De Facebookpagina I Hate Tesla verwelkomt nieuwe leden met het volgende bericht: “Tesla’s zijn slecht ontworpen auto’s. Elon Musk heeft de nare gewoonte om beloftes te maken die hij niet kan nakomen. Zijn klantenservice behoort tot de slechtste in de branche. Deze groep is voor iedereen die zijn of haar slechte ervaringen met dit automerk wil uiten of delen. Schelden is toegestaan. Maar wees lief tegen elkaar.” Vooral van die eenna-laatste regel maken de honderden actieve leden gretig gebruik. “Wat een stuk stront,” reageert een zekere Ontario op een foto van iemands gloednieuwe Tesla Cybertruck. “De brandstichtingen zullen doorgaan,” waarschuwt ene Terry Jager. Maar hier wordt ook gelachen. Antoine Sansoucy uit Frankrijk post een foto van zijn Toyota, pal naast een Tesla-oplaadstation, en schrijft daarbij: “Kijk, ik parkeerde op deze manier om de Tesla-rijders te irriteren. Voordat ik vertrok, plaatste ik ook nog mijn uitlaatpijp op een paar centimeter afstand van een witte Tesla en gaf ik vol gas, waardoor er een vieze olielucht en een grote zwarte vlek op de Tesla achterbleef.” Kinderachtig natuurlijk, maar in dit digitale broeinest voor Teslahaters goed voor zestien lachende emoticons en een schouderklopje van ene Gonbe: “Lekker voor die narcist!”
Ernstige bedreigingen
Deze haatvolle uitingen jegens het succesvolste automerk van de afgelopen vijftien jaar staan niet op zichzelf. Verre van zelfs. Tesla bevindt zich nu al een poosje in een heuse shitstorm van felle kritiek, dalende verkoopcijfers, ernstige bedreigingen, wereldwijde brandstichtingen en gewelddadige protestacties. Er vloeide zelfs een nieuwe term uit: Tesla-schaamte. En ja, die heerst ook in Nederland. Het programma EenVandaag becijferde onlangs nog dat drie op de tien Nederlandse Tesla-eigenaren momenteel serieus overweegt zijn of haar Tesla van de hand te doen. Vier op de tien voelt zelfs, jawel, Tesla-schaamte.
Even terug naar 2012. Het oorwurmliedje Gangnam Style domineert de radiozenders, de Oranjeequipe scoort twintig medailles op de Olympische Spelen in Londen en de allereerste Tesla’s flitsen voorbij op onze snelwegen. Het automerk is niets minder dan revolutionair. Een gladgestreken bolide zonder uitlaat, motorgeronk of traditionele cockpit vol knoppen en hendels, maar met een enorm touchscreen in het midden waarmee je álles kunt bedienen. Geen dashboard, benzinedampen of mechanische vertraging, maar wel stilte, software en razendsnelle acceleratie die niet via een verbrandingscurve loopt. Vanuit stilstand naar 100 kilometer per uur in een paar luttele seconden.
Dacia-, Mitsubishi- en Hyundaieigenaren blijven net iets te lang stilstaan bij laadpalen om deze wonderen op wielen met eigen ogen te aanschouwen. Wie er zelf in rijdt, wil daarover praten. Nieuwe Revu-columnist Leon Verdonschot vatte dat sentiment krachtig samen: “Iedere Tesla-eigenaar in die beginfase legde zijn auto graag uit aan niet-Teslarijders, en veranderde dan in een kruising tussen Chriet Titulaer en André Kuipers.”
Dat was best te begrijpen. Tesla bracht namelijk niet alleen een nieuw soort rijden, maar zelfs een nieuwe manier van denken over mobiliteit. Elektrisch, softwarematig, over-the-air-updates, autonoom rijden; het waren termen die tot dan toe in matige sciencefictionfilms thuishoorden. En Elon Musk? Die werd gezien als de Messias van de Mobiliteit.
Nederland, met zijn gunstige bijtellingsklimaat en liefde voor innovaties op de vierkante meter, omarmde zijn auto’s massaal.
Zoals in de meeste huwelijken was er ook tussen Tesla en autorijders niet één dag waarop alles in één keer uit elkaar viel. De aversie sloop erin. Mogelijk begon dit proces rondom de introductie van Model 3, in 2017, toen Tesla langzaamaan een massamerk begon te worden. De geliefde pioniersauto was ineens niet meer zo exclusief.
