Als Suzanne (49) na achttien jaar vernedering de scheiding aanvraagt, reageert haar ex met stalking en bedreigingen. Daarom vertelt ze haar verhaal anoniem. 'Ik vond zelfs een GPS-tracker in mijn auto.'
'Ooit was ik een zelfstandige, positieve en spontane vrouw. Ik studeerde geneeskunde, reisde in mijn eentje de wereld rond en had een fijne, grote vriendenkring. Toen ik in een giftige relatie terechtkwam, raakte ik dat langzaam allemaal kwijt. Wat het extra complex maakt, is dat ik psychiater ben. Opgeleid om de menselijke geest te begrijpen. Ik weet hoe psychologische dynamieken zoals macht, afhankelijkheid, schaamte en kwetsbaarheid werken. Toch bood die kennis mij geen bescherming toen ik zelf te maken kreeg met emotionele mishandeling. Ik wist dat het niet goed was, het putte me uit. Ik schaamde me ervoor, maar zag geen uitweg.
Achter de façade van een mooi huis, een succesvolle praktijk en een gezinsleven met drie schattige kinderen was mijn leven angstig, stressvol en onveilig. Van nature ben ik een onzeker mens, misschien wilde ik zó graag bewijzen dat het goed met me ging dat ik aan dat droombeeld vasthield? Soms waren die momenten er ook. Leuke vakanties, een zorgzaam gebaar, een gezellige dag met de kinderen. Tegelijkertijd verdween ik steeds meer naar de achtergrond, tot ik bijna was uitgewist.'
Charmant
'Op mijn zevenentwintigste had ik net een relatie verbroken en wilde ik me een tijdje op mezelf richten. Dus toen ik tijdens een avondje stappen een knappe, charmante man tegenkwam met grote verhalen over al zijn successen zocht ik geen toenadering. Ik vond hem iets opschepperigs en dwingends hebben. Dat gevoel verdween niet, ook niet toen we alsnog gingen daten en vrij snel toch een relatie kregen. Het was een kwetsbaar moment in mijn leven en mijn ego had bevestiging nodig, daar speelde hij op in.
Vanaf het begin waren er signalen dat het niet goed zat. Ik betaalde vrijwel altijd de etentjes en boodschappen, hij vond mijn vriendinnen en familie niet leuk en in gezelschap van zijn ouders kon hij verrassend agressief en dominant uit de hoek komen. Ik knapte daarop af, maar tegelijkertijd was ik verliefd op hem en dacht dat hij dat ook op mij was. Al snel gingen we samenwonen in mijn appartement, en na een tijdje vroeg hij me ten huwelijk. Hoewel ik ergens wist dat de relatie niet in de haak was, wuifde ik dat gevoel weg. Ik denk dat ik onbewust heel eenzaam was.
Na ons huwelijk gingen we vlak bij zijn ouders wonen in een huis dat we zelf bouwden. Dat was niet mijn keuze, maar ik was inmiddels hoogzwanger van onze eerste zoon, dus trokken we in een nog kaal huis. De bevalling was een teleurstelling. Mijn ex toonde geen belangstelling en thuis was er nog geen slinger opgehangen. Toch kregen we binnen anderhalf jaar een tweede kind, vooral omdat ik die eerste bevalling wilde goedmaken. Maar onze tweede zoon was een huilbaby. Hele nachten zat ik met hem op de bank, terwijl ik overdag lange werkdagen maakte.'
'Achter de mooie façade was MIJN LEVEN STRESSVOL EN ONVEILIG'
IK VERDWEEEN STEEDS MEER NAAR DE ACHTERGROND, TOT IK BIJNA WAS UITGEWIST
Op aandringen van mijn ex begon ik een eigen praktijk als psychiater. Hij regelde de zakelijke kant omdat ik dat volgens hem niet kon. Thuis bleef intussen alles liggen. Mijn ex sliep uit en ging sporten met zijn vrienden, de kinderen bleven bij zijn moeder. Als ik laat uit mijn werk kwam, wachtte het hele huishouden op me. Dat ik constant moe was, lag volgens hem aan mij. Ik was niet assertief genoeg in mijn werk. Daarnaast was ik altijd bang voor de stiltes en onrust die er konden zijn. Dus stelde ik me dienend op en probeerde alles te voorkomen wat zijn rust kon verstoren. Dat is natuurlijk niet normaal, het is een vorm van mishandeling, maar ik denk dat ik de realiteit niet wilde accepteren. Ik houd dit nog wel even vol, dacht ik vaak. Hoelang, dat wist ik niet.'
Vechtpartij
'De ouders van mijn ex speelden een vreemde, maar grote rol in ons huwelijk. Zijn moeder paste geregeld op onze drie kinderen, na twee zoons hadden we een dochter gekregen, en kwam daarnaast dagelijks over de vloer. Ik wist al langer dat het niet goed zat in haar huwelijk, maar tijdens een gezamenlijke vakantie brak er na een opmerking van haar een vechtpartij uit tussen mijn ex en zijn vader. Dat was de eerste keer dat ik die intense, gewelddadige woede bij hem zag, waar ik echt van schrok. Ik heb de paspoorten mee gegrift en ben met de kinderen en mijn ex naar een hotel gegaan. De volgende dag verdween hij echter om iets leuks voor zichzelf te gaan doen.
