De film Springsteen: Deliver Me From Nowhere draait vanaf eind deze maand in de Nederlandse bioscopen. Acteur Jeremy Allen White kruipt hierin in de huid van de zanger, die het gek vond om iemand hemzelf te zien spelen, vertelde hij onlangs bij Jimmy Kimmel Live. ’De eerste paar keer dat ik de film zag, was dat best vreemd, maar Jeremy heeft erg goed gevangen wat ik op het podium doe. De fim heeft de juiste keuze gemaakt door mij niet te imiteren, maar heeft het psychologische aspect van het karakter goed weten te vangen. Het gaat erom wat er van binnenuit komt, niet wat je aan de buitenkant ziet.’
Bruce heeft veel opnames bijgewoond en was zich ervan bewust dat dat voor Jeremy best lastig moet zijn geweest. ’Niet alleen moest hij míj spelen, hij moest mij ook nog eens spelen terwijl ik op een stoel voor hem zat. Hij heeft mijn aanwezigheid getolereerd.’
Bruce werd op 23 september 1949 geboren in Long Branch, New Jersey. De zanger heeft onder meer Nederlandse roots, want zijn voorouders behoorden tot Nederlandse families die zich in de zeventiende eeuw in Amerika vestigden. De jonge Bruce ging naar een katholieke school, waar hij het vaak aan de stok had met de nonnen en rebelleerde tegen de strenge regels die hem werden opgelegd. Desondanks beweert hij dat zijn katholieke opvoeding zijn muziek het meest heeft beïnvloed. Zijn geloof gaf hem een ’zeer actief spiritueel leven’, maar, grapte hij, ’het maakt het seksueel ook erg moeilijk, want ja, eens een katholiek, altijd een katholiek’.
The Boss
Nadat hij op zevenjarige leeftijd Elvis Presley zag optreden in een tvshow huurde zijn moeder een gitaar voor hem. Bruce kreeg een paar weken gitaarles, maar stopte ermee toen het hem niet de onmiddellijke voldoening gaf die hij wenste. Na de middelbare school, waar hij een eenling was, studeerde hij kort, maar ook daar stopte hij mee. Op negentienjarige leeftijd werd Bruce opgeroepen voor zijn dienstplichtkeuring, maar slaagde niet vanwege een hersenschudding die hij twee jaar eerder bij een motorongeluk had opgelopen. Ook zijn gedrag tijdens de keuring maakte hem naar verluidt ongeschikt om in militaire dienst te gaan.
In 1964 kocht Bruce zijn eerste eigen gitaar voor nog geen negentien dollar. Later dat jaar sloot zijn moeder een lening af zodat hij voor zestig dollar een nieuwe kon kopen, een gebaar dat hij memoreerde in het liedje The Wish. Bruce was gitarist in verschillende formaties en al snel zagen mensen dat hij zomaar eens een ster kon worden. De op dat moment nog onbekende gitarist werd geroemd om zijn unieke en authentieke stijl.
In 1972 richtte Bruce een band op voor de opnames van zijn debuutalbum Greetings From Asbury Park, N.J., die bekend werd als de E Street Band. In deze periode kreeg Bruce de bijnaam The Boss, iets wat hij niet per se leuk vindt. ’The Boss heeft me m’n hele leven achtervolgd en doet dat nog steeds. Ik heb het opgegeven en ben er maar aan gewend geraakt.’ De bijnaam ontstond doordat hij de taak op zich nam om het nachtelijke loon van zijn band te innen en te verdelen. ’Zo van: ’Hé baas, krijgen we deze week betaald’? ’Tuurlijk!’.’ Aanvankelijk was de naam alleen voor intimi, tot een radio-deejay iemand van de crew het hoorde zeggen in 1974. ’Die begon het op de radio te gebruiken en toen ging het, zoals ze zeggen, viraal.’
Schommelen
Bruce’s debuutalbum werd positief ontvangen, maar diens opvolger deed het minder goed. Het derde, Born To Run, was een daverend succes en Bruce werd in één klap een wereldster. Hij verscheen in dezelfde week op de covers van zowel Newsweek als Time, waarmee hij de eerste artiest was die dit presteerde. Maar Bruce had een hekel aan die nieuwe aandacht. ’Het maakt je heel anders dan de mensen met wie je bent opgegroeid. Het is een zeer vertekend beeld om je leven door te laten leiden.’ Hij was bang dat de hype hem zou beïnvloeden en mogelijk zou veranderen. ’Je moet heel beschermend zijn tegenover jezelf, tegenover wat je dierbaar is.’
