Tijdschrift.nl is nu Lezerij

& VERDER

Sektes: ook in Nederland komt het voor

Charles Manson, Jim Jones, Bhagwan… Zomaar wat griezelige figuren, die aan het hoofd van een sekte stonden. Maar ooit geweten dat hier in de vorige eeuw ook zo’n charmante charlatan rondliep? In In de sekte Gemeente Gods duikt Jacqueline Maris in het leven van Sipke Vrieswijk.

TEKST SVEN DE LAET

DE BESTE VERHALEN VOOR JE OREN

Sektes… Klinkt als iets uit Amerika.

“Toch waren ze hier wel degelijk. En nog steeds. Laatst las ik nog een verhaal over een vrouw die duivels uitdreef in Twente. En over ex - leden van evangeliegemeente De Deur, die nu – jaren later – in verzet komen. Het is een fenomeen van alle tijden, en van alle plekken.”

Dat blijkt. Wanneer hoorde je voor het eerst over Sipke?

“Toen in 2020 het boek uitkwam van een meisje dat opgroeide binnen de Gemeente Gods. Ik kon niet geloven dat dat allemaal gebeurd was, op nog geen zeven kilometer van mijn huis. Wat wás dat voor verhaal, joh? Toen ben ik me samen met Gerrit Kalsbeek gaan verdiepen in het leven daar. We raakten in gesprek met mensen die er hadden gezeten, kregen plakboeken met foto’s uit die periode in handen en zagen zelfs politiedossiers in.”

Hoe zag dat leven binnen de sekte eruit?

“Het was ontzettend hard werken, voedsel was schaars en vrouwen en hun dochters waren er niet veilig. Zo beweerde Vrieswijk dat zij dichter bij God konden komen door hem een orgasme te bezorgen. We spraken ook een buurtbewoonster over het oude klooster dat ze hadden gekocht. Die vertelde dat ze weleens langsliep als de vrouwen buiten met tandenborstels een muurtje aan het schoonmaken waren. Dan zei ze gedag, maar antwoord? Dat kwam er niet. Het waren een soort zombies geworden.”

Je sprak meerdere oud-leden van de sekte. Lastig?

“Voor sommigen is het traumatisch. Een van de vrouwen vertelde dat het zeker tien jaar heeft geduurd voor ze haar eigen wil terugkreeg. Zelfs bij simpele zaken als wat ze wilde eten. En of ze koffie of thee wilde, bij voorbeeld. Ze was compleet gehersenspoeld.”

‘Dit kan dus echt iedereen overkomen’

Hoe raak je zó in de ban van iemand?

“Dat kan dus iedereen overkomen. Je denkt misschien dat dit vooral mensen overkomt die in de goot liggen of uit een verslaving komen. Maar bij de Gemeente Gods zaten ook mensen met héél goede banen. Zelfs een manager van Philips. Maar weet je: iedereen verlangt weleens naar iets anders. Naar iets wat jou nog gelukkiger kan maken. Als dan een type als Vrieswijk voorbijkomt, die daar héél gewiekst op inspeelt… Vergis je niet: die man verkocht daarvoor verzekeringen. Hij had humor, was vriendelijk en kon ontzettend goed lullen.”

En dan ben je gezien?

“Nou, dat is een heel proces. Je komt bij zo’n sekte binnen in een warm bad. Iedereen is aardig tegen je. Maar na verloop van tijd val je uit de gratie bij de grote leider en moet je iets doen om weer in zijn gunst en die van de andere volgelingen te komen. Dat kan iets heel kleins zijn. Een kop thee zetten of zijn sloffen pakken. Maar stukje bij beetje worden die opdrachten groter en groter. Tot je zelfs van je partner scheidt. Zo neem je uiteindelijk een nieuwe identiteit aan.”

Pittig. Wat schokte je het meest?

