ANNEMIEKE VERLOOR HAAR DOCHTER EN STARTTE STICHTING ANNE-BO
'Mijn grootste angst was dat Anne-Bo vergeten zou worden'
Rechtvaardigheid
Toen Anne-Bo overleed, was mijn grootste angst dat ze vergeten zou worden. Daarom bedacht ik dat ik in haar naam een stichting wilde oprichten om meisjes te steunen die het minder makkelijk hebben. Meiden die willen studeren, maar dat om wat voor reden dan ook niet kunnen. Ik zocht naar iets wat dicht bij Anne-Bo stond. Bij haar was het alleen nooit de vraag óf ze zou studeren, maar wat ze zou studeren. Het lijkt zo gewoon, maar dat is het niet. Anne-Bo was zich altijd bewust van haar luxepositie. Ze stoorde zich enorm aan onrechtvaardigheid en ongelijkheid. Toen ze nog leefde, hadden we het er best vaak over hoe we anderen die het minder goed hadden, konden helpen. In mijn hoofd had ik dus al vrij snel een verhaal, een uitgewerkt plan.
Annemieke: "Het was een doodnormale zondagmiddag, 13 oktober 2019. Rond het middaguur werd er aangebeld. Er stonden twee politieagenten voor de deur. Zij vertelden mij dat mijn oudste dochter Anne-Bo was overleden in haar studenten huis in Amsterdam. Zomaar. Plotseling. Twee weken voor haar twintigste verjaardag. Ik begreep er niets van. Nog steeds niet. Anne-Bo was kerngezond, sportief, vol levenslust. Ze kreeg die zondag te maken met de grootste pech die je kunt hebben. Ze bleek te zijn overleden aan een myocarditis, een ontsteking aan de hartspier die binnen een paar uur fataal kan zijn. Ik kan inmiddels de feiten vertellen, weet nog precies wat er die zondag is gebeurd, maar het herbeleven, het voelen, blijft moeilijk. In een split second staat je wereld op z'n kop en is niets meer hetzelfde. Mijn toekomst zoals die had moeten zijn, is weg. Het gekke is dat ik vrijwel meteen na dit vreselijke nieuws wist dat ik iets moest doen in naam van Anne-Bo.
Hoe of wat, dat had ik die eerste dagen nog niet concreet. Laat staan dat ik tot actie kon komen. Ik was in shock, volledig van de wereld. Zoiets meemaken, een kind verliezen, is niet te doen. Die greep me zo aan dat ik in het prille begin niet kon praten, niet kon lopen en de supermarkt niet meer vond om boodschappen te doen. Het was één grote mist. Pas na verloop van tijd vond ik een manier om te leven met het verlies. Maar het verdriet wordt niet minder. Het voelt alsof mijn hersenen sinds de dood van Anne-Bo in tweeën zijn gesplitst. De ene helft gebruik ik voor het dagelijks leven. Voor mijn werk, voor Stichting Anne-Bo, voor gesprekken die ik voer en de duizend-en-een dingen die ik regel. Maar de andere helft is altijd bij Anne-Bo. Ze is er voortdurend en dat verandert nooit."
zusje Annemieke, die we ook wel junior noemen. Ik had na mijn scheiding een oud pandje gekocht in de binnenstad van Haarlem. In de tuin stond een oude schuur, die ik heb laten verbouwen tot een studio voor Anne-Bo. Daarmee was ze natuurlijk helemaal de bom. Net zestien en dan al zo'n eigen, hippe ruimte. We waren supergelukkig met z'n drieën. Er was reuring in en rondom huis. Toen Anne-Bo op kamers ging, kwam ze regelmatig terug in de weekends. Dan gooide ze haar weekendtas in een hoek, zette ze een muziekje aan en ging ze in de vensterbank staan dansen en zingen. Dat was Anne-Bo. Wat ben ik blij dat ik destijds zo veel filmpjes heb gemaakt van al die geluksmomenten. Anne-Bo was een heel extravert en sociaal bewogen kind. Ze had altijd oog voor een ander, zonder te oordelen. Viel iemand in de klas buiten de boot, dan nam zij het voor diegene op. Mensen gingen ook altijd naar Anne-Bo toe als ze hulp nodig hadden.