Drie jaar later, in 2020, het jaar waarin Model 3 zelfs de bestverkochte auto in Nederland werd, was de Tesla definitief verworden tot ordinaire leasebak. Er klonken ook de eerste geluiden van slechte afwerking, scheve carrosseriedelen, softwarebugs en een beroerde klantenservice met lange wachttijden. Maar veruit de grootste reden voor de groeiende afkeer jegens Tesla is de ceo. “De strapatsen van Musk liggen in elk geval voor een deel ten grondslag aan de huidige verkoopcrash,” zegt Bovag-woordvoerder Paul de Waal in een recent interview met het AD. Verkoopcrash? Jazeker: in april dit jaar stond de teller van verkochte Tesla’s op krap vierhonderd exemplaren. Ter vergelijking: in april vorig jaar stond diezelfde teller op 1457. “De daling is zo groot dat dat niet anders kan,” aldus De Waal over de vermeende connectie tussen de cijfers en de ‘strapatsen’ van de omstreden Tesla-voorman. “En je ziet de sentimenten natuurlijk ook in andere landen. Het is echt een zeer opmerkelijke ontwikkeling.”
‘Radicale maniak’
De Waal lijkt een punt te hebben.
In een recente rondvraag van Het Financieele Dagblad vertellen Tesla-bezitters waarom zij hun auto wegdoen. En jawel, de naam Musk valt vaker wel dan niet. “Musk is van visionair veranderd in een radicale maniak,” zegt Nancy Kabalt. “Hij ondermijnt de democratie en daar werk ik niet aan mee. Ik kan niet langer zonder schaamte in mijn Tesla rijden.”
Liliana (zonder achternaam geciteerd) schaart zich achter Kabalt.
“Ik voel me verraden door de man die zo goed voor de planeet leek.”
Het blijft niet bij klanten die hun auto wegdoen. In februari werd de Haagse Tesla-showroom beklad met hakenkruizen en anti-Muskleuzen als ‘NEE TEGEN NAZI’S’ en ‘FUCK OFF FASCIST’. In Londen werden onlangs honderden Tesla-rijders wakker met een sticker op hun bumper: Don’t buy a swasticar. Het bleek een actie van Led By Donkeys, een Britse relclub die, ironisch genoeg, haar meeste volgers heeft op X, het platform van Musk. Diezelfde club haalde vorig jaar ook al het wereldnieuws, toen het op het Europese hoofdkantoor van Tesla in Amsterdam een negen minuten durend filmpje projecteerde van Musk en zijn verschuiving naar radicaal-rechts. Na de beruchte Hitlergroet van Musk bij de inauguratie van Donald Trump sloeg Led By Donkeys weer toe in Berlijn, dit keer met een levensgrote projectie van de letters ‘Heil’ op de Tesla-fabriek. De acties van de actiegroep eindigen altijd met de boodschap: “Wanneer u een Tesla koopt, steunt u een extreemrechtse activist.” Zelfs in Amerika, het thuisland van Musk, is het inmiddels een van de meest geziene autostickers: I bought this car before Elon went crazy.
Of Elon Musk echt zo’n duivel is en dat wij massaal niet meer in zijn auto’s moeten rondrijden – of erger nog: die van anderen moeten bekladden en vernielen – is voer voor discussie. Dat de rijkste man ter wereld (of is hij toch ingehaald door de Franse zakenman Bernard Arnault, zoals Forbes beweert?) van alles op zijn kerfstok heeft, dát staat buiten kijf. En bovendien: hoge bomen vangen veel wind. Toen Musk in 2018 even een jointje opstak tijdens een live-aflevering van een podcast, bleek dit al impact te hebben op zijn imago – en dus ook dat van zijn automerk. De Tesla-aandelen daalden direct en er kwam zelfs een uitgebreid onderzoek van de Amerikaanse luchtvaartautoriteiten op de impact van zijn status als ceo van ruimtevaartbedrijf SpaceX. Het liep met een sisser af.
Maar een jaartje later maakte Musk het al veel bonter. Op het onthullingsfeestje van de nieuwe Tesla Cybertruck beweerde Musk dat de ramen onbreekbaar waren.
De ontwerper leek het een leuk idee om dat te testen, door een metalen bal tegen het raam te smijten. Die spatte natuurlijk uiteen in een miljoen stukjes. Weg geloofwaardigheid. Hoe kleinschalig ook, het waren de eerste tekenen dat de man misschien niet altijd te vertrouwen was.
IN APRIL DIT JAAR STOND DE TELLER VAN VERKOCHTE TESLA’S OP KRAP VIERHONDERD EXEMPLAREN. TER VERGELIJKING:
IN APRIL VORIG JAAR STOND DIEZELFDE TELLER OP 1457
In diezelfde periode raakte Musk echt in opspraak, ditmaal om ernstigere verhalen. De techmiljardair bleek namelijk bizarre experimenten uit te voeren voor Neuralink, het bedrijf waarmee hij ons allemaal van zijn hersenchips wil voorzien. Tientallen apen bleken bij deze experimenten te zijn overleden, vaak onder schrijnende omstandigheden.
Musk verdedigde zichzelf met de claim dat er ‘alleen terminaal zieke apen’ waren gebruikt. Het maakte de situatie niet veel beter.
