Gefeliciteerd, je bent vandaag vijftig geworden. Doet deze leeftijd iets met je?
“Leeftijd is een gek ding voor mij. Volgens mijn adoptiepapieren ben ik van 1974, maar mijn Koreaanse moeder vertelde me twee jaar geleden dat ik in ’75 ben geboren. Eigenlijk had ik een jaar geleden al vijftig moeten worden. Als er naar mijn leeftijd wordt gevraagd, bijvoorbeeld bij de dokter, blijft dat vreemd.”
Heb je het idee dat je een andere levensfase ingaat?
“Met een dochter van vijftien en een zoon van achttien zit ik sowieso in een nieuwe fase. Mijn zoon komt me tegenwoordig ophalen van een festival of rijdt me naar Schiphol. Ik ben gescheiden, dus voorheen wilde ik altijd thuis zijn als zij kwamen. Nu gaan ze in zo’n weekend zelf ook vaak op stap. Er is meer tijd en vrijheid. Ik vind het zelf niet zo’n ding, maar de samenleving ziet vijftigplussers als aflopende zaak.”
Vijftigplusvrouwen schijnen het het moeilijkst te hebben op de datingmarkt.
“Ik heb op datingapps gezeten, maar ben ermee gestopt. Ik werd er ongelukkig van. Ik ben ervan overtuigd dat ik hem ooit nog in het echt ga tegenkomen. Vrienden maken daar grapjes over, vinden me een dromer, maar ik geloof niet in die apps.”
Je bent net terug uit Korea voor de lancering van je boek. Hoe was dat?
“Heel bijzonder. Vooral omdat mijn moeder en zus het nu hebben gelezen. Het boek daar in een winkel zien liggen is waanzinnig. Maar er zit ook een missie achter. Ik vind dat dit soort verhalen moeten worden verteld. Pas onlangs heeft de Koreaanse overheid toegegeven dat er fouten zijn gemaakt, dat er geld aan kinderen is verdiend. Dat mijn boek een stem kan zijn in die nieuwe discussie en kan helpen in het helen van dat trauma vind ik fijn.”
Kwam je ook in contact met de generatie die kinderen heeft moeten afstaan?
“Ik heb ze niet gesproken, maar zag wel vrouwen in het publiek huilen. Mijn Koreaanse vertaling heb ik opgedragen aan alle ouders die hun kind kwijt zijn en niet weten waar ze moeten beginnen met zoeken. Als er ook maar één is die er troost uit haalt, ben ik tevreden. Voordat ik mijn moeder vond, wilde ik zó graag dat ze zou weten dat ik haar zocht en aan haar dacht. Want dat is volgens mij het ergste, dat je denkt dat je kind jou vergeten is. Ik ben mijn hele leven, elke dag, met mijn Koreaanse moeder bezig geweest. Net als zij met mij. Het eerste wat ze tegen mij zei toen we elkaar ontmoetten was: ‘Ik heb altijd aan je gedacht en ben je altijd blijven zoeken.’ Dat was voor mij levensveranderend.”
‘Mijn moeder draagt een groot geheim met zich mee. Ze heeft haar huidige man niet verteld dat ik besta’
Jouw verhaal heeft een happy end, misschien maakt dat het voor Koreanen gemakkelijker.
“Mischa vond haar moeder en ze leefde nog lang en gelukkig, dat is bijna een filmisch verhaal. Maar ook óns verhaal heeft een schaduwzijde. Mijn moeder draagt een groot geheim met zich mee; ze heeft haar huidige man niet verteld dat ik besta. Ze zou het graag willen, ze is net als ik extravert en wil de blijde boodschap met de wereld delen. Mijn zus net zo. Maar mijn broer wil absoluut niet dat het naar buiten komt. Hij is bang dat ze gevaar loopt. In de Koreaanse samenleving is dit ingewikkeld. Op het moment dat mijn moeder haar man opbiecht dat ze nog een leven vóór hem had en daar al die jaren over heeft gelogen, moet hij handelen. Dan moet hij zeggen dat hij het niet accepteert en misschien van haar scheiden. Ik wil niet dat ze door mij haar leven overhoop gooit.”
Ze waren dus ook niet op de boekpresentatie?
“Nee. Ze brachten mij en kochten lunch voor alle mensen die erbij zouden zijn, maar namen pas een kijkje in de winkel toen er niemand meer was. Het is dubbel, voor hen en voor mij. Ik krijg het lastig uitgelegd aan mijn vrienden. Die vinden dat mijn familie trots op mij moet zijn. Wat Nederlanders nooit begrijpen, is dat in de Koreaanse cultuur de waarheid niet het hoogste goed is. Harmonie is het hoogste goed. Ik denk zelfs dat mijn moeders man het weet, maar dat ze ervoor kiezen om te zwijgen. Ze leven eromheen.”
Er zit ook iets liefdevols in. Wij zouden misschien best vaker mogen streven naar harmonie.
