‘Twee jaar geleden begon ik bij een nieuwe werkgever en ik had direct een klik met een mannelijke collega,’ vertelt Lilian (49). ‘Hij was tien jaar jonger dan ik. We namen elkaar in vertrouwen over dingen waar we in het werk tegenaan liepen, maar we bespraken ook hoe ons weekend was geweest en ik vertelde hem over mijn kinderen. ‘Ben je getrouwd?’ vroeg hij al snel. Ik merkte dat er spanning tussen ons was en dat ik zijn aandacht heel fijn vond. Hij maakte iets in me los wat ik al lang niet had gevoeld. Hij was helemaal mijn type, ik vond hem superaantrekkelijk met zijn grote bos krullen. Ik realiseerde me dat ik moest oppassen, maar vond het moeilijk om een stap terug te doen. Ik zag hem elke dag op het werk en zijn veelbetekenende grapjes vond ik stiekem best leuk. ‘Ik zie je vanavond,’ zei hij dan bijvoorbeeld met een knipoog. Of als ik vroeg of hij nog wat leuks ging doen, dan zei hij: ‘Ja, jou.’ Natuurlijk, het kon niet. Ik was monogaam en zat niet te wachten op een affaire. Maar zolang het bij praten en grapjes zou blijven, was er niets aan de hand. Toch?’
Dat vertelde de getrouwde Claire (55) zichzelf ook toen ze via de sportschool een andere man leerde kennen. ‘Het ging geleidelijk. We zagen elkaar al een paar maanden tijdens een groepsles, toen hij een keer na de les naar me toe kwam met een smoes. Of ik wist hoe het koffieapparaat werkte. Al snel raakten we met elkaar aan de praat en we bleken veel raakvlakken te hebben. We hebben allebei dezelfde studie gedaan en groeiden op in dezelfde woonplaats. Steeds vaker dronken we na afloop van de les samen koffie. Ik merkte dat ik me erop begon te verheugen hem te zien. Ik kocht een andere sportoutfit en deed make-up op, terwijl ik dat voorheen nooit deed. Vreemdgaan kwam niet bij me op, maar dit geflirt vond ik onschuldig. Ik vertelde mijn man gewoon over hem. Ik denk om mijn eigen spanning wat weg te nemen. Het hielp allemaal niets. Alhoewel het altijd bij praten is gebleven, werd ik tot over mijn oren verliefd op hem.’
‘Hij maakte iets in me los wat ik al lang niet gevoeld had’
Emotionele intimiteit
‘DOOR MIJN EMOTIONELE AFFAIRE KREEG MIJN seksleven THUIS EEN ENORME BOOST’
Vreemdgaan zonder seks, volgens de Amerikaanse psycholoog Shirley Glass is het een ware epidemie. 82 procent van de koppels die zij behandelt heeft een affaire met iemand die eerst ‘gewoon een vriend’ was. In haar boek Not just friends beschrijft ze dat steeds meer mensen diepe, gepassioneerde relaties aangaan en er te laat achter komen dat ze de grens zijn overgegaan van een platonische vriendschap naar een romantische liefde. Ook social media en datingsites spelen hierbij een rol. Het is veel makkelijker om een connectie te maken met vreemden dan vroeger. Maar wanneer is er nu sprake van emotionele ontrouw? ‘Op het moment dat je het thuis niet vertelt,’ zegt relatie- en scheidingsexpert Roos Boer. ‘Als de vriendschap een geheim wordt. Het kan bijvoorbeeld zijn dat je in het algemeen niets vertelt over ‘die ander,’ maar het kan ook zo zijn dat je een bepaald appje niet zo snel zou laten lezen. Zodra je dat voelt, ga je al een grens over.’
Daarbij is bij een emotionele affaire sprake van intimiteit op emotioneel niveau. Je deelt met je affairepartner dingen die je niet deelt met je gewone partner. Of misschien deel je wel onvrede over je relatie. ‘Ook als je merkt dat je verwachtingen anders worden – dat je echt zit te wachten op een appje bijvoorbeeld – is dat een teken dat het niet meer gaat om een gewone vriendschap,’ zegt Roos Boer. ‘Vaak voelen mensen die een emotionele affaire hebben zich tot elkaar aangetrokken. De kans dat een emotionele affaire overgaat in een fysieke is erg groot.’
‘ZOLANG HET BIJ PRATEN EN GRAPJES ZOU BLIJVEN, WAS ER NIETS AAN DE HAND. toch?’
‘Ik kocht een andere sportoutfit en maakte me op, terwijl ik dat voorheen nooit deed’
Verslavend
Lilian vertelt: ‘Mijn man wist niets van die collega af. Ik denk wel dat hij een sterk vermoeden had, want hij zag een keer een onschuldig appje en vroeg of hij zich zorgen moest maken. Ik zei van niet. Hij is nogal jaloers en ik wilde hem niet kwetsen. Daarbij was ik ervan overtuigd dat ik genoeg zelfbeheersing had om niets met die collega te doen. We waren gewoon vrienden met een beetje geflirt. Meer niet.’
Ze dacht altijd dat alleen mensen met een slechte relatie zich aangetrokken voelen tot een ander. ‘Maar dat was in mijn geval totaal niet zo. Elke relatie heeft zijn ups en downs, maar ik was ervan overtuigd dat mijn relatie gewoon goed zat. Een voordeel van mijn emotionele affaire was dat het seksleven van mijn man en mij een enorme boost kreeg. Die collega maakte zo veel bij me los dat we het bijna elke dag deden. Aan de andere kant hadden mijn man en ik juist meer ruzie. Als ik erop terugkijk, denk ik dat dat te maken had met het feit dat ik ontzettend in de knoop zat met mezelf en mijn gevoelens voor die ander.’
