Zichtbaar ontspannen zitten Annemarie en Edwin van der Sar bij een strandtent in hun woonplaats Noordwijk. Lekker lunchen, ondertussen dit interview en misschien nog even een strandwandeling – of misschien niet. Ze zien wel. Díe instelling is relatief nieuw, merkt Edwin op. “Ons leven was altijd druk en snel, maar sinds twee jaar doen we waar we zin in hebben: golfen, reizen, uitgebreid wandelen met de hond, even zwemmen, een krantje op het strand... We zitten in een ontspannen fase van ons leven.” “We plukken de dag”, zegt Annemarie met een lach. “Ons leven was altijd een rollercoaster, pas nú staan we echt bij dingen stil: hee, morgen zijn we negentien jaar getrouwd. Ook al kennen we elkaar al dertig jaar – we hebben elkaar nog nooit zoveel gezien als nu.”
Het is een dag nadat Ajax de kampioensschaal naar Eindhoven zag vertrekken. Dit kan – aan tafel bij de voormalig directeur en keeper van Ajax – natuurlijk niet onbesproken blijven.
Edwin: “Het raakt me nog altijd diep, ook al ben ik niet meer verantwoordelijk. Winst, verlies, ik maakte het als voetballer én als directeur regelmatig mee, het is all in the game. Maar ja, winst is nou eenmaal leuker. Ik ken de organisatie, de spelers, de fans, de belangen, ik weet wat iedereen nu doormaakt... ja, doodzonde. Annemarie en ik hebben rustig thuis gekeken. En daarna snel de tv uit en lekker samen golfen.”
Zou je ooit zeggen: het is maar een spelletje?
E: “Dat nooit. Natuurlijk is alles relatief, het leven is kostbaar, maar dat maakt voetbal niet ineens onbelangrijk. Dat is voor mij appels met peren vergelijken.”
Annemarie: “We zijn wel mensen van de dag, dat hebben we allebei van dichtbij meegemaakt.”
Je refereert aan het feit dat jij in 2009 werd getroffen door een hersenbloeding en Edwin twee jaar geleden óók, een maand nadat hij stopte bij Ajax, juist om even bij te tanken.
E: “Ja, dat liep even anders. Na een leven lang sporten en relatief gezond leven, verwacht je niet dat je op je tweeënvijftigste neergaat door een hersenbloeding. En Annemarie was zelfs pas zesendertig.”
A: “Ook ik hield er bepaald geen extreme levensstijl op na, dus ik dacht: waar komt dit vandaan? Het was een enorme schrik en heel unlucky, maar uiteindelijk hebben we allebei juist ontzettend gelúk gehad. We kregen een tweede én derde kans.”
Edwin
“Na een leven lang sporten, verwacht je niet dat je op je 52e neergaat”
Je bent door een stevig revalidatietraject gegaan, hoe heb je dat beleefd?
A: “Heel intens. Onze kinderen waren nog jong. Voor mijn hersenbloeding was ik een behoorlijk zelfstandige partner. Ed was vaak weg, gefocust op voetbal. Ik zorgde voor de kinderen en regelde alles achter de schermen. Dat móest gewoon doorgaan, maar toen dit me overkwam, kreeg ik een knauw. Het ging niet meer vanzelf. Ineens leunde ik ontzettend veel op Edwin.”
E: “We hadden de mogelijkheid en de luxe om het revalidatietraject echt op Annemarie toe te spitsen, en dat werkte. Na verloop van tijd hebben we onze eigen foundation opgericht, bedoeld om lotgenoten die een minder goed vangnet hebben ook op weg te helpen na een hersenbloeding.”
A: “Aanvankelijk lag mijn focus op revalideren en dit boek zo snel mogelijk sluiten, maar ik kreeg zo veel vragen over mijn revalidatie, dat we besloten onze kennis en ervaring te delen. Inmiddels is onze foundation opgenomen in de Hersenstichting. En als wij ergens een steen kunnen bijdragen, doen we dat zeker.”
