‘Ik deed niet zo veel aan school, was vooral bezig met jongens en verliefd zijn’
Hartstikke leuk idee, op de foto als overijverige tennisster of met een buitenmodel poedel, maar als Ilse Warringa (46) het zelf had mogen bedenken, was zij het liefst gefotografeerd als voetballer. De bedenkster van de hysterisch populaire Luizenmoeder-serie en -film komt namelijk uit een voetbal-gezin. Haar broer en vader voetbalden en Ilse zelf stond hele zaterdagen langs de lijn met andere broer en zusje Warringa. Alles draaide om voetbal tijdens haar jeugd in het oosten van het land. Het liefst had Ilse de kicksen zelf ook aangetrokken, maar daar staken pa en ma Warringa destijds een stokje voor: voetbal was niet voor meisjes. Daar denkt Ilse zelf anders over, want naast haar zoon (16) voetbalt haar dochter (14) óók en speelt zelfs in de hoofdklasse van de jongenscompetitie. Warringa zat eerder deze zomer dan ook aan de buis gekluisterd voor het EK Voetbal. Ook toen Oranje al lang en breed uitgeschakeld was. Hoe het komt dat ‘we’ al decennialang niets winnen weet ze wel: “Een verdediger als bondscoach, dat was écht een foute keuze van de KNVB. En het gebrek aan collectief hielp ook niet. Kijk eens naar het verschil met 1988, het jaar dat we het EK wonnen… De collectiviteit van dat elftal, met mannen als Van Basten, Kieft en Gullit. Man, ik was pas dertien, maar smoorverliefd op Ruud Gullit.”
Wat is het meest krankzinnige dat de jonge Ilse Warringa ooit deed uit naam van de liefde?
“Ik was op vakantie met een vriendin. We zaten op Texel en hadden twee jongens ontmoet. Ik was ontzettend verliefd op een van die jongens. En hij op mij, dacht ik. ’s Avonds in de discotheek zei hij dat hij me de avond erna wilde zien op een speciale plek, ergens op het eiland. Dus ik wilde daarheen. Mijn vriendin snapte het totaal niet, vond het onverantwoord dat ik in mijn eentje dat hele stuk over het eiland wilde gaan lopen, maar ik ben gegaan. Want dat had ik nou eenmaal afgesproken. Dus kroop ik rond middernacht de tent uit. Navigatie had je toen nog niet, dus ik had geen idee waar ik precies moest zijn. En toen ik er uiteindelijk was, kwam die jongen niet opdagen. Dus ben ik teruggegaan. Ik denk dat ik pas rond een uur of twee ’s nachts weer in dat tentje lag. En toen ik hem de volgende dag in de discotheek zag, deed ik net of mijn neus bloedde: ik had te veel trots en eergevoel om te zeggen dat ik ’s nachts mijn tent uit was gekropen. Wat een treurnis.”
Wat voor kind was je?
“Ik was vrolijk, serieus en consciëntieus. Zo’n kind dat altijd alles goed wilde doen. Tegelijkertijd was ik altijd op zoek naar reuring: er moest iets gebeuren. En ik had al vroeg de drang naar satire die ik nu nog steeds heb. Dus ik nam het voortouw als er op school toneel moest worden gespeeld. Ik was al van jongs af aan geïnteresseerd in toneelspelen, muziek en zingen.”
Had je het naar je zin op school?
“Ja, het was een heerlijke tijd, zowel op de lagere als de middelbare school. Ik kon goed leren, maar deed niet zo veel aan schoolwerk, ik vond mijn klasgenoten veel interessanter. Ik was vooral bezig met jongens, met verliefd zijn, briefjes geven waarin ik ze verkering vroeg. Ik vond het zó leuk.”
Is dat je het zo leuk vond op school ook de reden dat je begon met het schrijven van De Luizenmoeder?
“Het zal ermee te maken hebben. Je leert zo veel in de klas, met name je sociale vaardigheden. Thuis kun je gewoon jezelf zijn, schreeuwen, schelden, maar in de klas kan dat niet. Daar leer je omgaan met veel verschillende kinderen, met een docent die je wel of niet mag, met mensen tot wie je je moet verhouden. Daar gaat De Luizenmoeder eigenlijk over, zowel de serie als de film. Het is een ode aan de goede juffen en meesters, een ode aan de kracht van het klaslokaal.”
Welke juf of meester heeft de grootste indruk op jou gemaakt?
“In de jaren tachtig had je meer meesters dan juffen, dus ik herinner me vooral de meesters. En dan met name de meester die ab-so-luut niet kon zingen. Hij gaf met zijn hand de toon aan, maar omdat ik toen al vrij muzikaal was, hoorde ik direct dat het voor geen meter klopte. Ik vond dat heel grappig. Dat heb ik altijd onthouden en ik heb het gebruikt voor juf Ank: ook zij zingt alles verkeeeerd en vaaaals. Bewust vals zingen is best moeilijk voor niet-muzikale mensen, trouwens.”
‘Als mijn kinderen iets willen, gaan ze naar mij en niet naar mijn man. Dat zegt wel iets’
Lijken meer karakters uit De Luizenmoeder op mensen uit je omgeving?