‘Als hij me met een verliefde blik aankeek, voelde ik me jaren jonger’
Ook Claire zat in de knoop. ‘Ik merkte dat mijn verliefdheid steeds erger werd, dat mijn gevoelens voor de man van de sportschool dieper werden. We hadden zulke goede gesprekken, zaten helemaal op een lijn. We kregen echt een emotionele band. Ik voelde me enorm tot hem aangetrokken. En hij tot mij, want hij kon me aankijken met een intense, verliefde blik. Die spanning had ik lang niet meer gevoeld, het was alsof ik weer jaren jonger was. Het was zo leuk dat ik het niet wilde opgeven.’
‘Spanning is verslavend,’ zegt Roos Boer. ‘Een affaire, ook een emotionele, kan een heerlijk gevoel geven. Je gaat weer ‘aan’, je bent weer alive. Het is heerlijk om je begeerd te voelen, al is dat alleen maar door een bepaalde blik of iets wat iemand zegt. Je hoeft niet per se een slechte relatie te hebben om hierin verstrikt te raken. Vaak raakt begeerte en spanning in een lange relatie meer naar de achtergrond. Dus dat nieuwe voelt per definitie fantastisch.’
Een emotionele affaire laat volgens de relatietherapeut wel zien wat je in de loop der jaren bent kwijtgeraakt. ‘Je kunt je bijvoorbeeld weer een stuk jonger voelen, iets waar je misschien wel naar verlangt. Of je komt erachter dat je toch iets mist in je relatie. Wederzijdse interesse bijvoorbeeld, of goede gesprekken. Of misschien mis je al lang iets op seksueel vlak. De affairepartner laat zien wie je wilt zijn en het kan moeilijk zijn om dat te stoppen.’
‘ZIJN VEELBETEKENENDE GRAPJES VOND IK STIEKEM best leuk’
Schadelijk
Toch is dat wel het beste dat je kunt doen. ‘Het is vaak moeilijker om van een emotionele affaire los te komen dan een fysieke, omdat er een diepe emotionele band is opgebouwd,’ zegt Roos Boer. ‘Maar je kunt het niet allebei hebben. Een emotionele affaire is niet respectvol naar de partner toe. Het feit dat er zo’n intieme band met een ander is, is altijd schadelijk voor je relatie. Het vertrouwen wordt geschaad, en ja, ook als er niets fysieks gebeurt. Doordat je iets achterhoudt zal je partner – als het uitkomt – álles in twijfel trekken en je op meer vlakken niet meer geloven.’ Het feit dat het vaak geleidelijk gaat omdat het eerst een vriendschap is, doet daar niets aan af. ‘Zodra je merkt dat je gevoelens hebt, is het verstandig om te kiezen. Blijf ik aandacht geven aan de ander, of stop ik het contact? Alles wat je aandacht geeft groeit.’
Maar toen de man van Claire vroeg of ze het contact met de man op de sportschool wilde minimaliseren, zei ze nee. ‘We hebben een goed huwelijk, maar mijn man koos vaak voor zichzelf, ten koste van mij. Ik voelde me op mijn beurt niet geroepen om dit leuke contact voor hem aan de kant te zetten. Ik genoot, nu was het mijn tijd. Zolang er niets fysieks gebeurde, was er niets aan de hand.’
Maar dat was er wel. Toen de wederzijdse aantrekking te groot werd, besloten Claire en haar sportschoolvriend afstand te nemen. Een beslissing die ze namen met het verstand. ‘Hij koos voor een andere sportschool. Dat is nu een jaar geleden en ik mis hem nog elke dag. Onze gesprekken, de spanning die er was. Het was twee keer per week zó gezellig en zó leuk. Stiekem denk ik er weleens aan hoe het zou zijn om met hem verder te gaan, maar diep in mijn hart weet ik dat ik mijn man nooit zal verlaten.’
Kiezen is verliezen
‘Als een emotionele affaire eindigt, moet je je relatie herstellen én er breekt een periode van rouw aan,’ zegt Roos Boer. ‘Kiezen is verliezen. Dat kan erg pijnlijk zijn, zeker als je veel om de ander bent gaan geven. Het is dan goed om hulp te zoeken. Met relatietherapie kun je je relatie weer op de rit krijgen en bespreken wat ervoor zorgde dat er ruimte ontstond voor een ander. Beide partners hebben hier een aandeel in. Met individuele therapie kun je handvatten krijgen voor hoe je kunt omgaan met het verlies van je affairepartner.’
Het is fijn om je begeerd te voelen, al is dat alleen maar door woorden of een blik
‘De affaire met mijn collega heeft veel indruk op me gemaakt,’ zegt Lilian. ‘Toen hij het bedrijf verliet en ik daarna geen contact meer met hem had, voelde dat best zuur na de klik die we hadden. Ik had echt een soort liefdesverdriet. Soms, vooral als ik grote ruzie heb met mijn man, denk ik weleens: ik had toch iets met die collega willen doen. Maar dat denk ik alleen als ik boos ben. Het is goed dat er nooit iets is gebeurd. Ik wil mijn man niet kwetsen.’
‘Toen e geen contact meer hadden, voelde ik een soort liefdesverdriet’
