Wie dacht dat Jan Smit na zijn scheiding in rustiger vaarwater zou komen, heeft buiten IrisQueen gerekend. De influencer en zangeres lijkt vastbesloten een hoofdrol in zijn leven op te eisen, of hij daar nu op zit te wachten of niet. Zijn fanatieke bewonderaar duikt op de meest onverwachte momenten op met verrassingen die menig wenkbrauw doen fronsen. Wat begon als een pikante grap, krijgt zo steeds meer trekjes van een regelrechte obsessie.
Jan verhuisde, nadat in maart zijn breuk met Liza Plat bekend werd, tijdelijk naar Broek in Waterland.
‘Triest en lachwekkend wat er bijgehaald wordt’
Daar hoopte hij vermoedelijk op adem te komen, maar zijn nieuwe buurvrouw maakte meteen duidelijk dat anonimiteit er niet in zat. Iris Schoutsen, bekend als IrisQueen, dook op tussen de verhuisdrukte, filmde in de straat en belde bij hem aan met een wel héél persoonlijk welkomstcadeau: een taart met de tekst ‘Welkom Jan Smit’ en een topless foto van zichzelf.
Flirtshow
Jan deed beleefd open en nam het cadeau aan. Zijn reactie was vriendelijk, maar bepaald niet uitnodigend. Voor Iris was dat geen reden om gas terug te nemen. Ze bracht vervolgens het liedje Jan M'n Buurman uit, waarmee Jan's toch al pijnlijke nieuwe woonfase ineens veranderde in een openbare flirtshow. De vraag was toen al: vond hij dit werkelijk grappig, of hield hij zich vooral groot om geen extra olie op het vuur te gooien? Dat vuurtje laaide begin augustus opnieuw op tijdens de Beemster Kermis. Terwijl Jan stond te zingen, klauterde Iris onuitgenodigd het podium op. Op beelden is te zien hoe ze uitdagend danst in ondergoed waarop zijn gezicht groot staat afgedrukt. Beveiligers werkten haar snel van het toneel. Later werd ze door agenten meegenomen. Volgens berichtgeving kwam ze na een nacht in de cel weer vrij.
Ongemak
Het tafereel is bijna te bizar om te verzinnen. Een vrouw die eerst met een pikante taart bij je huis staat, daarna een lied over je maakt en vervolgens half ontkleed je optreden binnendringt: zelfs voor een volkszanger die al dertig jaar alles heeft meegemaakt, is dat geen gewone fanliefde meer.
Jan hield zijn reactie luchtig. ‘Beemster Kermis was allesbehalve saai’, schreef hij bij de beelden. Ook noemde hij Iris spottend een ‘surprise act’. Achter die grap kan best wat ongemak schuilgaan. Want hoe lach je iets weg dat niet bij één stunt blijft, maar telkens een stapje dichterbij komt?
Vergrootglas
Alsof deze aandacht nog niet genoeg is, ligt ook Jan's privéleven sinds maart volledig onder een vergrootglas. Na zeventien jaar samen en veertien jaar huwelijk besloten hij en Liza uit elkaar te gaan. Over de reden zwegen zij vanaf het begin. Dat leverde het tegenovergestelde op van rust: de geruchtenmolen draaide op volle snelheid. Juicevlogger Yvonne Coldeweijer beweerde dat Jan een nieuwe liefde zou hebben en tijdens zijn huwelijk jarenlang geregeld ontrouw zou zijn geweest. Bewijs voor die verhalen is niet openbaar gemaakt en Jan noch Liza heeft iets bevestigd. Toch bleven ze hardnekkig rondzingen, mede omdat het voormalige stel zelf geen uitleg gaf.
In Volendam, waar vrijwel iedereen elkaar kent, is één fluistering al snel genoeg voor een complete dorpsroman.
Affaire
Ook werd een vrouw uit Jan's omgeving publiekelijk met hem in verband gebracht. Die vermeende affaire werd ontkend en een bevestigde nieuwe liefde is nooit opgedoken. Daarmee blijft de belangrijkste vraag rond de scheiding onbeantwoord: groeiden Jan en Liza simpelweg uit elkaar, of speelde er achter de schermen meer dan zij willen vertellen?
Jan koos ervoor niet elk verhaal afzonderlijk te bestrijden. ‘Het is ergens triest en lachwekkend tegelijk wat er allemaal bijgehaald wordt’, zei hij in zijn radio-programma. Volgens hem had het gezin bewust besloten niet inhoudelijk te reageren. ‘De enigen aan wie wij verantwoording hoeven af te leggen, dat zijn we zelf, aan elkaar.’ Begrijpelijk, maar zijn stilte laat tegelijk ruimte voor speculatie. Geen ontkenning is geen bewijs, maar in roddelland wordt elk stilzwijgen verdacht.
Rijtjeshuis
Inmiddels is de scheiding officieel en zijn ook de woonkaarten opnieuw geschud. Jan heeft zijn tijdelijke huurhuis verlaten en woont weer in de ruime gezinsvilla in Volendam. Liza is verhuisd met de kinderen naar een rijtjeshuis vlakbij, dat Jan voor hen zou hebben gekocht. De afstand tussen de huizen is nauwelijks een minuut lopen. Praktisch voor dochter Emma en zoon Senn, maar het beeld blijft opvallend: hij terug naar de villa, zij met de kinderen naar een veel bescheidener huis.
‘Onze enige verantwoording is aan elkaar’
Dat hoeft natuurlijk niets te zeggen over de onderlinge verhoudingen. Jan benadrukte juist dat hij en Liza goed met elkaar omgaan. ‘Ik heb zeventien heel liefdevolle jaren met Liza gehad. We hebben lief en leed gedeeld en daar ben ik haar ontzettend dankbaar voor.’ Door de kinderen zullen ze volgens hem altijd verbonden blijven.
Pijn
Achter die woorden zal de pijn niet zomaar verdwenen zijn. ‘Het is ontzettend verdrietig natuurlijk als je uit elkaar gaat. Er komt een hoop pijn bij’, gaf Jan toe. Daar kwam de publieke afrekening bovenop, met verhalen over vreemdgaan, een vermeende nieuwe vrouw en zijn ex die de villa moet verlaten. Jan wilde rust, maar kreeg verhuiswagens, juicekanalen en een buurvrouw met een wel heel bijzondere taart.
Jubileum
Veel tijd om over alle ellende te piekeren, had Jan niet. Begin augustus vierde hij in Volendam zijn dertigjarig artiestenjubileum met drie uitverkochte concerten. Even draaide het niet om zijn scheiding, affaires of een opdringerige bewonderaar.
Na de eerste avond was Jan zo vol adrenaline dat slapen er nauwelijks van kwam. ‘Ik moet mezelf echt even knijpen af en toe. Dankbaarheid en trots overheersen dit weekend.’
En zowaar: de concerten verliepen zonder grote incidenten. Wie na de pikante taart, het buurvrouwlied en de onderbroekactie opnieuw een stunt van IrisQueen verwachtte, kwam bedrogen uit. Voor zover bekend liet zij zich niet zien. Na alle onrust kreeg Jan zo misschien wel het mooiste jubileumcadeau van allemaal: even gewoon als vanouds Jan Smit de zanger zijn.