’The Boss achtervolgt me al jaren’
1984 lanceerde Bruce zijn zevende album, Born In The U.S.A., wat een van de bestverkopende albums aller tijden werd. Het was een keerpunt in Bruce’s leven. Drie jaar eerder had hij namelijk zijn eerste mentale inzinking, iets wat hem niet verbaasde aangezien hij uit een familie komt die wordt geteisterd door mentale problemen. In de podcast Awards Chatter herinnerde hij zich ’moeilijke tijden’ uit zijn jeugd doordat zijn vader aan een psychische aandoening leed. Uiteindelijk werd hij gediagnostiseerd met schizofrenie. ’Mijn familie zit vol met mentale aandoeningen, mijn tantes, mijn ooms, mijn vader. Het zit gewoon in ons bloed, dus ik werd er ook mee geconfronteerd.’ Na Bruce’s eerste inzinking op zijn 32ste volgde hij twee jaar therapie. Daarna veranderde zijn leven drastisch. ’Ik was een ander mens. Ik trouwde met Julianne Phillips tijdens de Born In The U.S.A. Tour.’ Ook zijn bankrekening maakte een flinke verandering door. ’Ik zat in een heel andere financiële situatie toen ik uit die albumcyclus kwam. Het veranderde mijn leven radicaal. Het duurde even voordat ik daaraan kon wennen, maar uiteindelijk kwam het goed.’
’Samenleving vindt dat ze mag bepalen van wie je houdt’
Op zijn zestigste kreeg Bruce een tweede inzinking. ’Ik ben zo dicht bij geestelijke ziekte gekomen dat ik weet dat ik zelf niet helemaal gezond ben’, deelde hij in 2018 met Esquire. ’Ik heb er in de loop der jaren veel mee te maken gehad en ik gebruik verschillende medicijnen om in balans te blijven. Anders kan ik nogal drastisch schommelen en een beetje uit balans raken.’ Bruce is nooit opgenomen geweest, maar opperde in zijn memoires uit 2016 dat dat wellicht wel had gemoeten. ’Het enige dat ik me herinner is dat ik me heel slecht voelde en om hulp riep. Ik ben daar misschien kortstondig dichtbij gekomen. Ik weet niet hoelang het duurde. Een paar weken? Een maand? Langer? Het was een erg slechte periode en het gebeurde gewoon. Ik moest accepteren dat ik ook dingen in me had die me naar slechte plekken konden leiden.’
Haast
Begin jaren 80 ontmoette Bruce singer-songwriter Patti Scialfa in de Stone Pony, de bar waar hij regelmatig optrad. Hij was onder de indruk van haar stem en de twee raakten bevriend. Bruce vroeg Patti om mee te gaan met de Born In The U.S.A. Tour die begon in de zomer van 1984. Eventjes leek het erop alsof ze een koppel zouden worden, totdat Bruce werd voorgesteld aan actrice Julianne Phillips, met wie hij kort daarna trouwde. De twee hadden totaal verschillende achtergronden en er was een leeftijdsverschil van elf jaar. Dat, én Bruce’s vele reizen, eiste hun tol van de relatie. Begin 1988 ging hij wederom op tour en vroeg hij Patti om mee te gaan. Julianne en Bruce gingen uit elkaar en kort daarna woonde hij samen met Patti. Daarop vroeg Julianne de scheiding aan.
The Boss kreeg kritiek vanwege de schijnbare haast waarmee hij en Patti hun relatie begonnen. ’Het is vreemd dat de samenleving denkt het recht te hebben om mensen te vertellen van wie ze wel en niet mogen houden’, vertelde hij The Advocate in 1995. ’Maar de waarheid is dat ik het hele gebeuren zoveel mogelijk heb genegeerd. Het enige wat ik weet, is dat dit echt voelt. Misschien heb ik er op de een of andere manier een puinhoop van gemaakt, maar zo is het leven nu eenmaal.’ Jaren later zei hij: ’Ik heb Julianne niet beschermd. Een soort openbare aankondiging zou eerlijk zijn geweest, maar ik was te veel bezig met mijn eigen privacy. Ik heb het slecht aangepakt en voel me daar nog steeds niet goed over. Het was wreed dat mensen er op die manier achter kwamen.’
’Vreemd om iemand mij te zien spelen’
In juli 1990 kregen Bruce en Patti een zoon, Evan. Een jaar later trouwden ze en hun dochter Jessica kwam enkele maanden daarna ter wereld. In 1994 volgde een tweede zoon, Samuel. In een interview in 1995 zei Bruce over de reden van zijn huwelijk met Patti: ’Ik heb een scheiding meegemaakt en dat was heel moeilijk en pijnlijk. Ik was erg bang om opnieuw te trouwen. Dus een deel van mij zei: ’Wat maakt het ook uit?’ Maar het maakt wel uit. Het is anders dan samenwonen. Ten eerste is het publiekelijk naar buiten treden een onderdeel van je plaats in de samenleving en in zekere zin een onderdeel van de acceptatie door de samenleving. Patti en ik vonden allebei dat het wel degelijk iets betekende.’