“Dat geloof ik ook. Ik ben het minder erg gaan vinden dat sommige dingen niet worden benoemd. Als interviewer heb ik daar discussies over met collega’s. Soms voel ik dat iemand iets ontwijkt of dat er ergens pijn zit. Dan vind ik niet dat ik altijd door hoef te vragen. Een stilte kan ook veel zeggen. In mijn studio voer ik een gesprek en bij een echt gesprek respecteer je het als iemand grenzen afbakent. Ik werk niet voor een roddelblad. Ik ben zelf ook gevoelig voor wederzijds vertrouwen, dat heeft alles met harmonie te maken.”
‘In de Koreaanse cultuur is waarheid niet het hoogste goed, maar harmonie. Dat begrijpen Nederlanders nooit’
Is je familie in Nederland geweest?
“Ja, dat was echt geweldig. We hebben met z’n allen een week in mijn huis gezeten en zijn daarna naar Parijs geweest.”
Hebben ze jouw Nederlandse ouders toen ontmoet?
“Ja, dat was heel emotioneel. Mooi, maar óók moeilijk. Ik ben in Korea anders dan als ik hier in Nederland ben. Koreanen zijn enorm emotionele mensen, de latino’s van Azië. Veel handbewegingen, veel aanraken, veel drama. In Nederland ben ik opgegroeid in een gezin waarin ik de meest explosieve was. Toen die twee werelden elkaar ontmoetten, vroeg ik me steeds af hoe ik door de verschillende partijen werd bekeken. Mijn Nederlandse familie moet zien dat ik op mijn moeder lijk. Hoe we autorijden, hoe we praten, hoe we eten. Ik was er zo mee bezig hoe dat voor hen zou zijn.”
In een radiodocumentaire over het eerste contact met je biologische vader vraag je aan je Nederlandse vader of hij bang is voor concurrentie. Hij reageert dan zó gul en genereus.
“Mijn ouders hebben zich nooit bedreigd gevoeld en me altijd gestimuleerd om het uit te zoeken. Toen ik mijn Koreaanse vader had gevonden, hadden ze zijn foto als screensaver op de computer gezet. In mijn Koreaanse boek staan ook foto’s van mijn Nederlandse ouders. Mijn vader is diep ontroerd dat hij in de Koreaanse versie ook een rol speelt, dat vind ik zo lief. In diezelfde radiodocumentaire vertelt mijn moeder dat ze aan mijn Koreaanse moeder dacht, dat eerste moment dat ik in haar armen rende. Dat ze op dat emotionele moment compassie had met haar is zo veelzeggend. Ze heeft altijd tegen mij gezegd dat ik ook aan mijn Koreaanse moeder mocht denken. Daardoor heb ik nooit gevoeld dat ik hun verdriet zou doen met het zoeken naar mijn familie.”
Jouw adoptie werd pas een urgent thema voor je toen jij zelf moeder werd.
“Toen mijn zoontje werd geboren, zag ik voor het eerst mijn gezicht in dat van iemand anders. Daar kon ik een week niet van slapen, ik was zo van de wereld. Van geluk, maar ook door de vraag: hoe kun je vrijwillig je kind achterlaten? Mijn Nederlandse ouders zeiden altijd dat het uit liefde was. Maar toen ik zelf moeder werd snapte ik dat niet meer.”
Toen Mischa haar geschiedenis ging onderzoeken, ontdekte ze dat haar vader zijn dochter naar een kindertehuis had gebracht. Na hun hereniging vertelde hij dat haar moeder degene was die hen had verlaten en hij niet anders kon dan Mischa afstaan. Pas toen ze na lang zoeken haar moeder vond, bleek de waarheid anders. Hij had háár verlaten.
Met je vader heb je inmiddels geen contact meer?
“Nee. Er is een kans dat hij weet van het boek, dat hij het in de media heeft opgepikt. Dat is dan dikke pech voor hem. Ik heb altijd voor hem opengestaan, maar toen ik ontdekte dat hij er alles aan heeft gedaan om ervoor te zorgen dat ik mijn moeder niet vond, is het bij mij geknapt. Hij had gewoon haar telefoonnummer, wist dat zij naar mij verlangde en ik haar zocht. Dat je een kind naar een kindertehuis brengt, zonder dat tegen de moeder te zeggen is een misdaad. Maar dat je daarna ook die tweede kans niet pakt om moeder en dochter bij elkaar te brengen, is wreed en onvergeeflijk. Mijn empathie voor hem is gestopt. Maar mijn moeder en ik zeggen ook altijd tegen elkaar: ‘Hij heeft misschien alles kapotgemaakt, maar uiteindelijk hebben wij gewonnen.’”
Kun je nu met haar hierover praten?