“Er zitten vooral veel aspecten van mijzelf in. Hannah, de rol van Jennifer Hoffman, is een lichte uitvergroting van hoe ik zelf rondliep op de basisschool van mijn kinderen. Ook ik kon nooit nee zeggen, voelde me continu verantwoordelijk, begeleidde alle uitjes, schreef voor de schoolkrant. En zo zit er in elk type iets van mij. Misschien het minst in Ursula, die moeder met de grote bek, die overal bovenop zit. Ik had wel iets meer van haar bravoure willen hebben.”
Wat voor moeder ben je zelf ?
“Voordat je kinderen krijgt, denk je dat je de meest ruimhartige, aardige, niet gestreste, geduldige moeder zal zijn. En op mijn beste momenten ben ik dat ook. Maar als ik ongesteld moet worden…”
Pas dan maar op, want dan is het oorlog in huize Warringa?
Lachend: “Mwah, ik probeer veel met humor op te lossen en vooral met ze in contact te blijven. En ik ben eerder te gemakkelijk dan te moeilijk: ze mogen best veel. Misschien iets té veel, denk ik weleens. Als ze iets gedaan willen krijgen, gaan ze naar mij en niet naar mijn man. Dat zegt wel iets. En voor de rest trap ik in alle valkuilen, net als andere ouders. Kan ik ineens ergens enorm bovenop gaan zitten, vind ik dat ze nou toch echt dat huiswerk moeten maken, er alles aan moeten doen om op tijd te komen. Wat raar is, want mijn ouders deden dat nooit bij mij. Als ik bleef zitten was het: o, da’s niet zo slim. Meer niet. Ze bemoeiden zich niet zo met ons. Het was dan ook een andere tijd, natuurlijk. Als je er destijds een jaartje langer over deed, was dat geen probleem. Je had meer tijd om het leven te ontdekken. Dus ik zat zelf vooral veel naar buiten te kijken, was meer met het leven zelf bezig dan met de lesstof. En eerlijk gezegd vind ik dat om je heen kijken minstens zo belangrijk als de opleiding zelf. Sterker: daar leer je het meest van. Zo kom je erachter hoe je in de wereld staat, wat voor iemand je nou eigenlijk bent.”
‘Al die mensen die iets van de film gaan vinden: ik vind het doodeng’
Jij bent in elk geval iemand die niet graag in the picture staat. Na de hysterie van de serie werd het wat rustiger, maar nu sta je weer volop in de belangstelling. Heb je getwijfeld of je deze film wel moest maken?
“Die bekendheid is inderdaad een kant van het vak die ik heb moeten accepteren. En ik had het ervoor over, want wat ik wilde vertellen vond ik belangrijker. Het verhaal over de doorgeschoten digitalisering en de managementcultuur in het onderwijs moest verteld worden. Dan neem ik die bekendheid wel voor lief.”
‘Kwetsen wil ik niet, het gaat mij om iets lichtjes uitvergroten, om satire’
Het is een van de grappigste, maar ook een van de meest politiek incorrecte films van het jaar. Twijfelde je daar niet over nu iedereen zulke lange tenen lijkt te hebben?
“Tja, we hadden vanwege corona te veel tijd, er was geen uitlaatklep en ‘dankzij’ social media kun je elke irritatie meteen ventileren. Er is geen suddertijd meer, er wordt nergens meer een nachtje over geslapen. Als je kwaad bent, kun je het meteen kwijt, waardoor alles gigantisch wordt opgeblazen. Toch heb ik niet getwijfeld aan de film, omdat ik niet zomaar wat grappen maak zonder dat daarover is nagedacht. Ik laat eigenlijk gewoon zien welke vooroordelen we allemaal hebben, hoe die denkprocessen zijn. Ik benoem ze en laat de ongemakkelijkheid ervan zien, maar ik ben er nooit op uit om te kwetsen. Het gaat mij om iets lichtjes uitvergroten, om satire, humor – want humor geeft lucht, het is mijn adem.”
De twee series waren een enorm succes. Lig je ’s nachts zwetend in bed van de druk die dat met zich meebrengt voor Luizenmoeder - De Film?
“Toen de film net af was en er niks meer aan veranderd kon worden, dacht ik: het maakt me niks uit wat mensen ervan vinden, dit is precies de film die ik wilde maken. Maar nu die première eraan komt, ben ik natuurlijk hartstikke gespannen. Al die mensen die er iets van gaan vinden: ik vind het doodeng. Tegelijkertijd is dit het verhaal dat ik wilde vertellen. Ik moest dit kwijt, ik moest mijn ergernis van me af schrijven. Als ik dat niet had kunnen doen, zou ik nu totaal gefrustreerd zijn en verkrampt van woede rondlopen. Dus dat ik deze series en film mocht maken is superfijn. Want nu hoef ik niet in therapie.”
BIOS Luizenmoeder – De Film, te zien vanaf 28 juli
Alles wat je moet weten over Luizenmoeder: De Film vind je op: SUPERGUIDE.NL/ LUIZENMOEDER
MET DANK AAN: ELLESSE, GBRIDE VIA NKSTUDIO, LACOSTE, SIMONE ROCHA X H&M, STEVE MADDEN EN REBEL EN ZIJN BAASJE SANDRA NABER