Hoe voel je je nu, zestien jaar later?
A: “Heel goed. Ik heb niks blijvends overgehouden aan mijn hersenen, al ben ik wel sneller moe en overprikkeld. Drukke hockeyvelden of voetbalstadions waren lange tijd een no go.”
E: “En in restaurants wilde je altijd tegen een muur zitten, zodat het geluid niet van alle kanten op je afkwam. Inmiddels kun je daar weer beter tegen. Ons doel was helder: elke dag weer ietsje beter worden dan de dag ervoor.”
A: “Klopt. Stap voor stap leerde ik ermee omgaan. Ook leerde ik het aan te geven als iets me te veel wordt of gewoon even weg te lopen. Wat meteen duidelijk was voor me: ik kan blijven hangen in wat ik ben kwijtgeraakt óf ik richt mijn energie op alles wat ik wél kan. Dat proberen we over te brengen.”
En toen overkwam Edwin twee jaar geleden hetzelfde. Annemarie, herkende jij meteen wat er aan de hand was?
A: “Ja, ik wist direct: dit is mis, ik moet nú schakelen. Na al die jaren dat ik leunde op Ed moest ík nu opstaan en handelen, de juiste beslissingen nemen. Het hielp dat ik ervaringsdeskundige was: ook al waren we in Kroatië en sprak ik de taal niet, ik begreep de scans en wist waarover we het hadden. Dat gaf houvast. Onderweg werd ik geholpen door lieve mensen, ik ben zó veel engeltjes tegengekomen. De eerste twee nachten sliep ik zelfs bij een dame van het ambulancepersoneel. Ze zag me staan – zonder hotel, zonder plan – ze hielp me met vertalen, alles. Dat gaat natuurlijk ver, maar het is goud waard.”
Annemarie
“Ik kan blijven hangen in wat ik kwijt ben of ik focus op wat ik wél kan”
Dan realiseer je je pas echt hoe belangrijk die hulp is?
E: “Precies. Als je gezond door het leven gaat, denk je: prima, die zorg. Maar zodra je er middenin zit, zie je hoe ongelooflijk waardevol het is. Ik lag drie weken in het ziekenhuis, Annemarie destijds ook. In het begin kun je niks, en bezoekuren zijn beperkt. Dan ligt je lot in handen van zorgmedewerkers, artsen, verpleegkundigen. Je gaat dat hele proces door: onderzoeken, hulp, je moet echt alle stappen zetten. En dat lukt alleen met de steun van iedereen daar.”
Een kleine zijstap: is dat ook de reden dat je je nu inzet als ambassadeur voor Tickets for Good?
E: “Jazeker. Toen ze me vroegen als ambassadeur voelde dit meteen dichtbij, en kloppend: ik wil ook echt iets terugdoen voor de mensen in de zorg. Met Tickets for Good krijgen zorgmedewerkers tegen een minimale administratieve vergoeding van maximaal acht euro toegang tot concerten, theater, sportwedstrijden. Een extraatje, als blijk van waardering. En een mooie manier voor de culturele sector om nieuwe doelgroepen aan te boren.”
Je hebt een flinke stap terug moeten doen. Wat dat moeilijk?
E: “Wennen, zeker naar mijn kinderen vond ik dat moeilijk. Ik was altijd de sterke vader, de voetballer, iemand die prijzen won, blablabla... en die persoon wil je ook blijven als je ziek bent. En ineens lig je in een ziekenhuisbed, met je kinderen aan je voeteneinde. Daar had ik moeite mee, dat was voor mij zeker twintig jaar te jong! Voor mijn gevoel heb ik er niets aan overgehouden. Al zullen mensen die me goed kennen misschien merken dat sommige filters iets anders staan afgesteld.”