Mijn ex had de volledige controle over mijn financiën. De dividenduitkeringen van mijn praktijk werden bijvoorbeeld op zijn rekening gestort. Op een gegeven moment kocht hij zonder overleg een dure Mercedes van dat geld. Bizar, maar het gaf ook rust als hij weer even gelukkig was, dus liet ik het zo.
Het keerpunt kwam tijdens een bezoek aan de notaris, waar ik even een zakelijk document moest ondertekenen. Volgens hem zou dat een formaliteit zijn, maar daar bleek op papier te staan dat hij aandeelhouder in mijn BV zou worden zodat hij bij mijn overlijden alles zou krijgen, en bij een scheiding vijftig procent. Ook van mijn praktijk. Waarom ik het deed, weet ik niet, maar ineens hoorde ik mezelf vragen om inzage in ons huwelijkscontract. Daaruit bleek dat alles wat we bezaten op zijn naam stond. Ik kon zelfs geen aanspraak maken op het huis. Mijn handtekening stond eronder, maar er klopte niets van.'
'Toen ik ontdekte dat hij alles op zijn naam had gezet, wist ik dat ik weg moest'
Dit moet stoppen
'Ik weet nog steeds niet of er achter mijn rug om iets was gewijzigd in dat contract, maar voor het eerst werd ik woedend. “Dit kán niet,” riep ik buiten zinnen. Het huwelijkscontract werd daarna snel aangepast, zodat alles weer fiftyfifty was geregeld, maar ik wist dat ik dit niet meer wilde. Niet lang daarna heb ik een eigen appartement gezocht met genoeg ruimte voor de kinderen en de scheiding aangevraagd. Tegelijkertijd zette met name mijn schoonvader me mentaal onder druk, en mijn ex vertelde aan iedereen dat ik te hard werkte en niet geschikt was als moeder. Vervolgens begonnen de treiterijen. Mijn ex-schoonfamilie dreigde mijn patiënten wijs te maken dat hun dossier op straat lag, dagelijks zag ik ze voorbijdrijven, ik vond een GPS-tracker met audioapparatuur in mijn auto en mijn nieuwe deurslot werd volgespoten met lijm.
Door talloze incidenten en bedreigingen, ook waar de kinderen bij waren, heb ik zo'n vijftien keer aangifte gedaan tegen mijn ex en zijn vader. Het hielp niets, en al snel werd me duidelijk dat ik niet werd geloofd. Voor veel mensen die ons samen kenden, was hij nog steeds de lieve man en ik een labiele gek die van alles verzon. Ik weet wel beter. Maar ik weet ook dat ik de enige ben die de waarheid kent.'
Vertrouwen terug
'Ik vind het nog steeds moeilijk om erover te praten. Rationeel weet ik dat ik jarenlang verstrikt heb gezeten in een ongezonde relatie, maar daarin ben ik ook mezelf kwijtgeraakt. Het heeft lang geduurd voordat ik weer vertrouwen in mezelf had. Ik denk dat mijn gevoel voor rechtvaardigheid me daarbij heeft geholpen. Ik werk nog steeds, mijn praktijk is van mij. Hoewel er nog regelmatig mensen voor mijn huis staan te posten en mijn ex de kinderbijslag opstrijkt terwijl de kinderen permanent bij mij wonen en ik alle kosten betaal, is het momenteel wel rustiger.
Lange tijd was ik bang dat ik mijn kinderen kwijt zou raken. Gelukkig is dat niet gebeurd, maar de situatie heeft ze wel beschadigd. De oudste heeft psychologische begeleiding, de jongste slaapt slecht. Mijn grootste zorg is hoe ze hier op latere leeftijd op terug zullen kijken.
Nu ze ouder worden, zie ik dat ze beter gaan begrijpen hoe hun vader is. Dat stelt me gerust. Hoewel ik niet rancuneus ben of mensen aan de schandpaal wil nagelen, heb ik toch besloten mijn verhaal op te schrijven. Anoniem. Ik vind dat ik dat recht heb, al is het spannend en voel ik me soms zelfs schuldig. Toen mijn boek werd aangekondigd en ik op de achterflap woorden las als ‘toxisch’ en ‘ijzingwekkend’, schrok ik. Ging dit over mij? Het antwoord is ja, en daar wil ik me niet langer voor schamen. Ik heb de afgelopen jaren echt weleens getwijfeld of het een goede beslissing was om weg te gaan. Nu ben ik ervan overtuigd dat dit de enige weg was voor mij en mijn kinderen. Gelukkig zijn er steeds vaker dagen waarop ik denk: meid, je bent gewoon van deze man gescheiden, het is je gelukt! Daar ben ik trots op.'
Voor veel mensen was hij nog steeds DE LIEVE MAN EN IK EEN LABIELE GEK'
Vanwege de privacy is de naam Suzanne op verzoek gefingeerd. Onlangs verscheen haar boek Liefje, je kan dit niet zonder mij - Overleven in een toxische relatie €23,99 (Uitgeverij Alfabet).