Kort dáárna, in 2022, was er de beruchte overname van Twitter.
Musk tastte diep in de buidel en nam het socialemediaplatform over voor 44 miljard dollar (omgerekend: 733.000 gloednieuwe Cybertrucks, mét ‘onbreekbare’ ramen). De pleuris brak vrijwel direct uit. Bijna alle Twittermedewerkers werden ontslagen, inclusief voltallige moderatie- en veiligheidsafdelingen. Volgens Musk was Twitter te ‘woke’ geworden en hij beloofde ‘volledige vrijheid van meningsuiting’ te herstellen. In de praktijk betekende dit dat notoire en geblokkeerde haatzaaiers en complotdenkers weer van harte welkom waren.
Onder wie een zekere Donald Trump, die van Twitter was verbannen na zijn rol in de bestorming van het Capitool. Maar ook Andrew Tate (een vrouwenhaat predikende influencer), Kanye West (een rapper met antisemitische uitspattingen) en Jordan Peterson (een transfobe schrijver en spreker). Twitter, een platform voor nieuws, community en debat, was nu dus X, een ideologisch experiment én een broeinest van controverses. Op dit punt was er al meer dan genoeg reden voor menig autorijder om zich eens stevig achter de oren te krabben, met de vraag: sta ik hier nog wel achter? Dat zou waarschijnlijk met een sisser zijn afgelopen, ware het niet dat Musk de afgelopen jaren nog veel gekker en radicaler werd.
Gehersenspoeld
Een gevoelig punt voor velen is Musks standpunt rondom genderinclusiviteit en transrechten. In interviews suggereert hij regelmatig dat zijn eigen transgender dochter is ‘gehersenspoeld’ en ‘door het woke-mind-virus is gedood’. Vivian Jenna Wilson, die in 2004 werd geboren als Xavier Musk, brak om die reden in 2022 alle banden met haar bekende vader. Ze leeft nu buiten de schijnwerpers, studeert in Tokio en maakt zich sterk voor LGBTQ+-
rechten. Musk blijft intussen extreemrechtse accounts steunen, complottheorieën delen en roepen dat woke en transgenders een ‘existentiële bedreiging voor de beschaving’ vormen. Da’s niet mals. Dat voelt voor veel Tesla-rijders, zeker in progressieve steden, als een directe botsing met hun waarden. En die groep is sinds november 2024 alleen maar gegroeid, toen een van de rijkste mannen van de wereld de rechterhand werd van de machtigste man van de wereld. Als beste vriendje van Donald Trump ontpopte Elon Musk zich van excentrieke techvisionair tot een uitgesproken politiek acteur met duidelijk radicaalrechtse sympathieën, zowel in de VS als internationaal. Ingeluid met een onverbloemde nazigroet. De Tesla-baas was ineens een heuse minister van ‘overheidsefficiëntie’, een term die vooral moest verbloemen wat Musk echt ging doen: duizenden ambtenaren ontslaan in het kader van een ongekende bezuinigingsoperatie. Musk maakte zich er niet populairder mee. En dan is er ook nog zijn uitgesproken steun aan de Alternative für Deutschland, de partij die door de Duitse inlichtingendienst deels als extreemrechts en staatsgevaarlijk wordt aangemerkt. Veel Duitsers, die tot de grootste afnemers van Tesla’s behoren, zijn daar helemaal niet zo glücklich mee. In Groot-Brittannië lobbyde Musk met zijn bondgenoten om de Britse premier Keir Starmer af te zetten. In Oekraïne leverde hij snel, betrouwbaar internet met Starlink, maar voor aanvallen op Rusland weigerde hij dit hulpmiddel in te zetten. Hij overlegt, zonder diplomatieke mandaten, met mensen als Netanyahu van Israël en Xi Jinping van China. Kortom: Musk is véél meer dan alleen een autobaas. Hij behoort tot de invloedrijkste mensen op aarde. En hoe laat je zo’n oppermachtig en onbereikbaar persoon weten hoe boos jij op hem bent? Door zijn auto’s onder te schijten, kennelijk.