“Moeilijk, want ik spreek de taal op kinderniveau. Als ik bij haar ben, slapen we vaak in één bed. Ze wil dan mijn hand vasthouden en dan kletsen we wat. Via Google Translate stel ik haar de moeilijkere vragen. Nu ze mijn boek heeft gelezen vertelt ze meer. Dat ze zo boos is op mijn vader, verdriet voelt om wat hij ons heeft aangedaan. Binnenkort ga ik naar Korea om een intensieve taalcursus te doen. Mijn moeder is 73 en ik wil die kans pakken om nog beter met haar te communiceren. Die cursus ga ik trouwens samen met mijn dochter doen. Zij vindt Korea ook geweldig, is van plan om daar een tussenjaar door te brengen.”
Het moet ook fascinerend zijn om je geboorteland te ontdekken en te merken hoeveel cultuurverschillen er zijn.
“Dat is soms ook grappig. Over ouder worden en schoonheid bestaan zulke andere opvattingen. Voor die boekpresentatie had ik een mooi pak aangetrokken en me opgemaakt. Mijn Koreaanse moeder en zus vonden het niks en wilden me opnieuw opmaken, zodat ik er jonger uit zou zien. Ze maken mijn gezicht dan helemaal wit, bruin vinden ze lelijk. Mijn moeder wil ook graag een afspraak voor me maken bij de cosmetisch chirurg; ze vindt dat ik er te oud uitzie. In Korea voel ik me altijd lelijk, dik, bruin en lomp.”
Zo verbloemend als ze soms zijn, zo direct zijn ze dus over uiterlijkheden.
“Op het botte af. Zij vinden het niet kwetsend om elkaar aan te spreken op dit soort dingen. Ik zie ook wel dat er een goeie kant aan zit. Als wij in Nederland niet bruin terugkwamen van vakantie, had je het niet fijn gehad. In Korea zien ze het gevaar van zon. De stranden zijn leeg, als ze naar buiten gaan trekken ze bedekkende kleding aan en smeren ze zich in met factor 50. In hun kennis over huidverzorging lopen ze voorop. Als ik bij mijn moeder ben, doet ze me voor het slapengaan altijd een gezichtsmasker op.”
Je vindt Korea heel leuk, hè?
“Ik vind het fantastisch! En ik vind de toenemende interesse voor Korea ook leuk. Koreaanse films, series, muziek en eten zijn hip. Ik en ook mijn dochter zijn geregeld uitgescholden voor kut-Chinees. Nu komt er een kentering. Wat me in Korea ook blij maakt is het arbeidsethos. Hier krijg ik vaak te horen dat ik te hard werk. Dat wordt soms bedreigend of uitsloverig gevonden. Ik herken de energie van Koreanen.”
‘Mijn moeder wil graag een afspraak voor me maken bij de cosmetisch chirurg, ze vindt dat ik er te oud uitzie’
Jij maakt journalistiek van persoonlijke thema’s. Behalve over adoptie maakte je samen met je ex ook een podcast over jullie liefdesverdriet.
“Over liefde zijn eindeloos veel programma’s, maar die gaan niet vaak over uit elkaar gaan. Hoe doe je dat? Kun je vrienden blijven na een break-up? Dat vond ik mooi om te onderzoeken.”
Was het ook een rouwverwerkingsproces?
“Ja. Een journalistieke regel is: maak verhalen vanuit je litteken, niet vanuit je wond. Daar ging ik tegen in. Voor mij was het juist interessant om het rauwe, pijnlijke proces te volgen. Was het slim? Achteraf denk ik van niet. We hadden betrokken luisteraars die reageerden met adviezen of felle opmerkingen, terwijl ik enorm kwetsbaar was. Het heeft een mooi project opgeleverd, maar mijn herstel vertraagd. Het was beter geweest om afstand te nemen, elkaar minstens een jaar niet te zien. Dan was ik vast sneller over hem heen geweest. Uiteindelijk is je eigen leven natuurlijk belangrijker dan een podcast.”
In hoeverre kun je jezelf begrenzen in kwetsbaarheid?
“Ik denk dat je dat soort dingen niet kunt doen als je jezelf grenzen oplegt. Dan moet je ook gewoon echt helemaal ervoor gaan. Je mag een luisteraar of lezer nooit onderschatten. Die hebben donders goed door als je iets achterhoudt.”
MISCHA IN HET KORT
Mischa Blok (50) is radio- en podcastmaker en journalist. Ze presenteert onder andere de NPO Radio 1-programma’s VINK en MISCHA!, waarmee ze De Nachtwacht Award 2025 won, maakte de podcasts Liefdeslessen en EXEN, de podcast. In 2023 verscheen haar boek Mama Lee, over de zoektocht naar haar Koreaanse moeder. Dit jaar werd Mama Lee naar het Koreaans vertaald. Benieuwd naar het werk van Mischa? Ga naar fluister.nl voor het luisterboek Mama Lee of de podcast van haar radioprogramma.
visagie: carmen zomers. styling: graziella ferraro. voor verkoopinformatie zie inhoud.