Supergelukkig
"Anne-Bo was een bijzonder meisje. Voordat ze ging studeren en in Amsterdam op kamers ging, woonde ze bij mij, samen met haar jongere
Ik weet nog dat ze eens werd gebeld door een verdrietig vriendinnetje. Haar ouders hadden ruzie en haar vader was boos vertrokken. 'Ik kom eraan', zei Anne-Bo en ze stapte direct op de fiets om dat vriendinnetje te gaan troosten."
Mijn leven
'Dit past precies bij wie Anne-Bo was. Haar karakter leeft erin voort. Ook zij kwam op voor de underdog, zag mensen die anderen niet zagen'
Maar de uitvoering kwam pas later. Na een maand of acht belde een zakelijke relatie van mij, een bankdirecteur. Ze zei dat ze iets wilde doen voor het goede doel, met Anne-Bo in gedachten. Ik vertelde haar dat ik zelf iets wilde opstarten. En schetste haar de voorzichtige contouren van Stichting Anne-Bo. Ze was meteen enthousiast en werd onze eerste sponsor. Vervolgens reisde ik door heel Nederland en sprak ik met allerlei mensen op het gebied van kansengelijkheid. Alleen geld geven aan studentes was niet genoeg, ontdekte ik. Jonge vrouwen hebben iemand nodig die naast hen staat. Een rolmodel. Een coach. Iemand die zegt: 'Ik geloof in jou.' Of die helpt met het invullen van belastingpapieren of met je naar het theater gaat. Zo ontstond het idee om meisjes die willen studeren, maar dat door omstandigheden niet kunnen, te koppelen aan een persoonlijke coach. Vrouwen uit het bedrijfsleven, de medische wereld of de wetenschap. Ze vinden het allemaal geweldig om te doen. Het hele idee past ook precies bij wie Anne-Bo was. Ook zij kwam op voor de underdog, zag mensen die andere mensen niet zagen. Ze wilde helpen. Ik weet zeker dat zij met al die meisjes die we nu met Stichting Anne-Bo steunen, vriendinnen had kunnen zijn. Daarom voelt deze stichting voor mij zo logisch. Haar karakter leeft erin voort.
Wat begon als een idee, is nu uitgegroeid tot iets veel groters dan ik ooit had kunnen bedenken. We ondersteunen inmiddels zo'n zeshonderd meisjes door heel Nederland. Ze krijgen een studiebeurs, een coach, een laptop, studieboeken, soms ook huisvesting, en vooral een netwerk waarop ze kunnen terugvallen. We werken met meisjes die opgroeien in armoede, meisjes met een vluchtverleden en meisjes die het zonder ouders moeten doen of in onveilige thuissituaties zijn opgegroeid. Hun zijn dingen overkomen die je soms nauwelijks kunt bevatten. Juist daarom moet alles wat wij doen ook goed zijn. Als we iets beloven, dan doen we het ook. De meisjes moeten op ons kunnen bouwen. In het begin kende ik alle meisjes. Nu helaas niet meer, daarvoor zijn we te groot. En we groeien nog steeds. Ik probeer wel zo veel mogelijk op verschillende plekken mijn gezicht te laten zien.
