benauwd, terwijl zwemmen in water gewoon goed gaat. En je krijgt me voor geen goud meer in een klein vliegtuig of een helikopter, maar in een groot vliegtuig gaat het gelukkig prima. Daarnaast was ik altijd geneigd om op de achtergrond te blijven, voor mij altijd de meest comfortabele plek. Nu merk ik dat ik meer mijn ruimte durf in te nemen en duidelijker mijn mening geef. Ik sta minder in mijn eigen schaduw en dat voelt goed.
We gingen op reis omdat we wilden uitzoeken hoe we verder zouden gaan. Dat liep anders dan we ooit hadden kunnen denken, maar het heeft wel opgeleverd dat we helder hebben wat belangrijk voor ons is. Ik ben me nog bewuster dat het in het leven gaat om wie je om je heen hebt. Familie, maar ook vrienden. Daar wil ik me nog meer op richten.
Zo hebben we besloten om onze boerderij te verkopen en zijn we op zoek naar een ander huis. Het ongeluk heeft ons dichter bij elkaar gebracht. Onze band was al heel goed, maar nu we dit samen hebben meegemaakt heeft het onze relatie versterkt.
We hebben elkaar gered en het overleefd, dat is een wonder.
Wij tweeën kunnen letterlijk alles aan samen.”
Kijk ook op pag 64 en 130 voor de verhalen van Astrid en Saskia.