Behalve fors dalende verkoopcijfers uit het Tesla-terrorisme zich vooral in extreme uitspattingen van gericht geweld, hevige protesten en bizarre incidenten. Op 20 januari van dit jaar bijvoorbeeld, op de inauguratiedag van Trump, toen een man in een zwart gewaad en bivakmuts in de staat Oregon meerdere molotovcocktails in een Tesla-showroom smeet. Schade: zeven vernielde Tesla’s. Al zeker twintig showrooms en laadstations in Amerika noteerden dergelijke capriolen, van opzettelijke brandstichting tot aan geweerschoten door de ramen. Tesla-rijders voelen zich evenmin veilig. Wie ’s ochtends in zijn elektronische bolide stapt, begrijpt dat een kogelregen van eieren, een lelijke graffitileus op de motorkap of zelfs een onvervalste drol op je dak tegenwoordig tot de ingecalculeerde risico’s behoren. De minder stoere vandalen kiezen er trouwens liever voor om Tesla’s ‘onschadelijk’ te maken in plaats van ze te vernielen of te besmeuren. Zo werden in League City, Texas, onlangs 44 wielen gestolen op de parkeerplaats van een Tesla-dealer. Een reactie van Trump en Musk kon natuurlijk niet uitblijven. In maart bombardeerde de president de Tesla-vandalen al tot ‘terroristen’ en ‘vijanden van de staat’. Dat ging gepaard met de oprichting van een heuse taskforce, speciaal bedoeld ‘om gewelddadige Tesla-aanvallen hard aan te pakken’. “Dit is binnenlands terrorisme. De verantwoordelijken zullen worden achtervolgd, opgepakt en voor de rechter gebracht,” waarschuwde FBI-directeur Kash Patel. Meerdere Tesla-terroristen overdenken momenteel hun zonden vanuit een cellencomplex, anderen kwamen er vanaf met een stevige boete.
Herhaaldelijk bedreigd
Ook in Europa zien we dit soort taferelen. De Romeinse politie stond versteld nadat in één nacht in maart zeventien Tesla’s in de hens waren gestoken. Tesla-winkels door heel Italië zijn inmiddels beter beveiligd. Frankrijk: zelfde verhaal. Hier waant een groep Tesla-rijders zich kennelijk zó onveilig, dat het zich genoodzaakt voelt om onder hun leasecontracten af te komen via de rechter. Het collectief vroeg dit vorige maand aan bij de rechtbank in Parijs, nadat hun voertuigen werden vernield en zij zelf herhaaldelijk waren bedreigd en geïntimideerd door Tesla-haters. Bovendien kampen zij met Tesla-schaamte: de automobilisten stellen dat zij hun leasecontract afsloten ‘voordat Musk zich ontpopte tot fascist’. Intussen lijken Tesla-terroristen zich te willen organiseren. CNN berichtte onlangs over organisatoren en een groeiend aantal demonstranten in ongeveer 28 Amerikaanse staten. Veelzeggend is ook de ‘Tesla Takedown’-beweging, een reactie op de taskforce van Musk en Trump. Deze internationale club organiseert ‘Tesla Takedown Days’, een dag waarop kennelijk alles geoorloofd is om je punt te maken. Tijdens de eerste editie, eind maart, staken actievoerders in het Duitse Ottersberg zeven Tesla’s in de fik. Ook in Nederland deden we gezellig mee, met een groot protest bij het Tesla Delivery Center in Tilburg. Daar vielen geen gewonden of vernielingen, maar riepen tientallen betogers leuzen als: ‘Koop geen swasticar!’ De lokale organisator riep op tot actie: “Elon Musk vernietigt onze democratie en hij gebruikt daarvoor het geld dat hij heeft verdiend met Tesla. Wij komen in actie om Musks illegale staatsgreep te stoppen. Verkoop je Tesla’s, dump je aandelen en sluit je aan bij de protesten.”
DE ROMEINSE POLITIE STOND VERSTELD NADAT IN ÉÉN NACHT 17 TESLA’S IN DE HENS WAREN GESTOKEN. TESLA-WINKELS DOOR HEEL ITALIË ZIJN INMIDDELS BETER BEVEILIGD.
FRANKRIJK: ZELFDE VERHAAL
Hoe wapen je je hier in hemelsnaam tegen, als neutrale Tesla-rijder die gewoon van elektronische auto’s houdt? Op de website van Tesla Motors Club kunnen Teslaeigenaren zich inmiddels aanmelden voor de cursus ‘omgaan met anti-Tesla-sentimenten’. In de I Hate Tesla-groep staan foto’s van eigenaren die hun Tesla op de meest creatieve manieren proberen te camoufleren als Honda of Toyota. Je moet wat. Vraag maar aan Robin Winkel uit Nieuwegein.
Deze Utrechter vond onlangs zijn Tesla terug met een gigantische kras, van voor tot achter. “Ik kende die verhalen niet, maar toen ik aan een collega vertelde wat er was gebeurd, vertelde hij dat er in de VS meer Tesla’s vernield worden. Dat waait nu blijkbaar over naar Nederland,” aldus de verbouwereerde Winkel tegen RTL Nieuws. “Belachelijk. Ik ben ook geen fan van Musk, maar je blijft gewoon van andermans eigendom af. Alsof Musk er wakker van ligt dat iemand in Nieuwegein een kras in een Tesla zet. Maar misschien moet ik er een sticker op plakken, waarop staat dat ik het ook niet met Musk eens ben.”