Waardevol
"Wat me elke keer raakt, is dat je echt het verschil kunt maken. De meisjes zelf geloven vaak niet dat ze kunnen gaan studeren en dat wij alles voor ze bekostigen. Als ze hier komen, zijn ze nerveus, een tikkeltje wantrouwend, voorzichtig. Maar gaandeweg ontdooien ze en zie je ze groeien. Een geweldig proces. Laatst was koningin Máxima bij ons op werkbezoek, heel bijzonder. Ze sprak met wat studentes en als een moeder zei ze precies dezelfde dingen tegen hen die ik ook altijd zeg: 'Blijf jezelf ontwikkelen. Let goed op je geld, doe geen gekke dingen.' Door de stichting is Anne-Bo er ook altijd. Elke dag wordt haar naam genoemd. Elke sticker, elke brief, elke bijeenkomst draagt haar naam. Op die manier houd ik haar 'in leven'. De meisjes die we helpen, kennen ook allemaal haar verhaal, we vertellen erover. Op haar verjaardag, maar ook op haar sterfdag, krijg ik altijd appjes van de meiden. Soms ook zomaar. Laatst was een van hen naar Berlijn voor een studiereis. Ze had een Anne-Bo-tas bij zich en stuurde me een selfie met die tas. Anne-Bo reist met mij, appte ze. Zo lief. Ook op andere momenten leven ze mee. Oud en nieuw bijvoorbeeld is voor mij iets verschrikkelijks. Even voor middernacht denk ik dan: wéér een nieuw jaar zonder mijn oudste. Maar als één minuut na middernacht mijn WhatsApp volstroomt met hartjes van die meiden, kan ik er toch weer tegen. Dat is echt heel waardevol.
'Na het verlies van Anne-Bo wilde ik meer doen met zingeving, iets voor anderen betekenen'
Vroeger was ik headhunter en runde ik een commerciële praktijk. Na de dood van Anne-Bo wilde ik per se meer met zingeving doen. Ik wilde iets betekenen voor een ander. Dat noemen ze posttraumatische groei. Sommige mensen maken na een traumatische ervaring een mooi schilderij, anderen schrijven een boek. Ik ben de hele dag bezig voor een ander. Dat geeft mij voldoening en mijn leven weer een beetje zin. Het betekent niet dat mijn verdriet weg is. Dat blijft. Levenslang. Mensen die een partner verliezen, worden weduwe of weduwnaar. Mensen die hun ouders verliezen, worden wees. Voor ouders die hun kind verliezen, bestaat geen woord. Misschien omdat het niet te bevatten is. Het is simpelweg te groot. De toekomst zoals die had moeten zijn, is er niet meer. Alles wat nog had kunnen gebeuren, maken we niet meer mee.
Als wij nu wat te vieren hebben, is dat altijd met een zwart randje, omdat Anne-Bo er niet meer bij is. Er is altijd dat gat. We zijn nooit meer compleet. Het leven van mijn andere dochter Annemieke gaat wel door. Dat moet ook. Ze is bijna klaar met haar studie, woont op zichzelf en werkt inmiddels ook binnen Stichting Anne-Bo. Dat doet ze echt geweldig. Soms vertegenwoordigt ze mij als ik niet kan. Dan staat daar de zus van Anne-Bo. Dat raakt mensen en mij ook. Het is fijn om dit samen te kunnen delen.
Stevige basis
"Van mij mag Stichting Anne-Bo eindeloos groot worden. Hoe groter we zijn, hoe meer meiden we kunnen helpen. Ik probeer een stevige basis neer te zetten, zodat ze straks ook zonder mij verder kunnen. Ik zal altijd betrokken blijven, maar ik werk nu in het tempo van een twintigjarige. Het is topsport. Altijd in de hoogste versnelling, gas erop. Het is ongekend wat we zo voor elkaar krijgen. Maar of ik dat nog eens tien jaar volhoud… Vaak vragen mensen: 'Wat zou je nog willen?' Maar ik heb naast mijn werk geen duidelijke richting meer. Ik zie het wel en leef nu bij de dag. Ik heb een heel lieve partner. Hij kwam in mijn leven na de dood van Anne-Bo. Een buurman, die zich mijn uitbundige dochter nog herinnert. Dat is een fijn idee. Hij heeft een geweldige levensinstelling, doet vooral dingen waar hij zich goed bij voelt. Dat probeer ik van hem over te nemen. Ik ben veranderd door wat me is overkomen. Futilliteiten doen er niet meer toe. Als ik iemand hoor klagen over onzinnige dingen, haak ik af. Daarvoor is geen ruimte meer in mijn hoofd. Ik focus me vooral op het geluk van mijn jongste dochter Annemieke en op de stichting, de nalatenschap van Anne-Bo. Zolang ik leef, blijf ik ervoor zorgen dat haar naam rondzingt."
TEKST: JOLANDA HOFLAND. FOTO'S: YASMIN TAN.