A: “Ed was altijd aan het multitasken. Zeven dagen per week. Fluitend, vol energie. Zo was ik ook voor mijn hersenbloeding. Dat is nu een ander verhaal, dat is merkbaar. Maar ja, het is voor hem ook pas twee jaar geleden. Tijdens zijn revalidatie was hij vreselijk fanatiek, gedisciplineerd, gemotiveerd. Ook al zit hij alweer in een goede sportflow, een fulltime baan is nog een brug te ver. Ik vind het trouwens wel heel leuk om te zien dat Tickets for Good jou weer dat teamgevoel geeft. Ik zie vooral hoe vrij je bent, de druk is weg. Het is echt een ontdekkingstocht: wat wil ik nu? Wat mis ik? Je bent nog te jong én te ambitieus om nergens meer in te duiken.”
Voel jij die vrijheid ook?
E: “Ja, ik kán en doe alles weer, ook omdat ons leven nu veel rustiger is. Geen wekker, geen volle dagen met meetings en interviews, of een veeleisende baan. Als we willen reizen, dan gaan we. Ik loop niet meer constant met mijn telefoon in mijn hand. Na Ajax wilde ik een reset van een jaar. Inmiddels zijn we twee jaar verder. Alles gaat wat langzamer en tóch is de dag zo vol. Het bevalt me eigenlijk uitstekend.”
Die instelling, kijken naar wat je wél hebt, zat die er altijd al in?
A: “Ik ben zeker zo opgevoed: hup, aanpakken, niet te lang treuzelen. En Ed is natuurlijk keeper, dan weet je ook: na een tegengoal moet je door. Die mentaliteit was zijn kracht toen het met mij mis was, hij sleepte me erdoorheen. Het is zó belangrijk wie er naast je bed staat. Iemand die je stimuleert, die positief blijft. Natuurlijk hebben we allebei ook mindere dagen, maar dan trekken we elkaar eruit: ‘Ga lekker sporten, dan voel je je beter.’ Of: ‘Kom op, we gaan wat ondernemen.’ Wij houden elkaar op de been.”
Edwin
“Soms voel ik me bijna schuldig dat het zó goed gaat”
Een topteam dus. Waar viel je eigenlijk op bij Annemarie?
E: “Haar leuke krulletjes en guitige lach. Ze was het zusje van een vriend, dat kán natuurlijk niet, maar ja, liefde laat zich niet sturen. We zagen elkaar op feestjes, lachten wat, drankje erbij… en op een dag dacht ik: ze is écht een leuke vrouw geworden!”
En jij, Annemarie?
E: “Jij dacht: een voetballer, wegwezen!”
A: “Nee joh, ik vond jouw sportiviteit en rust juist aantrekkelijk. Steady Eddy! Heerlijk voor een stuiterbal als ik. Het ging allemaal heel natuurlijk. Maar dat we nu, dertig jaar later, zó samen zouden zitten? Dat had ik nooit kunnen bedenken.”
Wat leren jullie van elkaar?
E: “Annemarie is ontzettend sociaal. Ze onderhoudt contacten, regelt uitjes, organiseert dingen. Ik ben meer een einzelgänger. Ik kon ineens bedenken: ik ga fietsen. En dan liet ik de boel gewoon de boel, zonder aan anderen te denken. Dat is nu wel veranderd.”
A: “Je bent je er nu wel bewuster van. En ik leer van jouw drive. Jij gaat ervoor, bloedfanatiek. Al is dat soms ook irritant, vooral als je op de golfbaan de coach gaat uithangen. Dan denk ik: man, laat me gewoon lekker een balletje slaan.”
E: “Ik ben altijd bezig met verbeteren. Dat zit gewoon in me.”
A: “En ik ben meer van de derde helft. Fietsen, prima, maar wel met een bakkie onderweg. Zo houd je me ook scherp. Soms heb ik dat nodig. Zeker nu jij veel meer thuis bent, en onze kinderen (Joe van 27 en Lynn van 25, red.) ook weer tijdelijk thuis wonen. Daar moet ik dan – als verbinder van de familie – mijn plek weer in vinden, en proberen mijn leven te leiden. Jij kan dat veel beter, jij volgt gewoon stoïcijns je eigen pad en gaat fietsen. Lynn lijkt daarin sprekend op jou, trouwens. Dan denk ik later: dat had ik op zich ook kunnen doen.”