“Dat het zo ontzettend lang heeft geduurd voor dit aan het licht kwam. Het probleem is dat al die volwassen vrouwen geen aangifte konden doen. Zij deden het tenslotte ‘uit eigen wil’. Pas toen in de jaren negentig drie meisjes voor hun achttiende verjaardag uit de groep werden gehaald, kon de politie er iets mee. Vrieswijk kreeg tbs, maar werd later vrijgelaten en kon zo terug naar een paar trouwe volgelingen, die al die jaren dus op hem hadden gewacht. Bizar.”

ZET ’M OP! DRIE GEWELDIGE PODCASTS

1 BELGIUM’S MOST WANTED

Je kent ‘m wel uit misdaadseries: zo’n muur vol portretten van de grootste criminelen van het land. Ziet er een tikkie geforceerd uit, maar dat soort lijsten bestaat wel degelijk. Cedric Lagast duikt in de verhalen achter de gevaarlijke boeven van onze zuiderburen.

2 TUSSEN TEMPO EN TAPER

Van plan om te gaan hardlopen? Of hobbel je al een poosje en mag het een stukje sneller? Professionele renpaarden Björn Koreman en Luuk Maas nemen je mee in de wereld van trainingsgeheimen, wedstrijdtips en voedingsschema’s.

3 ANTINE EN AMBER’S ANALYSE

Och, wat is het smullen van alle B&B’s, al dan niet vol liefde. Ideaal voer voor bij de koffieautomaat. Maar benieuwd hoe het er écht aan toegaat achter de schermen? Oud-deelnemers Antine en Amber bespreken de laatste intriges en delen inside info.

podcast PAREL

Zoektocht na De Knal

Een gigantische paddenstoel van rook. Het zijn beelden die we kennen van de atoombommen op Japan, die een verwoestend einde maakten aan de Tweede Wereldoorlog. Maar welke nachtmerrie lieten die moordwapens eigenlijk achter op de grond? Hoe het in de uren na die inslag van Fat Man moet zijn geweest, hoor je in Nagasaki. In deze fictieve vertelling – soort ouderwets hoorspel – volg je Franka. Zij verliest door de aanval van de Amerikanen haar familie en huis. Wat volgt, is een bloedstollende zoektocht naar haar beste vriendin Cleo. Die missie gaat dwars door de straling, die vat krijgt op haar lijf. Om over alle andere ellende nog maar te zwijgen. Maar dat doet deze podcast dus niet.

Vind je dit interessant?

Ontdek nu alle Nederlandse top titels in één app!

Bestel nu

WAT LUISTER JIJ?

ZAKENMAN EN VANDAAG INSIDE-GEZICHT

Chris Woerts

“Veel podcasts zijn het beluisteren niet waard. Neem Boekestijn en De Wijk. Als je daar naar luistert, denk je na 20 minuten: het einde van de wereld is nabij. N Nee, dan liever Amerika in 15 minuten van Raymond Mens. Nuchter, zakelijk en zonder vooroordelen! Maar mijn favoriet is KieftJansenEgmondGijp. Je luistert altijd met een glimlach rond je lippen. De anekdotes van René van der Gijp zijn top, het is knap hoe host Michel van Egmond de mannen aan het praten krijgt, en de droge humor van Wim Kieft en nuchtere visie van Rob Jansen maken het compleet. Een betere start van de maandag kun je niet wensen. Dan is de rest van de week een makkie.”

DE VIER BESTE...

KORT EN KRACHTIG

Leuk, al die podcasts, maar zie ze maar eens in de rammetje volle agenda te knutselen. Weinig tijd, maar wel behoefte aan snel vertier of vermaak? Hier ben je in een kwartier per aflevering weer voorzien.

1 ECHT GEBEURD

De naam verklapt het al ’n beetje: mensen zoals jij en ik vertellen op een podium dat ene bijzondere verhaal dat hen ooit is overkomen. Soms verdrietig, soms gênant, maar vaak ronduit hilarisch. Doen ze onder leiding van presentatoren Paulien Cornelisse en Micha Wertheim.