Annemarie
“Edwin is bloedfanatiek, soms denk ik: man, laat me gewoon een balletje slaan”
Als je vanuit deze relaxte ‘blessuretijd’ nu terugkijkt op de rollercoaster, denk je dan weleens: waar was ik in hemelsnaam mee bezig?
E: “Nee, ik had het voor geen goud willen missen. Spelen voor Ajax of op een andere manier bijdragen aan het succes van de club, dat is ontzettend gaaf. Ik zou het zo weer doen.”
A: “In je hart zeker!”
E: “Absoluut. Ik mis het werken in een team, ergens naartoe leven met z’n allen. Ik ben nu een beetje zoekende naar wat nieuwe zingeving. Ik werk af en toe weer als analist in het buitenland en vind het dan echt leuk om weer onder vakcollega’s te zijn. Daarnaast ben ik ambassadeur van Tickets for Good. Ik zie mezelf niet meer in een veeleisende, gejaagde baan. Al vond ik, van mijn werkzame leven, directeur van Ajax zijn mijn mooiste rol.”
A: “Ik zou hebben gezworen dat je voor je spelerscarrière zou kiezen. En ik maar denken dat ik je goed ken...”
E: “Dat doe je zeker. Ik zei bewust: uit mijn wérkzame leven. Voetballen kan ik echt geen werk noemen. Ja, ik heb er veel voor gelaten, maar ik kreeg er ook ontzettend veel voor terug. Zoals we al zeiden: we hebben geluk gehad. Annemarie en ik hebben allebei iets heftigs meegemaakt, maar we zijn goed hersteld. Het leven lacht ons toe. En eerlijk? Ik vind het heerlijk. Soms voel ik me bijna schuldig dat het zó goed gaat. Dat ik de luxe heb om buiten te zijn, samen te kunnen genieten van mooie dingen.”
TICKETS for GOOD
Tickets for Good waardeert en ondersteunt zorgmedewerkers voor hun onmisbare bijdrage aan de samenleving. Juist in tijden van arbeidsmarktkrapte is het belangrijk hen te koesteren. Het platform biedt hen de kans even te ontsnappen aan de dagelijkse drukte en te genieten van sport- en muziekevenementen, theater en musea tegen een minimale vergoeding van maximaal acht euro. Internationaal wordt het initiatief gesteund door ambassadeurs als Robbie Williams en Edwin van der Sar. Zorgmedewerkers kunnen zich aanmelden via de website.
ticketsforgood.nl
MEER VAN DER SAR
Edwin van der Sar (54) is voormalig topkeeper van onder meer Ajax, Juventus, Manchester United en het Nederlands Elftal, en jarenlang directeur bij Ajax. In 2023 kreeg hij een hersenbloeding. Edwin woont in Noordwijk met zijn vrouw Annemarie en hun kinderen Joe (27) en Lynn (25). Momenteel is hij ambassadeur van onder andere Tickets for Good, een initiatief voor medewerkers in de zorg. Annemarie van der Sar (52) kreeg in 2009 een hersenbloeding. Daarna richtte ze met haar echtgenoot een foundation op voor mensen met niet-aangeboren hersenletsel. Ze is ambassadeur van de Hersenstichting en zet zich in voor zorgprofessionals.
STYLING: LISELOTTE ADMIRAAL. HAAR EN MAKE-UP: MARJA HERMES VOOR PUPA MILANO. MET DANK AAN: NOMADE BEACH HOUSE (LOCATIE). KLEDING EDWIN: SANDRO (JACKET), MANGO (OVERHEMD, TRUI), WE FASHION (T-SHIRT), G-STAR (JEANS), C&A (WITTE JEANS), Y-3 BY ADIDAS (SNEAKERS). KLEDING ANNEMARIE: BA&SH VIA DE BIJENKORF (JURK), WE FASHION (COLBERT, GILET EN BROEK), TWINSET (HAKKEN)