2 NRC VANDAAG

Geen tijd om de krant te lezen, maar toch op de hoogte willen blijven? De redacteuren en verslaggevers van NRC praten je in een mum van tijd bij over het verhaal van de dag. Scheelt ook weer een hoop papier.

3 DE UNIVERSITEIT VAN NEDERLAND

Een echte kennissnack. Elke aflevering behandelt een vraagstuk of ontwikkeling uit de wetenschap. Die klinken bij aanvang vaak totaal ongrijpbaar, maar je zult zien dat je binnen een kwartiertje een stuk wijzer die oortjes weer neerlegt.

4 WEER EEN DAG

Vooruit, hier wordt een tikkie valsgespeeld. Het concept is kraakhelder: Marcel van Roosmalen en Gijs Groenteman praten iedere ochtend in stipt twaalf minuten bij over wat er speelt in de wereld. Maar Marcel zou Marcel niet zijn, als hij die kookwekker niet straal zou negeren en er vrolijk wat minuten bij lult.

Lees meer

Alle artikelen
“Het dromerige loopt als een rode draad door ons leven”
vtwonen

“Het dromerige loopt als een rode draad door ons leven”

Toen natuurliefhebbers Ylva en Chris deze oude boerderij aan het water zagen, begonnen ze meteen te schetsen. De warme, dromerige woon- en werkplek die ze creëerden, heeft een magnetische werking.

Lees meer
On TOP of the WORLD
ELLE Decoration

On TOP of the WORLD

In costa rica, verstopt in de knalgroene heuvels van kustdorp uvita, ligt een huis waar kunst en natuur naadloos in elkaar overlopen. Adobe design ging hier voor louter grootse gebaren.

Lees meer
Noa maakt andré hazes braaf
Party

Noa maakt andré hazes braaf

De liefde spat ervanaf! Wie André Hazes (32) de afgelopen jaren heeft gevolgd, zag een jongeman die regelmatig met zichzelf worstelde. De zanger leefde jarenlang als een echte levensgenieter, dook geregeld het nachtleven in, kampte openlijk met drank- en drugsproblemen en beleefde een stormachtige knipperlichtrelatie met Monique Westenberg. Maar wie André nu ziet naast zijn nieuwe liefde Noa Braaf (25), ziet vooral rust. En voor het eerst in lange tijd ook stabiliteit. Tijdens het ’Musical Awards Gala’ konden fotografen hun ogen en lenzen nauwelijks van het stel afhouden. André en Noa straalden zichtbaar van geluk. Noa kijkt verliefd naar haar vriend, terwijl André ontspannen, ondeugend en vooral opgelucht in de camera kijkt, alsof er een enorme last van zijn schouders is gevallen. De twee ogen verliefd, vertrouwd en opvallend rustig…

Lees meer
Slaap lekker ?!
Quest

Slaap lekker ?!

Te veel mensen slapen slecht. En dat is een serieus probleem. Wetenschappers kijken in het brein om te zien wat er fout gaat. Kunnen zij ons onze nachtrust teruggeven?

Lees meer
Filosofie Magazine

7 tips voor omgaan met ellende in de wereld

De ‘antwoordelijkheidscrisis’, zo noemt filosoof Frank Meester onze situatie. Van ecologische rampen tot oorlogen en femicide: dagelijks worden we overspoeld door een hele bak aan ellende. We willen daar antwoorden op zoeken, maar voelen ons machteloos en verlamd. Hoe gaan we om met al die ellende in de wereld? Meester geeft 7 tips. tip 1 Eet geen dierlijke producten ‘Veel van de ellende om ons heen komt doordat we mensen boven andere dieren stellen. We denken dat we het recht hebben om dieren te gebruiken als proef konijnen, ze onder erbarmelijke omstandigheden vast te houden en ze te vermoorden. Er is zoveel pijn en leed door onze omgang met andere dieren. Door te stoppen met het eten van dierlijke producten, pak je die enorme bak aan ellende aan.’ tip 2…

Lees meer